Goederenrecht
College 1
Bij goederenrecht staat relatie tussen persoon en zijn goed centraal.
Enkele juridische begrippen
Relatief recht uitsluitend van toepassing op en van belang voor bepaalde personen die met elkaar
in een rechtsrelatie staan
Voorbeeld: verbintenis (koopovereenkomst)
Absoluut recht recht dat niet alleen te handhaven is t.o.v. bepaalde personen, maar in beginsel
tegenover iedereen
Exclusief je hoeft niet te dulden dat ander jouw recht gebruikt
Voorbeeld: eigendomsrecht (mijn fiets)
Goed, zaak en (vermogens)recht
Art. 3:1 BW goederen zijn alle: - zaken; en
- vermogensrechten
Opbouw BW: boek 3 geldt voor goederen, boek 5 alleen voor zaken
Zaken de voor menselijke beheersing vatbare stoffelijke objecten (boek, auto, schilderij) art.
3:2 BW
Iedere zaak is een goed, maar niet ieder goed is een zaak. “Goed” is overkoepelend
Zaken art. 3:3 BW:
1. onroerende zaken; en
2. roerende zaken
1
,Ad 1: - grond
- nog niet gewonnen delfstoffen
- met grond verenigde beplantingen
- gebouwen en werken die rechtstreeks of indirect duurzaam
met grond verenigd zijn
Ad 2: alle zaken die niet onroerend zijn (lid 2)
Natrekking
Art. 5:3 BW eigenaar van een zaak is eigenaar van al haar bestanddelen (eigenaar auto is ook
eigenaar van de bumper of op de grond van buurman iets bouwen, buurman is zelf eigenaar door
natrekking, alleen met opstalrecht kun je wel eigenaar worden)
Natrekking Art. 5:14 BW
Vermogensrechten
Art. 3:6 BW - specifiek recht (dus geen zaak) dat een financiële
waarde in zich draagt
- recht dat aan bepaald persoon toekomt
(dus een niet stoffelijk object dat geldswaarde heeft)
Vordering die je op iemand hebt is een vermogensrecht.
Uitwerking absoluut recht
In Nederland kennen we 8 absolute rechten
Eigendom
Art. 5:1 BW
Meest omvattende recht dat bestaat: je mag het goed waarop het recht rust overdragen, gebruiken,
bezwaren met een recht, revindiceren, beschermen en “vruchten” ervan gebruiken
Absolute rechten
Zowel op een zaak
Enkel op een zaak als op
vermogensrecht
Erfdienst-
Apparte-
Eigendom baarheid Erfpacht Opstal Vruchtgebruik Pand Hypotheek
mentsrecht
Boek 5 Boek 3
2
,Kan ik eigenaar zijn van een vorderingsrecht? Nee! Je kunt geen eigenaar zijn van een
vermogensrecht. Je bent wel rechthebbende. Je kunt eigenaar zijn van onroerende en roerende
zaken.
Kan ik hypotheekrecht vestigen op een stuk grond? Ja! Hypotheekrecht kun je op zaken en
vermogensrechten vestigen.
Absolute rechten
Kenmerken:
- exclusiviteit
- zaaksgevolg (droit de suite) (het maakt niet uit waar de zaak zich bevind)
- gesloten systeem (3 in boek in boek 5)
Moederrechten beperkte rechten
Beperkt recht recht dat uit meeromvattend recht is afgeleid (welke met beperkte recht is
bezwaard)
Het ‘meeromvattende recht’ moederrecht
Bijv. eigendom (moederrecht) en erfpacht (beperkt recht)
1e hoofdregel eigendomsrecht is altijd moederrecht en alle andere absolute rechten zijn altijd
beperkte rechten
Beperkte rechten zijn dus tevens absolute rechten
2e hoofdregel naast eigendomsrecht kunnen alle andere absolute rechten (die beperkte rechten
zijn t.o.v. het eigendomsrecht) op hun beurt als moederrecht optreden m.b.t. ander absoluut recht
Voorbeeld: eigenaar van stuk grond. Eigendomsrecht is moederrecht. Erfpachtrecht is beperkt recht.
