Week 1
Vooral BW 1; personen en familierecht
Relevante wetsartikelen:
- Family life: Art 8 EVRM. Overheid mag niet altijd meedoen, is ouder en kind
- Familierechtelijke betrekkingen ouders en kind: Art 1:197 BW
- Juridisch moeder: art 1:198 sub a - e BW
Sub b; een lesbisch stel waarbij ze op het tijdstip van de geboorte gehuwd of geregistreerd
partners zijn EN de identiteit van de donor moet onbekend zijn + van een officiële
donorbank.
- Juridische vader: art 1:199 sub a - e BW
Sub b; Als de man is te komen overlijden binnen 306 dagen (tijdens zwangerschap), is hij
even goed de vader is, ook als de moeder in die periode is hertrouwd.
- Huwelijk: 1:30 BW
- Geregistreerd partnerschap: 1:80a BW
- Wijze van erkenning: art 203 sub a & b BW
Sub a; bij de gemeente, de vader doet dit. Dit hoeft de vader niet perse te zijn, hij wordt dan
de juridische vader.
- Wanneer is erkenning nietig: 1:204 sub a - e BW
Sub e; twee is oké, drie is te veel. Maximaal 2 juridische ouders.
- Wanneer gerechtelijke vaststelling ouderschap: 1:207 BW
Je verzoekt de rechter om jou juridisch ouder te maken
- Wanneer geen gerechtelijke vaststelling ouderschap: 1:207 lid 2 BW
Bijvoorbeeld als het kind al 2 ouders heeft
- Adoptie: 1:227 BW
- De voorwaarden van adoptie: 1:228 BW
De biologische vader is iets anders dan de juridische vader!
Als je eenmaal juridische ouders hebt, blijven dit voor altijd je ouders.
Webcollege
Boek 1 - Personen en familierecht
Personenrecht regelt de wettelijke regels betreffende de rechtspositie van personen als
zodanig
Familierecht regelt de rechtsverhoudingen die uit verschillende samenlevingsvormen
voortvloeien, de rechtspositie van kinderen en het over hen uitgeoefende gezag
Boek 4 - Erfrecht
Bronnen jeugdrecht:
Staatsrecht, bestuursrecht, strafrecht en burgerlijk recht
Jeugdrecht valt niet onder 1 rechtsgebied maar is versnipperd en geregeld in verschillende
wetten die voor jeugdigen van belang zijn
Jeugdrecht → Internationaal en nationaal
Verdragen:
- EVRM
- Handvest Grondrechten van de Europese Unie
- Haags Kinderontvoeringsverdrag
- Haags Verdrag inzake interlandelijke adoptie
- IVRK
,Nationale bronnen jeugdrecht:
Internationaal boven nationaal
EVRM artikel 8 → Family life !!
Afstamming: boek 1 titel 11
- Betreft juridische regels over de familierechtelijke relatie tussen kind en ouders
- Wie kunnen volgens de wet (juridisch) ouders zijn
- Wat zijn de gevolgen hiervan
1:197 → familierechtelijke betrekking,
Kind en ouders hebben familierechtelijke betrekking tot elkaar.
Gevolgen:
Familienaam - 1:5
Gezag - boek 1 titel 14
Recht op omgang en informatie - 1:377a & 1:377b
Verplichting tot onderhoud - 1:404
Erfrecht - boek 4
Nationaliteit - art 3 Rijkswet op Nederlanderschap
Vormen van ouderschap:
- Biologisch ouderschap
Van wie stamt het kind af
- Juridisch ouderschap
Volgens de wet
- Sociaal ouderschap
Bij wie groeit het kind op
Juridisch ouderschap (volgens de wet) - familierechtelijke betrekking
NIET biologisch ouderschap
Biologisch, juridisch en sociaal vaak samen.
- Erkenning - hoeft niet biologisch
- Adoptie
- Duo moederschap
- Zaaddonorschap
- Eiceldonatie en draagmoederschap
Geen biologisch ouderschap noodzakelijk om juridische zte zijn!
,Een kind kan twee juridische ouders hebben. Twee is oké, drie is te veel.
1:198 - vrouw
1:199 -man
1/4/2014 = Wijzigings afstammingsrecht.
Eerst: man + vrouw getrouwd
‘Wet lesbisch ouderschap’ → duomoederschap
Kan zelfde als biologisch vader
Vrouw → 2e juridisch moeder
Alleen als het kwam via anonieme zaaddonor! Anders kan de vrouw erkennen met
toestemming van de juridisch moeder
→ Gelijkschakeling man en vrouw!
