Samenvatting begrippenlijst: Blok 2 Inleiding in de pedagogische Wetenschappen

Blok 2 Inleiding in de Pedagogische Wetenschappen
Blok 2.1 Nature/Nurture
Wat is nature en nurture?
Nature (aangeboren)
Ruime zin: alle invloeden die t/m geboorte werkzaam zijn en verloop ontwikkeling bepalen
- alle erfelijke factoren (op genen en chromosomen)
- invloeden tijdens zwangerschap (infecties en voedselstoornissen)
- invloeden tijdens geboorte (zuurstoftekort)

Enge zin: alleen erfelijke informatie op genen/chromosomen (DNA-streng)  komt tot uitdrukking in biologische uitrusting

Genotype: gehele DNA
Fenotype: observeerbaar kenmerken + evt. invloed milieufactoren op genotype (oogkleur)
- niet alle genetische informatie uit zich in het fenotype
- omgevings-, voedings- en rijpingsfactoren hebben ook invloed op fenotype
- bijvoorbeeld IQ, gehechtheid, huidskleur (beïnvloed door zon)
Genetische amplificatie: genen komen pas later tot ontwikkeling, zenuwtrekjes komen pas in puberteit tevoorschijn

Nurture (aangeleerd)
- invloeden uit omgeving en milieu
- heeft betrekking op meer dan alleen opvoeding
- 3 invloeden van omgeving:
culturele transmissie: - gewoontes uit cultuur/familie worden overgedragen
- normen en waarden
gedeelde omgeving: - omgeving die wordt gedeeld met anderen (ouders, school)  broer/zus, klasgenoten
unieke omgeving: - invloed van eigen kind (1e kind vs 2e kind  andere gezinssamenstelling en
opvoedingservaring ouders tijdens geboorte)

Nature - nurture debat:
- onderzoek Judith Harris: - 50% genen en 50% aangeleerd  ontwikkeling complex product van nature en nurture
- 50% aangeleerd: invloed leeftijdsgenoten groter dan invloed ouders (vooral pubers)
 verantwoordelijkheid niet volledig bij ouders
- the nurture assumption (ouder meeste invloed) weerlegd
- merkwaardige van nature-nurture debat: men denkt als je uitkomst weet en in hoeverre erfelijkheid en omgeving
verantwoordelijk zijn voor uiteindelijk ontwikkelingsresultaat, je weet hoe te handelen  is niet zo!

Wat zijn de visies op het nature-nurture debat?
2 hoofdstromen:
- theorie met biologisch primaat (nature)
- veranderingen tijdens ontwikkeling individu zijn endogeen (= komen van binnenuit)
- Gesell: readiness-theorie  kind moet ‘biologisch gereed’ zijn voordat socialisatie succesvol kan beginnen
- normbevindingen van Gesell worden nog steeds toegepast (mijlpaal, bijv. blokje vasthouden)  per fase aantal
normen voor gedragswaarden
- kritiek Gesell: normen niet gehaald  kan leiden tot bezorgdheid en overfixatie bij kind en opvoeders
- leertheorie (nurture)
- Behaviorisme: alleen kijken naar waarneembaar gedrag
- Skinner: leerprincipes (straf en beloning)

Locke (Nurture)
- leertheorie
- de Verlichting
- kind komt ter wereld als tabula rasa (onbeschreven blad)  karakter staat wel al vast!
 alles aangeleerd, niets aangeboren
- verkrijgen van kennis door ervaringen
- niet de afkomst, maar de opvoeding telt  invloed ouders is groot
- doel opvoeding: verwerven van vrijheid en zelfbestuur
 opvoeding moet leiden tot deugd, godvruchtigheid, welgemanierdheid en kennis
- nadruk op lichamelijke en intellectuele ontwikkeling en hygiënische verzorging, minder op sociale en morele ontwikkeling
- kinderlijkheid is prima, zolang er niemand last van heeft

Rousseau (Nature)
- theorie met biologische primaat
- de Romantiek
- mens kan weinig sturen in opvoeding (komt van binnenuit) en er kan veel mis gaan
- taak opvoeder: alleen kind beschermen tegen maatschappij (negatieve opvoeding)
- natuurlijke ontwikkeling van kind van belang
- positief mensbeeld  mens wordt ‘goed’ geboren
- negatief maatschappijbeeld  maatschappij beïnvloed ontwikkeling kind negatief
- kind kan niet geïsoleerd van de maatschappij opgroeien