Als je een vruchtgebruik vestigt op het recht van erfpacht is het vruchtgebruik beperkt recht en het
erfrecht is moeder recht ten opzichte van het vruchtgebruik.
Juridisch je kan alleen eigenaar zijn van zaken en niet van vermogensrecht
3
, Vermogensrecht: art. 3:6 BW
- specifiek recht (dus geen zaak) dat financiële waarde in zich draagt
- recht dat aan bepaald persoon toekomt
(dus niet stoffelijk object dat geldswaarde heeft)
Je bent geen eigenaar van vermogensrecht (bijv. een geldvordering), maar rechthebbende
Ook vorderingsrecht kan als moederrecht fungeren er kan bijvoorbeeld pandrecht op worden
gevestigd
Als moederrecht kan derhalve fungeren:
1. het eigendomsrecht
2. ander absoluut recht dat desondanks beperkt recht blijft van eigendomsrecht waaruit het is
afgeleid
3. geldvorderingsrecht
De levering van onroerende zaken.
Levering - opmaken notariële akte
- gevolgd door inschrijving van (afschrift / uittreksel) van deze akte in openbare registers
kadaster (art. 3:89 BW)
Het volgende college meer hierover.
Openbare registers
- Dienst van het Kadaster en de Openbare Registers
- Bedoeld om mutaties in rechtstoestand van registergoederen te registreren
- Negatief stelsel: werkelijke toestand kan afwijken van hetgeen in registers is
vermeld (NB Handelsregister: positief stelsel)
Stel man heeft een stuk grond op zijn naam staan. Vervolgens komt hij te overlijden. Hij is getrouwd
en zijn vrouw is enige erfgenaam. Bij het kadaster gebeurt er niks. Er staat alleen overleden. Kadaster
is lijdelijk. Er moet een akte van verdeling komen als hij bijv. niet getrouwd is en zijn neven tot
erfgenaam stelt.
Bijv. huis gekocht later getrouwd in algehele gemeenschap van goederen daarna scheiden nu zijn ze
beide eigenaar.
4
College 1
Bij goederenrecht staat relatie tussen persoon en zijn goed centraal.
Enkele juridische begrippen
Relatief recht uitsluitend van toepassing op en van belang voor bepaalde personen die met elkaar
in een rechtsrelatie staan
Voorbeeld: verbintenis (koopovereenkomst)
Absoluut recht recht dat niet alleen te handhaven is t.o.v. bepaalde personen, maar in beginsel
tegenover iedereen
Exclusief je hoeft niet te dulden dat ander jouw recht gebruikt
Voorbeeld: eigendomsrecht (mijn fiets)
Goed, zaak en (vermogens)recht
Art. 3:1 BW goederen zijn alle: - zaken; en
- vermogensrechten
Opbouw BW: boek 3 geldt voor goederen, boek 5 alleen voor zaken
Zaken de voor menselijke beheersing vatbare stoffelijke objecten (boek, auto, schilderij) art.
3:2 BW
Iedere zaak is een goed, maar niet ieder goed is een zaak. “Goed” is overkoepelend
Zaken art. 3:3 BW:
1. onroerende zaken; en
2. roerende zaken
1
,Ad 1: - grond
- nog niet gewonnen delfstoffen
- met grond verenigde beplantingen
- gebouwen en werken die rechtstreeks of indirect duurzaam
met grond verenigd zijn
Ad 2: alle zaken die niet onroerend zijn (lid 2)
Natrekking
Art. 5:3 BW eigenaar van een zaak is eigenaar van al haar bestanddelen (eigenaar auto is ook
eigenaar van de bumper of op de grond van buurman iets bouwen, buurman is zelf eigenaar door
natrekking, alleen met opstalrecht kun je wel eigenaar worden)
Natrekking Art. 5:14 BW
Vermogensrechten
Art. 3:6 BW - specifiek recht (dus geen zaak) dat een financiële
waarde in zich draagt
- recht dat aan bepaald persoon toekomt
(dus een niet stoffelijk object dat geldswaarde heeft)
Vordering die je op iemand hebt is een vermogensrecht.