Juridisch moeder 1:198
Moeder van een kind is
- Lid 1 onder a: De vrouw die het kind heeft gebaard
- Lid 1 onder b: De vrouw die op het tijdstip van de geboorte van het kind is gehuwd of
door een geregistreerd partnerschap met de moeder is verbonden, indien het kind is
verwekt door kunstmatige donorbevruchting
- Lid 1 onder c: De vrouw die het kind heeft erkend
- Lid 1 onder d: De vrouw wier ouderschap gerechtelijk is vastgesteld
- Lid 1 onder e: De vrouw die het kind heeft geadopteer
Juridisch vader 1:199
Vader van een kind is
● Onder a: De man die op het tijdstip van de geboorte van het kind is gehuwd of door
een geregistreerd partnerschap is verbonden met de vrouw uit wie het kind geboren
is
● Onder b: De man wiens huwelijk of geregistreerd partnerschap met de vrouw uit wie
het kind geboren is, binnen 306 dagen voor de geboorte van het kind door zijn dood
is ontbonden; of van wie hij binnen 306 dagen voor de geboorte van het kind was
gescheiden of gescheiden heeft geleefd
● Onder c: De man die het kind heeft erkend
● Onder d: De man wiens vaderschap gerechtelijk is vastgesteld
● Onder e: De man die het kind heeft geadopteerd.
Verwekker: is lichamelijk contact. Heeft ingestemd → geslachtsgemeenschap
De vrouw die heeft ingestemd met zaaddonorschap
Donor: geen lichamelijk contact. Heeft sperma gedoneerd. Geen daad van verwekking. Via
kunstmatige inseminatie.
Van belang bij:
● Gerechtelijke vaststelling ouderschap alleen voor verwekker
● Onderhoudsverplichting alleen voor verwekker
Erkenning 1:203
Erkenning is een rechtshandeling die leidt tot juridisch ouderschap over een kind dat alleen
een moeder heeft. Vindt plaats door het laten opmaken van een akte van erkenning bij
Burgerlijke stand of bij notariële akte.
Heeft pas rechtsgevolg vanaf het moment waarop de erkenning is gedaan.
, Ook door vrouw!!
Niet mogelijk : 204
Erkenning niet mogelijk
● Door een man die door een te nauwe verwantschap geen huwelijk of geregistreerd
partnerschap met de moeder zou mogen sluiten (1e graad: vader, broer en zoon van
de moeder)
● Door een man die nog geen 16 jaar is
● Door een man die onder curatele staat (tenzij met toestemming van de
kantonrechter)
● Als het kind nog geen 16 jaar is, zonder voorafgaande toestemming van zijn moeder
● Als het kind 12 jaar of ouder is: zonder zijn voorafgaande schriftelijke toestemming
● Als het kind al 2 juridische ouders heeft
Gerechtelijke vaststelling - ingreep rechter - 1:207
● Als een persoon (man of vrouw) die heeft ingestemd met een daad van verwekking
niet wil overgaan tot erkenning van zijn of haar ouderschap, maar er wél vaststaat
dat óf hij de verwekker is óf zij heeft ingestemd met de daad van verwekking, dan
kunnen de moeder (tot het kind 16 jaar is) en daarna het kind zelf de rechter
verzoeken om het ouderschap van deze persoon vast te stellen.
● Door deze vaststelling ontstaat juridisch ouderschap tussen de man of de vrouw en
het kind die terugwerkt tot aan de geboorte.
● Het verzoek kan óók als deze persoon al is overleden
Artikel 1:207 lid 2 BW
De gerechtelijke vaststelling kan niet
● Als er al 2 juridische ouders zijn
● Het gaat om een persoon die vanwege zijn te nauwe familieband met de moeder niet
met haar mag trouwen of een geregistreerd partnerschap mag aangaan
● De persoon jonger is dan 16 jaar
Adoptie:
Buitenlands - Wobka → kinderhandel voorkomen
NL: 1:227 en verder
Art 8 EVRM. Ging in China zonder toestemming van biologische ouders en nu
nieuwe techniek → komt minder voor.
228 lid 1 sub f: partneradoptie
→ man en man of vrouw en vrouw. Kan ook zonder huwelijk. Weinig in praktijk.
Hetero stellen die getrouwd zijn mogen alleen adopteren. Komt door religieuze
afkomst.
VOORWAARDEN VOOR ADOPTIE
Artikel 1:227 en 1:228 BW
Voorwaarden:
● Kennelijk belang van de jeugdige;
● Adoptiekind mag niet ouder dan 18 jaar zijn;
● Biologische ouders mogen geen bezwaar hebben, behoudens uitzonderingen;
● Biologische moeder moet minimaal 16 jaar zijn;
● Adoptiefouders minimaal 18 jaar ouder dan het kind;
● Bij 2 adoptiefouders: kind moet al minimaal 1 jaar bij adoptiefouders wonen én de
ouders moeten minstens 3 jaar samenwonen;
WOBKA
Vooral BW 1; personen en familierecht
Relevante wetsartikelen:
- Family life: Art 8 EVRM. Overheid mag niet altijd meedoen, is ouder en kind
- Familierechtelijke betrekkingen ouders en kind: Art 1:197 BW
- Juridisch moeder: art 1:198 sub a - e BW
Sub b; een lesbisch stel waarbij ze op het tijdstip van de geboorte gehuwd of geregistreerd
partners zijn EN de identiteit van de donor moet onbekend zijn + van een officiële
donorbank.
