Leesvragen bij tekst 2 (Steven Johnson)
1. Johnson schrijft dat er twee soorten complexiteit te vinden zijn in een stad als Manchester:
sensory overload en self-organizing system. Beschrijf hoe deze twee soorten complexiteit
ook te vinden zijn in mierenkolonies. Verwerk in je antwoord de betekenis van de titel
(‘The Myth of the Ant Queen’).
Er is niet een leider binnen een organisitatie/systeen. Zo heeft de ant-queen niet de leiding
van een mierenkolonie. Het systeem leeft op zichzelf.
Sensory overlead = chaos, door drukte worden ze zelf bestuurders.
2. Wat bedoelt Johnson met de term emergence?
Gedrag (van complex systeem) dat niet herleidbaar is, de complexiteit is niet terug te vinden,
hij bedoelt met de term de wijsheid van het systeem
Opkomst van complex systeem, deze wordt veel bestuurd vanuit onderaf. Hieruit komen veel
factoren bij kijken en daarom niet altijd herleidbaar
3. De term ‘intelligentie’ wordt vaak gebruikt in het stuk. Leg uit wat Johnson verstaat onder
intelligentie. Hoe verschilt het van andere definities van intelligentie die je kent?
Normale opvatting : hoe “slim” een persoon is op basis van iQ
Johnson: Gedrag wat zorgt voor stimulatie van een geheel systeem, “gedrag” dat al aanwezig
in het systeem
4. De tekst van Johnson eindigt erg abrupt. In De schrijfacademie heb je geleerd dat teksten
eindigen met een heldere conclusie waarin de belangrijkste punten uit de tekst worden
samengevat. Schrijf een conclusie van 150 woorden (+- 10%) voor Johnsons tekst.
Het lijkt dat de mensheid hiërarchie is, waarbij beslissingen vanuit hogere posities binnen
onze maatschappij worden genomen waarbij en ons systeem hieruit wordt bestuurd. Het kan
echter ook anders worden opgevat, waarbij wij als mensheid een groot geheel vormen
waarbij we “bestuurd” worden uit ons DNA en het geheel wordt bestuurd vanuit het systeem
zelf als een Selfridge. Mieren zijn misschien geen voorbeeld van ons systeem, maar zij zijn
een voorbeeld voor ons.
5. Johnson heeft het een aantal keer over pacemakers. Hij zegt dat “the desire to find
pacemakers (…) has always been powerful” (blz 195) en “…how difficult it is to think in
models of self-organization, to imagine a world without pacemakers” (blz 197). Wat
bedoelt hij hiermee? Waarom is dit zo moeilijk? Hoe denkt Karen Ho hierover?
Pacemakers: ant queen (bestuurderes)
We moeten dus het systeem zichzelf laten sturen en niet steeds zoeken naar een leider (ant-
queen), laat het systeem (onze samenleving) zelf de controle nemen over zichzelf waarbij we
leren van onze “footprints”. Het is moeilijk omdat we geen “controle” willen verliezen, en
we als samenleving “structuur” willen zien, oftewel hiërarchie
Ho: wereld wordt gestuurd vanuit elite (wallstreet)
Pacemakers: beleidsmakers,
Onze samenleving kent al eeuwen een samenleving met pacemakers, wij kennen niet beter
, 6. Johnson vindt dat self-organization de meest optimale resultaten geeft, bijvoorbeeld op
het gebied van stedenkundige ontwikkeling, maar ook op andere vlakken. Wat zou Ho
hiervan vinden? Zou self-organization op het gebied van economie of onderwijs ook
werken, volgens Johnson, en volgens Ho?
Ik denk dat volgens Johnson dit systeem wel zou kunnen werken, we leren immers van onze
daden en werken constant verder op ons eigen systeem. Oftewel we leven doormiddel van
feedback loops waarbij we onszelf steeds verbeteren. Ik denk dat Ho er anders over denkt als het
aankomt op verbetering, omdat wij als samenleving “vastzitten” in de feedback loop, zij stelt dat
we in een vicieuze cirkel zitten, dus dan zouden feedbackloops niet helpen om ons als
samenleving te verbeteren. Denk bijvoorbeeld aan de vorming van elite.
Economie: onzichtbare hand (selforganization systeem) speelt rol hierin
7. PRESENTATIEVRAAG: Lees de tekst nog eens door en kies één zin uit die volgens jou de
tekst samenvat. Deze zin moet het standpunt van Johnson duidelijk maken. Bereid je voor
op een plenaire presentatie van maximaal 3 minuten waarin je uitlegt waarom deze zin zo
belangrijk is voor de tekst. Wat betekent de zin? Wat wil Johnson met deze zin zeggen?
Wat leren we van deze zin? Hoe verandert deze zin onze kijk op de wereld? Gebruik in je
presentatie het principe van STATE > EXPLAIN > ILLUSTRATE.
“The city is … of local interactions.” P159
- Wij als samenleving zijn een complex systeem
o Maar hebben een eigen personality, denk aan macro trends
o Deze macro trends worden gestuurd vanuit het geheel (systeem)
o Denk aan grote veranderingen binnen ons syteem die “gebeuren” door
individuele beslissingen
Voorbeelden: vorming van naties, of ontstaan stromingen, geloven,
wereld opvattingen
When we see repeated shapes and structure emerging out of
All you need is thousand of individuals and a few simple rules of interactions.
- Few simples rules of interaction = wat
Concepten
- Emergentie
o Individuele deeltjes hebben
o Bijv kleur: kleine deeltjes hebben geen “kleur” maar het geheel wel
o Mieren: 1 mier geeft niet weer wat de hele kolonie is, maar samen wel,
dan is het een functionerend systeem
Vanaf bovenaf zie je wel het systeem maar kan je de individuen
(en werkzaamheden) niet goed zien
1. Johnson schrijft dat er twee soorten complexiteit te vinden zijn in een stad als Manchester:
sensory overload en self-organizing system. Beschrijf hoe deze twee soorten complexiteit
ook te vinden zijn in mierenkolonies. Verwerk in je antwoord de betekenis van de titel
(‘The Myth of the Ant Queen’).
