inleiding boekhouden - samenvatting hoofdstuk 9 tm 12

Samenvatting hoofdstuk 9 – vreemd vermogen

Begripsbepaling en onderverdeling
- ‘Bestaande verplichtingen van de onderneming die voortkomen uit gebeurtenissen in
het verleden, waarvan de afwikkeling naar verwachting resulteert in een uitstroom uit
de onderneming van middelen die economische voordelen in zich bergen.’
- Bij schulden is er sprake van een zekere verplichting, waarvan het bedrag vaststaat.
o Geen onzekerheid van afwikkeling.
- Bij voorzieningen is er veel onzekerheid.
o Is er wel een verplichting? Welk bedrag?
o Als er een grote onzekerheid mag de voorziening niet op de balans. Wel mag er
informatie gegeven worden over de niet uit de balans blijkende verplichting in de
toelichting.

Algemene aspecten van voorzieningen
- Voorziening: gaat om de balansdatum bestaande verplichtingen waarvan de oorzaak
vóór balansdatum ligt en waarvan de omvang onzeker is maar welk is in te schatten.
o Vatbaar voor creative accounting  schattingen
 Winstegalisatie belangrijk voor bedrijven. In goede jaren veel doteren aan
voorziening, in slechte jaren weinig.
o Statistische methode: er wordt een schatting gemaakt van de uitgaven die op
balansdatum waarschijnlijk geacht worden.
( VB: garantievoorziening, er moet beoordeeld worden in hoeverre er
garantieclaims te verwachten zijn.)
 IASB en RJ schrijven deze methode voor om de omvang van de voorziening
vast te stellen (beste schatting).
o Dynamische methode: aan de hand van een bepaalde activiteitenindicator wordt
de toevoeging aan de voorziening in het boekjaar bepaald.
(VB: garantievoorziening, het bedrag van verkopen als basis dienen door hiervan
een op ervaringscijfers gebaseerd percentage aan de voorziening te doteren.)
- Reserve: dienen als buffer voor verplichtingen die uit toekomstige oorzaken ontstaan.
o Bestemmingsreserve: deze reserve heeft een specifieke oorzaak. VB: opening
van een nieuw filiaal.
- Schulden: er is al sprake van een betalingsverplichting, je weet de omvang en tijd van de
schuld al.

Regelgeving voorzieningen:
1. De rechtspersoon heeft een in recht afdwingbare (er is een achterliggende
overeenkomst, een wettelijke bepaling of een rechterlijke uitspraak) of feitelijke
verplichting (niet juridisch afdwingbaar, maar in het verleden heeft de rechtspersoon
verwachtingen verwerkt waar hij niet onder uit kan komen.
2. Het is waarschijnlijk dat voor de afwikkeling van die verplichting een uitstroom van
middelen noodzakelijk is.
o Subjectieve kansen, elke schatter kan zijn eigen mening hebben.

, - IASB staat voorziening voor groot onderhoud niet toe want voldoet niet aan de
hierboven genoemde regelgeving van de voorziening.

- Het kan voorkomen dat er wel verplichtingen zijn maar die niet opgenomen worden als
voorziening op de balans.
o Kans wordt op minder dan 50% geschat.
o Het bedrag kan niet betrouwbaar worden vastgesteld.

- In de toelichting moet worden aangegeven in welke mate de voorzieningen als
langlopend zijn te beschouwen.
- De voorziening voor latente belastingverplichtingen en de voorziening voor
pensioenverplichtingen moeten afzonderlijk worden opgenomen.
- De voorzieningen moeten gesplitst worden naar hun aard en nauwkeurig worden
beschreven.

- Zinkwit-arrest: klacht tegen de jaarrekening 1993 van de Koninklijke Maastrichtse
Zinkwit Maatschappij. Voorzieningen waren een ‘black box’, vroeger werd alleen
voorziening begin en voorziening eind vermeld.
o Voorzieningen moeten worden opgesplitst in:
 De toevoegingen ten laste van de resultatenrekening.
 De betalingen ten laste van de voorziening.
 De vrijval ten gunste van de resultatenrekening.
- Baksteenarrest: winstbepaling van steenfabriek. Eerst oordeelde de rechter dat het voor
het vormen van een voorziening noodzakelijk is dat op de balansdatum een
achterliggende rechtsverhouding aanwezig is (juridische verplichting). Nu is een
voorziening gebaseerd op ‘feiten en omstandigheden’ genoeg.
o Arrest ging over of de steenfabrikant voor een op vrijwillige basis toegezegde
bijdrage aan een saneringsfonds voor de baksteenindustrie een voorziening
mocht vormen. Hoewel deze bijdrage niet juridisch afdwingbaar was, stond de
rechter de voorziening toch toe.
 Voorzieningen kijken naar begrippen ‘redelijke mate van zekerheid’ en
‘behoorlijke kans’

Enig veelvoorkomende voorzieningen
- Voorzieningen voor risico’s uit claims, geschillen en rechtsgedingen
o Schatting worden gemaakt voor de hieruit voortvloeiende verplichtingen (incl
eventuele proceskosten)
o Als er geen schatting kan worden gemaakt mag er geen voorziening worden
gevormd. Wel mag er een uiteenzetting in de toelichting komen.