- Juridische vader: art 1:199 sub a - e BW
Sub b; Als de man is te komen overlijden binnen 306 dagen (tijdens zwangerschap), is hij
even goed de vader is, ook als de moeder in die periode is hertrouwd.
- Huwelijk: 1:30 BW
- Geregistreerd partnerschap: 1:80a BW
- Wijze van erkenning: art 203 sub a & b BW
Sub a; bij de gemeente, de vader doet dit. Dit hoeft de vader niet perse te zijn, hij wordt dan
de juridische vader.
- Wanneer is erkenning nietig: 1:204 sub a - e BW
Sub e; twee is oké, drie is te veel. Maximaal 2 juridische ouders.
- Wanneer gerechtelijke vaststelling ouderschap: 1:207 BW
Je verzoekt de rechter om jou juridisch ouder te maken
- Wanneer geen gerechtelijke vaststelling ouderschap: 1:207 lid 2 BW
Bijvoorbeeld als het kind al 2 ouders heeft
- Adoptie: 1:227 BW
- De voorwaarden van adoptie: 1:228 BW
De biologische vader is iets anders dan de juridische vader!
Als je eenmaal juridische ouders hebt, blijven dit voor altijd je ouders.
Webcollege
Boek 1 - Personen en familierecht
Personenrecht regelt de wettelijke regels betreffende de rechtspositie van personen als
zodanig
Familierecht regelt de rechtsverhoudingen die uit verschillende samenlevingsvormen
voortvloeien, de rechtspositie van kinderen en het over hen uitgeoefende gezag
Boek 4 - Erfrecht
Bronnen jeugdrecht:
Staatsrecht, bestuursrecht, strafrecht en burgerlijk recht
Jeugdrecht valt niet onder 1 rechtsgebied maar is versnipperd en geregeld in verschillende
wetten die voor jeugdigen van belang zijn
Jeugdrecht → Internationaal en nationaal
Verdragen:
- EVRM
- Handvest Grondrechten van de Europese Unie
- Haags Kinderontvoeringsverdrag
- Haags Verdrag inzake interlandelijke adoptie
- IVRK
,Nationale bronnen jeugdrecht:
Internationaal boven nationaal
EVRM artikel 8 → Family life !!
Afstamming: boek 1 titel 11
- Betreft juridische regels over de familierechtelijke relatie tussen kind en ouders
- Wie kunnen volgens de wet (juridisch) ouders zijn
- Wat zijn de gevolgen hiervan
1:197 → familierechtelijke betrekking,
Kind en ouders hebben familierechtelijke betrekking tot elkaar.
Gevolgen:
Familienaam - 1:5
Gezag - boek 1 titel 14
Recht op omgang en informatie - 1:377a & 1:377b
Verplichting tot onderhoud - 1:404
Erfrecht - boek 4
Nationaliteit - art 3 Rijkswet op Nederlanderschap
Vormen van ouderschap:
- Biologisch ouderschap
Van wie stamt het kind af
- Juridisch ouderschap
Volgens de wet
- Sociaal ouderschap
Bij wie groeit het kind op
Juridisch ouderschap (volgens de wet) - familierechtelijke betrekking
NIET biologisch ouderschap
Biologisch, juridisch en sociaal vaak samen.
- Erkenning - hoeft niet biologisch
- Adoptie
- Duo moederschap
- Zaaddonorschap
- Eiceldonatie en draagmoederschap
Geen biologisch ouderschap noodzakelijk om juridische zte zijn!
,Een kind kan twee juridische ouders hebben. Twee is oké, drie is te veel.
1:198 - vrouw
1:199 -man
1/4/2014 = Wijzigings afstammingsrecht.
Eerst: man + vrouw getrouwd
‘Wet lesbisch ouderschap’ → duomoederschap
Kan zelfde als biologisch vader
Vrouw → 2e juridisch moeder
Alleen als het kwam via anonieme zaaddonor! Anders kan de vrouw erkennen met
toestemming van de juridisch moeder
→ Gelijkschakeling man en vrouw!