Er is niet een leider binnen een organisitatie/systeen. Zo heeft de ant-queen niet de leiding
van een mierenkolonie. Het systeem leeft op zichzelf.
Sensory overlead = chaos, door drukte worden ze zelf bestuurders.
2. Wat bedoelt Johnson met de term emergence?
Gedrag (van complex systeem) dat niet herleidbaar is, de complexiteit is niet terug te vinden,
hij bedoelt met de term de wijsheid van het systeem
Opkomst van complex systeem, deze wordt veel bestuurd vanuit onderaf. Hieruit komen veel
factoren bij kijken en daarom niet altijd herleidbaar
3. De term ‘intelligentie’ wordt vaak gebruikt in het stuk. Leg uit wat Johnson verstaat onder
intelligentie. Hoe verschilt het van andere definities van intelligentie die je kent?
Normale opvatting : hoe “slim” een persoon is op basis van iQ
Johnson: Gedrag wat zorgt voor stimulatie van een geheel systeem, “gedrag” dat al aanwezig
in het systeem
4. De tekst van Johnson eindigt erg abrupt. In De schrijfacademie heb je geleerd dat teksten
eindigen met een heldere conclusie waarin de belangrijkste punten uit de tekst worden
samengevat. Schrijf een conclusie van 150 woorden (+- 10%) voor Johnsons tekst.
Het lijkt dat de mensheid hiërarchie is, waarbij beslissingen vanuit hogere posities binnen
onze maatschappij worden genomen waarbij en ons systeem hieruit wordt bestuurd. Het kan
echter ook anders worden opgevat, waarbij wij als mensheid een groot geheel vormen
waarbij we “bestuurd” worden uit ons DNA en het geheel wordt bestuurd vanuit het systeem
zelf als een Selfridge. Mieren zijn misschien geen voorbeeld van ons systeem, maar zij zijn
een voorbeeld voor ons.
5. Johnson heeft het een aantal keer over pacemakers. Hij zegt dat “the desire to find
pacemakers (…) has always been powerful” (blz 195) en “…how difficult it is to think in
models of self-organization, to imagine a world without pacemakers” (blz 197). Wat
bedoelt hij hiermee? Waarom is dit zo moeilijk? Hoe denkt Karen Ho hierover?
Pacemakers: ant queen (bestuurderes)
We moeten dus het systeem zichzelf laten sturen en niet steeds zoeken naar een leider (ant-
queen), laat het systeem (onze samenleving) zelf de controle nemen over zichzelf waarbij we
leren van onze “footprints”. Het is moeilijk omdat we geen “controle” willen verliezen, en
we als samenleving “structuur” willen zien, oftewel hiërarchie
Ho: wereld wordt gestuurd vanuit elite (wallstreet)
Pacemakers: beleidsmakers,
Onze samenleving kent al eeuwen een samenleving met pacemakers, wij kennen niet beter
, 6. Johnson vindt dat self-organization de meest optimale resultaten geeft, bijvoorbeeld op
het gebied van stedenkundige ontwikkeling, maar ook op andere vlakken. Wat zou Ho
hiervan vinden? Zou self-organization op het gebied van economie of onderwijs ook
werken, volgens Johnson, en volgens Ho?
Ik denk dat volgens Johnson dit systeem wel zou kunnen werken, we leren immers van onze
daden en werken constant verder op ons eigen systeem. Oftewel we leven doormiddel van
feedback loops waarbij we onszelf steeds verbeteren. Ik denk dat Ho er anders over denkt als het
aankomt op verbetering, omdat wij als samenleving “vastzitten” in de feedback loop, zij stelt dat
we in een vicieuze cirkel zitten, dus dan zouden feedbackloops niet helpen om ons als
samenleving te verbeteren. Denk bijvoorbeeld aan de vorming van elite.
Economie: onzichtbare hand (selforganization systeem) speelt rol hierin
7. PRESENTATIEVRAAG: Lees de tekst nog eens door en kies één zin uit die volgens jou de
tekst samenvat. Deze zin moet het standpunt van Johnson duidelijk maken. Bereid je voor
op een plenaire presentatie van maximaal 3 minuten waarin je uitlegt waarom deze zin zo
belangrijk is voor de tekst. Wat betekent de zin? Wat wil Johnson met deze zin zeggen?
Wat leren we van deze zin? Hoe verandert deze zin onze kijk op de wereld? Gebruik in je
presentatie het principe van STATE > EXPLAIN > ILLUSTRATE.
“The city is … of local interactions.” P159
- Wij als samenleving zijn een complex systeem
o Maar hebben een eigen personality, denk aan macro trends
o Deze macro trends worden gestuurd vanuit het geheel (systeem)
o Denk aan grote veranderingen binnen ons syteem die “gebeuren” door
individuele beslissingen
Voorbeelden: vorming van naties, of ontstaan stromingen, geloven,
wereld opvattingen
When we see repeated shapes and structure emerging out of
All you need is thousand of individuals and a few simple rules of interactions.
- Few simples rules of interaction = wat
Concepten
- Emergentie
o Individuele deeltjes hebben
o Bijv kleur: kleine deeltjes hebben geen “kleur” maar het geheel wel
o Mieren: 1 mier geeft niet weer wat de hele kolonie is, maar samen wel,
dan is het een functionerend systeem
Vanaf bovenaf zie je wel het systeem maar kan je de individuen
(en werkzaamheden) niet goed zien