Uitwerking absoluut recht
In Nederland kennen we 8 absolute rechten
Eigendom
Art. 5:1 BW
Meest omvattende recht dat bestaat: je mag het goed waarop het recht rust overdragen, gebruiken,
bezwaren met een recht, revindiceren, beschermen en “vruchten” ervan gebruiken
Absolute rechten
Zowel op een zaak
Enkel op een zaak als op
vermogensrecht
Erfdienst-
Apparte-
Eigendom baarheid Erfpacht Opstal Vruchtgebruik Pand Hypotheek
mentsrecht
Boek 5 Boek 3
2
,Kan ik eigenaar zijn van een vorderingsrecht? Nee! Je kunt geen eigenaar zijn van een
vermogensrecht. Je bent wel rechthebbende. Je kunt eigenaar zijn van onroerende en roerende
zaken.
Kan ik hypotheekrecht vestigen op een stuk grond? Ja! Hypotheekrecht kun je op zaken en
vermogensrechten vestigen.
Absolute rechten
Kenmerken:
- exclusiviteit
- zaaksgevolg (droit de suite) (het maakt niet uit waar de zaak zich bevind)
- gesloten systeem (3 in boek in boek 5)
Moederrechten beperkte rechten
Beperkt recht recht dat uit meeromvattend recht is afgeleid (welke met beperkte recht is
bezwaard)
Het ‘meeromvattende recht’ moederrecht
Bijv. eigendom (moederrecht) en erfpacht (beperkt recht)
1e hoofdregel eigendomsrecht is altijd moederrecht en alle andere absolute rechten zijn altijd
beperkte rechten
Beperkte rechten zijn dus tevens absolute rechten
2e hoofdregel naast eigendomsrecht kunnen alle andere absolute rechten (die beperkte rechten
zijn t.o.v. het eigendomsrecht) op hun beurt als moederrecht optreden m.b.t. ander absoluut recht
Voorbeeld: eigenaar van stuk grond. Eigendomsrecht is moederrecht. Erfpachtrecht is beperkt recht.
Als je een vruchtgebruik vestigt op het recht van erfpacht is het vruchtgebruik beperkt recht en het
erfrecht is moeder recht ten opzichte van het vruchtgebruik.
Juridisch je kan alleen eigenaar zijn van zaken en niet van vermogensrecht
3
, Vermogensrecht: art. 3:6 BW
- specifiek recht (dus geen zaak) dat financiële waarde in zich draagt
- recht dat aan bepaald persoon toekomt
(dus niet stoffelijk object dat geldswaarde heeft)
Je bent geen eigenaar van vermogensrecht (bijv. een geldvordering), maar rechthebbende
Ook vorderingsrecht kan als moederrecht fungeren er kan bijvoorbeeld pandrecht op worden
gevestigd
Als moederrecht kan derhalve fungeren:
1. het eigendomsrecht
2. ander absoluut recht dat desondanks beperkt recht blijft van eigendomsrecht waaruit het is
afgeleid
3. geldvorderingsrecht
De levering van onroerende zaken.
Levering - opmaken notariële akte
- gevolgd door inschrijving van (afschrift / uittreksel) van deze akte in openbare registers
kadaster (art. 3:89 BW)
Het volgende college meer hierover.
Openbare registers
- Dienst van het Kadaster en de Openbare Registers
- Bedoeld om mutaties in rechtstoestand van registergoederen te registreren
- Negatief stelsel: werkelijke toestand kan afwijken van hetgeen in registers is
vermeld (NB Handelsregister: positief stelsel)
Stel man heeft een stuk grond op zijn naam staan. Vervolgens komt hij te overlijden. Hij is getrouwd
en zijn vrouw is enige erfgenaam. Bij het kadaster gebeurt er niks. Er staat alleen overleden. Kadaster
is lijdelijk. Er moet een akte van verdeling komen als hij bijv. niet getrouwd is en zijn neven tot
erfgenaam stelt.
Bijv. huis gekocht later getrouwd in algehele gemeenschap van goederen daarna scheiden nu zijn ze
beide eigenaar.
4
