Orthopedagogiek 2.1
Hoorcollege 1.
Leerdoel 1: De student heeft zicht op de rol van HBO-pedagoog binnen het
orthopedagogische werkveld.
Een normaal persoon houdt zich aan een bepaalde norm van een specifieke sociale groep.
- Normaal: Alle ontwikkelingen in het leven die mogelijk zijn en zodanig voorkomen zonder
dat deze tot grote opvoedproblemen leiden.
Abnormaliteit houdt in dat je afwijkt van die norm.
Afwijking van de norm komt ook door cultuur, tijd, opvoedingssituatie, context en
ontwikkelfasen.
Statische benadering: Gedrag of ontwikkeling vergelijken met een bepaalde norm, over de
kwaliteit van het gedrag wordt geen uitspraak gedaan.
Het gedrag wordt gemeten en op basis van een statische vergelijking kan dan worden
nagegaan of er een afwijking van het gemiddelde significant is. Een afwijking is significant
als zij niet aan het toeval kan worden geweten of tot de normale variaties behoort. Al het
gedrag dat te veel afwijkt van het gemiddelde is dan abnormaal te noemen.
- Nadelen:
o Houdt geen rekening met tijd, cultuur en de opvoedingssituatie waarin het kind
opgroeit.
o Niet elk afwijkend gedrag is ernstig genoeg voor professionele interventies.
o Tempo van ontwikkeling verschilt per kind, door factoren.
Classificeren Rangschikken van factoren die een rol spelen, die je in kaart brengt om te
achterhalen of het normaal of problematisch gedrag is. Systematisch ordenen.
Classificatie: Wat is eer aan de hand?
Diagnostiek: Hoe is dat zo gekomen?
Classificatiesystemen Wijkt gedrag af van de gestelde normen?
1. De categorale benadering
Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorder (DSM): Classificatiesysteem van
psychische of psychiatrische stoornissen.
- Gebaseerd op klinische ervaringen van deskundigen.
- Op basis van hun ervaringen zijn belangrijke gedragskenmerken gecategoriseerd die met
elkaar verwijzen naar een specifiek ontwikkelings- of psychiatrisch probleem. Een
stoornis.
- Een categoriaal systeem omdat het werkt met observeerbare gedragskenmerken op basis
waarvan kan worden bepaald of een probleem wel of niet tot een bepaalde categorie
ofwel stoornis behoort.
- Per stoornis zijn criteria vastgesteld. Er is vastgesteld hoeveel observeerbare
gedragskenmerken aanwezig moeten zijn om te kunnen besluiten dat er sprake is van die
specifieke stoornis.
- Het systeem is a-theoretisch: Alle disciplines moeten zich in de kenmerken kunnen
vinden maar de criteria wordt niet verklaard uit een theorie.
- Onder classificering: Iemand die veel problemen ervaart in het dagelijks leven en veel
kernmerken heeft maar niet genoeg voor de criteria van een stoornis, zal ook geen
classificatie krijgen voor een stoornis. Komt dus niet in aanmerking voor bepaalde
hulpverlening of voorzieningen.
- Over classificering: Men richt zich op informatie die mogelijke classificatie in een
bepaalde categorie steunt.
- Comorbiditeit: Er zijn verschillende stoornissen tegelijkertijd aanwezig die invloed
hebben op elkaar.
- DSM-IV-TR Multiaxiaal/ meerassig De cliënt wordt op vijf gebieden (assen)
beschreven. Op iedere as wordt een score gegeven, waaronder ook een score voor de
maat van psychisch, sociaal, en beroepsmatig functioneren.
1
Hoorcollege 1.
Leerdoel 1: De student heeft zicht op de rol van HBO-pedagoog binnen het
orthopedagogische werkveld.
Een normaal persoon houdt zich aan een bepaalde norm van een specifieke sociale groep.
- Normaal: Alle ontwikkelingen in het leven die mogelijk zijn en zodanig voorkomen zonder
dat deze tot grote opvoedproblemen leiden.
Abnormaliteit houdt in dat je afwijkt van die norm.
Afwijking van de norm komt ook door cultuur, tijd, opvoedingssituatie, context en
ontwikkelfasen.
Statische benadering: Gedrag of ontwikkeling vergelijken met een bepaalde norm, over de
kwaliteit van het gedrag wordt geen uitspraak gedaan.
Het gedrag wordt gemeten en op basis van een statische vergelijking kan dan worden
nagegaan of er een afwijking van het gemiddelde significant is. Een afwijking is significant
als zij niet aan het toeval kan worden geweten of tot de normale variaties behoort. Al het
gedrag dat te veel afwijkt van het gemiddelde is dan abnormaal te noemen.
- Nadelen:
o Houdt geen rekening met tijd, cultuur en de opvoedingssituatie waarin het kind
opgroeit.
o Niet elk afwijkend gedrag is ernstig genoeg voor professionele interventies.
o Tempo van ontwikkeling verschilt per kind, door factoren.
Classificeren Rangschikken van factoren die een rol spelen, die je in kaart brengt om te
achterhalen of het normaal of problematisch gedrag is. Systematisch ordenen.
Classificatie: Wat is eer aan de hand?
Diagnostiek: Hoe is dat zo gekomen?
Classificatiesystemen Wijkt gedrag af van de gestelde normen?
1. De categorale benadering
Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorder (DSM): Classificatiesysteem van
psychische of psychiatrische stoornissen.
- Gebaseerd op klinische ervaringen van deskundigen.
- Op basis van hun ervaringen zijn belangrijke gedragskenmerken gecategoriseerd die met
elkaar verwijzen naar een specifiek ontwikkelings- of psychiatrisch probleem. Een
stoornis.
- Een categoriaal systeem omdat het werkt met observeerbare gedragskenmerken op basis
waarvan kan worden bepaald of een probleem wel of niet tot een bepaalde categorie
ofwel stoornis behoort.
- Per stoornis zijn criteria vastgesteld. Er is vastgesteld hoeveel observeerbare
gedragskenmerken aanwezig moeten zijn om te kunnen besluiten dat er sprake is van die
specifieke stoornis.
- Het systeem is a-theoretisch: Alle disciplines moeten zich in de kenmerken kunnen
vinden maar de criteria wordt niet verklaard uit een theorie.
- Onder classificering: Iemand die veel problemen ervaart in het dagelijks leven en veel
kernmerken heeft maar niet genoeg voor de criteria van een stoornis, zal ook geen
classificatie krijgen voor een stoornis. Komt dus niet in aanmerking voor bepaalde
hulpverlening of voorzieningen.
- Over classificering: Men richt zich op informatie die mogelijke classificatie in een
bepaalde categorie steunt.
- Comorbiditeit: Er zijn verschillende stoornissen tegelijkertijd aanwezig die invloed
hebben op elkaar.
- DSM-IV-TR Multiaxiaal/ meerassig De cliënt wordt op vijf gebieden (assen)
beschreven. Op iedere as wordt een score gegeven, waaronder ook een score voor de
maat van psychisch, sociaal, en beroepsmatig functioneren.
1