Juridisch moeder 1:198
Moeder van een kind is
- Lid 1 onder a: De vrouw die het kind heeft gebaard
- Lid 1 onder b: De vrouw die op het tijdstip van de geboorte van het kind is gehuwd of
door een geregistreerd partnerschap met de moeder is verbonden, indien het kind is
verwekt door kunstmatige donorbevruchting
- Lid 1 onder c: De vrouw die het kind heeft erkend
- Lid 1 onder d: De vrouw wier ouderschap gerechtelijk is vastgesteld
- Lid 1 onder e: De vrouw die het kind heeft geadopteer
Juridisch vader 1:199
Vader van een kind is
● Onder a: De man die op het tijdstip van de geboorte van het kind is gehuwd of door
een geregistreerd partnerschap is verbonden met de vrouw uit wie het kind geboren
is
● Onder b: De man wiens huwelijk of geregistreerd partnerschap met de vrouw uit wie
het kind geboren is, binnen 306 dagen voor de geboorte van het kind door zijn dood
is ontbonden; of van wie hij binnen 306 dagen voor de geboorte van het kind was
gescheiden of gescheiden heeft geleefd
● Onder c: De man die het kind heeft erkend
● Onder d: De man wiens vaderschap gerechtelijk is vastgesteld
● Onder e: De man die het kind heeft geadopteerd.
Verwekker: is lichamelijk contact. Heeft ingestemd → geslachtsgemeenschap
De vrouw die heeft ingestemd met zaaddonorschap
Donor: geen lichamelijk contact. Heeft sperma gedoneerd. Geen daad van verwekking. Via
kunstmatige inseminatie.
Van belang bij:
● Gerechtelijke vaststelling ouderschap alleen voor verwekker
● Onderhoudsverplichting alleen voor verwekker
Erkenning 1:203
Erkenning is een rechtshandeling die leidt tot juridisch ouderschap over een kind dat alleen
een moeder heeft. Vindt plaats door het laten opmaken van een akte van erkenning bij
Burgerlijke stand of bij notariële akte.
Heeft pas rechtsgevolg vanaf het moment waarop de erkenning is gedaan.
, Ook door vrouw!!
Niet mogelijk : 204
Erkenning niet mogelijk
● Door een man die door een te nauwe verwantschap geen huwelijk of geregistreerd
partnerschap met de moeder zou mogen sluiten (1e graad: vader, broer en zoon van
de moeder)
● Door een man die nog geen 16 jaar is
● Door een man die onder curatele staat (tenzij met toestemming van de
kantonrechter)
● Als het kind nog geen 16 jaar is, zonder voorafgaande toestemming van zijn moeder
● Als het kind 12 jaar of ouder is: zonder zijn voorafgaande schriftelijke toestemming
● Als het kind al 2 juridische ouders heeft
Gerechtelijke vaststelling - ingreep rechter - 1:207
● Als een persoon (man of vrouw) die heeft ingestemd met een daad van verwekking
niet wil overgaan tot erkenning van zijn of haar ouderschap, maar er wél vaststaat
dat óf hij de verwekker is óf zij heeft ingestemd met de daad van verwekking, dan
kunnen de moeder (tot het kind 16 jaar is) en daarna het kind zelf de rechter
verzoeken om het ouderschap van deze persoon vast te stellen.
● Door deze vaststelling ontstaat juridisch ouderschap tussen de man of de vrouw en
het kind die terugwerkt tot aan de geboorte.
● Het verzoek kan óók als deze persoon al is overleden
Artikel 1:207 lid 2 BW
De gerechtelijke vaststelling kan niet
● Als er al 2 juridische ouders zijn
● Het gaat om een persoon die vanwege zijn te nauwe familieband met de moeder niet
met haar mag trouwen of een geregistreerd partnerschap mag aangaan
● De persoon jonger is dan 16 jaar
Adoptie:
Buitenlands - Wobka → kinderhandel voorkomen
NL: 1:227 en verder
Art 8 EVRM. Ging in China zonder toestemming van biologische ouders en nu
nieuwe techniek → komt minder voor.
228 lid 1 sub f: partneradoptie
→ man en man of vrouw en vrouw. Kan ook zonder huwelijk. Weinig in praktijk.
Hetero stellen die getrouwd zijn mogen alleen adopteren. Komt door religieuze
afkomst.
VOORWAARDEN VOOR ADOPTIE
Artikel 1:227 en 1:228 BW
Voorwaarden:
● Kennelijk belang van de jeugdige;
● Adoptiekind mag niet ouder dan 18 jaar zijn;
● Biologische ouders mogen geen bezwaar hebben, behoudens uitzonderingen;
● Biologische moeder moet minimaal 16 jaar zijn;
● Adoptiefouders minimaal 18 jaar ouder dan het kind;
● Bij 2 adoptiefouders: kind moet al minimaal 1 jaar bij adoptiefouders wonen én de
ouders moeten minstens 3 jaar samenwonen;
WOBKA
