Samenvatting Organisatie en Bestuur

Samenvatting Organisatie en bestuur

Week 1a
Autonomie: mate van vrijheid die een uitvoeringsorganisatie heeft ten opzichte van bevoegd gezag
(bijv. minister)
 waarom autonomie:
 Specialisatie
 Efficiëntie
 Betrekken van doelgroep
 Onafhankelijkheid
 waarom sturing:
 Primaat van politiek  minister is verantwoordelijk
 Coördinatie

Sturingsinstrumenten:
-juridisch: goedkeuring, vernietiging etc.
-management: benoeming, aanwijzing etc.
-financieel: outputfinanciering, prestatie-afspraken

Dimensies van autonomie: Verhoest:
1. Bevoegdheden: wat mag organisatie formeel zelf beslissen?
-managementbevoegdheden
-beleidsbevoegdheden
2. Vrijheidsgraden: wat kan organisatie in praktijk zelf beslissen?
-organisatorisch
-financieel
-juridisch
-interventie (vrij van interventie, eigen evaluatie kunnen doen)
 paradox van autonomie: organisatie mag veel zelf beslissen, maar wat er echt toe doet beslist het
bevoegd gezag

Inrichting van de relatie: Van Tiel:
Principaal-agent Principaal-steward
Uitvoerder gericht op Eigen belang Gedeeld (publiek) belang
Motivatie uitvoerder Extrinsiek Intrinsiek
Relatie uitvoerder met Weinig commitment Veel commitment
principaal
Management filosofie Gericht op controle, beheersing Gericht op betrokkenheid,
principaal van kosten en korte termijn vertrouwen, resultaten en
lange termijn

Week 1b
Mintzberg:
Coördinatiemechanismen:
-mutual adjustment: informeel, bij kleine organisatie
-direct supervision: bij kleine organisatie
-standardization of work process: hoe ga je te werk? (bijv. beleidsregels)
-standardization of output (bijv. zoveel uitspraken)
-standardization of skills: hoe gaan profs te werk? (te ingewikkeld voor beleidsregels, maar zij gaan
hetzelfde te werk doordat zij dezelfde vaardigheden hebben)

, Organisatieonderdelen:
-strategic apex: directie  taken: leiding geven, relatie met omgeving, strategie bepalen
-middle line: staat onder directie  verbinding tussen strategic apex en operating core
-operating core: medewerkers
 Horizontale specialisatie: reikwijdte van taken  hoe minder taken, hoe sterker horizontaal
gespecialiseerd
 Verticale specialisatie: zeggenschap over uitvoering functie  hoe minder zeggenschap, hoe
sterker verticaal gespecialiseerd
 Werkzaamheden naar functie of product
-techno structure: werkt met name voor operating core
 Work study analist
 Planning and control financiën, inhoudelijke beleidsregels etc.
 Personnel analysts (HR)
-support staff: werkt voor alle onderdelen  louter ondersteunend: taken die kunnen worden
uitbesteeds, bijv. schoonmaak

Soorten organisaties:
-machine bureaucracy: organisatie werkt als geoliede machine, efficiëntie, geen prettig werk,
functioneert alleen goed in stabiele organisatie
 Standardization of work process
 Techno structure
-simple structure: kleine organisatie, geen formele structurele kenmerken, sterke loyaliteit, alles ten
dienste van leider, als organisatie groeit is simple structure onhoudbaar
 Direct supervision
 Strategic apex
-professional bureaucracy: profs werken onafhankelijk van collega’s en sterk betrokken op cliënten,
sterke betrokkenheid op inhoud van werk, profs zijn moeilijk aan te sturen, niet gericht op
vernieuwing maar op toepassing van verworven vaardigheden
 Standardization of skills
 Operating core

Week 2a
Verzelfstandiging:
-intern: agentschap (bijv. Nederlandse Voedsel-en Warenautoriteit) organisatieonderdeel van
ministerie
 Gaat over eigen financiering, krijgt eigen afgescheiden deel van begroting (financiële
autonomie)
 Geen eigen rechtspersoonlijkheid  rechtspersoon= staat
-extern: ZBO (openbaar gezag) en rechtspersoon met wettelijke taak (geen openbaar gezag  bijv.
nos)
 Eigen rechtspersoonlijkheid

Privatisering:
-omzetting naar staatsdeelnemingen: overheidstaak overbrengen naar bedrijf, staat houdt aandelen
 bijv. NS (eigen rechtspersoonlijkheid)
-afgeven taak aan markt: overheidstaak overbrengen naar markt, overheid houdt zich hier niet meer
mee bezig (volledig privaat bedrijf)  bijv. PostNL (eigen rechtspersoonlijkheid)