Samenvatting Interculturele psychologie H1-9

1 Wat is interculturele psychologie?
1.1 Inleiding
Waar komt de belangstelling voor culturele verschillen vandaan?
- De internationalisering van het dagelijks leven brengt ons steeds meer
met andere culturen in aanmerking
o Toerisme, internationalisering van het bedrijfsleven, televisie en
internet vergroten de belangstelling voor andere culturen
o Globalisering maakt het belang om goed om te kunnen gaan met
andere culturen toeneemt
- Er is meer dan ooit sprake van migratie/immigratie
o Globalisering maakt het belang om goed om te kunnen gaan met
andere culturen toeneemt
o In Nl is meer dan 20% van de bevolking in het buitenland geboren
of één oud hebben die in het buitenland geboren is

Cultuur-relativistisch perspectief – de ene cultuur is niet minderwaardig ten
opzichte van de andere

1.2 Definitie van cultuur
Subjectief – wijst naar normen, waarden en opvattingen
Objectief – wijst naar observeerbare producten van mensen (boeken, gebouwen
of apps)

Herskovits
“The man-made part of the environment” is een van de meest gebruikte
definities van cultuur. Cultuur omvat niet alleen immateriële zaken zoals
schoolregels of tafelmanieren maar ook materiële zaken zoals moskeeën en
bordelen

Jan Pieter van Oudenhoven
Cultuur is een door gemeenschap gedeeld systeem van waarden, normen,
ideeën, attitudes, gedragingen, communicatiemiddelen en de producten ervan,
die van generatie op generatie worden overgeleverd.

Voorbeeld gemeenschappen: stammen, naties, organisaties en
bevolkingsgroepen
Voorbeelden producten: instituties, gebouwen, wetten, woordenboeken, de
standaardtaal en social media

1.3 Elementen van cultuur
Cultuur wordt niet door iedereen in een gemeenschap in gelijke mate gedeeld
Er bestaan grote verschillen in de mate waarin de leden van een gemeenschap
een cultuur aanhangen
- Verschillen in de manier waarop zij de cultuur verwerken, beoordelen,
interpreteren en in hun geheugen opslaan en hun gedrag erdoor laten
beïnvloeden

Deze verschillen hangen af van de hechtheid van een cultuur (tightness versus
looseness)

, - Verwijst naar de mate waarin er sterke sociale normen bestaan binnen die
cultuur
- En of er sancties zijn als deze worden overtreden

Pelto (antropologie volkerenkunde)
 Pueblo-indianen en Japanners worden als hecht gezien
 Groepen uit Noord-Finland en Thailand zijn lossere gemeenschappen

Gemeenschappen die leven in dichtbevolkte gebieden zijn hechter dan
gemeenschappen in dunbevolkte streken

Agrarische gemeenschappen zijn hechter dan jagers en verzamelaars
 Meer met elkaar moeten samenwerken

Cultuur beïnvloedt het gedrag van de leden van een gemeenschap, maar
omgekeerd hebben ook mensen invloed op de cultuur
 Cultuur staat niet vast
o VB. #MeToo-discussie heeft de normen over wat acceptabel gedrag
is tegen vrouwen

Cultuur beïnvloedt het gedrag van mensen, maar bepaalt het niet

Cultuur is niet statisch, maar past zich aan
Wordt gericht op ecologische en economische omstandigheden
 Religieuze joodse (koosjer) en islamitische (halal) voorschriften voor een
schone bereiding van het eten in het Midden-Oosten
o In het Midden-Oosten bederft voedsel sneller
 Hedendaags heb je bijvoorbeeld gender neutrale toiletten
 Regels over te laat komen
o Er zijn nu meerdere vervoersmiddelen waardoor er verwacht wordt
dat je gewoon op tijd komt
o Vroeger kostte het melden van te laat komen alleen meer tijd. Er
werd dus niet gek opgekeken als je te laat kwam

De cultuur past zich zo aan, aan de maatschappelijke ontwikkelingen

Overdracht van de cultuur vindt plaats door enculturatie en socialisering
Verwijst naar het leren van cultuurelementen in de ruimste zin (formeel en
informeel)
 Leren op straat door imitatie
o Leren spelen en relaties opbouwen
 De taalverwerving is het belangrijkste, universele product van informele
enculturatie
 Socialisering is een gericht normatieve vorm van enculturatie

Cultuur en ras zijn geheel verschillende zaken
Ras verwijst naar fysieke kenmerken.
 Alleen wanneer binnen een groep met overeenkomstige fysieke
kenmerken ook belangrijke cultuurelementen, zoals taal of religie, gedeeld
worden, is een raciale groep een culturele groep

, Het is vrijwel onmogelijk om scherpe lijnen hiertussen te trekken.
 Raskenmerken zijn bij alle leden van een bepaald ras niet op dezelfde
manier zichtbaar
 Door de vermenging van bevolkingsgroepen wordt het nog moelijker om
de verschillende groepen te onderscheiden

De indeling van mensen op grond van fysieke kenmerken gaat meestal samen
met een waardering van de verschillende groepen
 Fysieke kenmerken kun je niet veranderen en zeggen niets over wat
mensen zeggen

Het is beter om mensen in te delen op grond van hun culturele achtergrond

Cultuur en etniciteit zijn meer met elkaar verwante begrippen
Cultuur kan als basis dienen voor het bepalen van een etnische groep
- Het belangrijkste kenmerk is de eigen identificatie met de groep

Etniciteit is niet hetzelfde als nationaliteit (een natie bestaat vaak uit
verschillende etnische groepen)

Cultuur is niet hetzelfde als nationaliteit
Er worden vaak personen van twee verschillende nationaliteiten vergeleken om
vervolgens verschillen in hun gedrag of denken toe te schrijven aan culturele
verschillen.
- VS staan voor de westerse, individualistische cultuur
- China voor de collectivistische cultuur

Er bestaan weinig nationaliteiten met maar één gemeenschappelijke taal en
religie
- Binnen homogene nationaliteiten zijn subculturen mogelijk. Nationaliteiten
verschillen ook doordat men leeft in een gebied met een bepaald klimaat
en een bepaalde staatkundige structuur en economie
o Deze aspecten beïnvloeden ook het gedrag en denken van mensen

1.4 Over het ontstaan van culturele verschillen
Triandis ontwikkelde een eco-cultureel model om de invloed van cultuur op
gedrag te beschrijven

Ecologiecultuurenculturatieindividuele eigenschappengedrag

Kader 1.1 in het boek gaat over het verband tussen temperatuur en
persoonlijkheid
- 22 C⁰ meest comfortabel en vaker de deur uit
- Hoe kouder/warmer het is wordt er minder ondernomen

Het nadeel van dit model is dat het een vereenvoudiging van de werkelijkheid is.
- Suggereert een opeenvolgende reeks van invloeden
- Terwijl allerlei terugkoppelingen plaatsvinden