Dementie
Definitie dementie Spectrum klinische syndormen
Veroorzaakt door verschillende hersenziekten
met eenvoudige stoornissen in cognitie,
stemming of gedrag
Dementie - Combinatie ziekteverschijnselen
- Meest kenmerkend geheugen (niet altijd!)
- Vaak 1 geheugenstoornis met 1 andere
cognitieve stoornis:
Taal, praxis, plannen/organiseren, aandacht
Onomkeerbaar Ga in anamnese na of er niet iets anders kan
zijn. Dus geen delier/depressie/medicatie
waardoor problemen
Risico factoren - Combi genetisch en niet-genetisch
- Genetisch: voor 65 jaar 60% familiair
- APOE gen: beïnvloedt risico op vroege en
late vorm AD
- Door dragen gen mogelijk eerder optreden
dementie
- Complicerende factor, opleidingsniveau,
vrouwen leven langer
- Belangrijkste hypothese ‘’hoger opgeleiden
hebben meer cognitieve reserves’’
- Hierdoor: later manifesteren factoren, maar
ogend sneller beloop
- Vertekenend: afro amerikanen scoren lager
op cognitieve tests waardoor vaker fout
positieve diagnose
- Alcohol beschermt bij 1 tot 3 glazen
- Echter, grote hoeveelheden: cognitieve
achteruitgang en ontstaan dementie
- Hoe beter cognitie, hoe lager de kans op
dementie
Zorgvraag/belangrijkste problemen - Niet pluis gevoel
- Bang, verward, boos
- Er alleen voor staan
- Mijden contacten
- Lichamelijke zorg
- ‘’Het wordt me teveel’’
- Miscommunicatie hulpverleners
- Weerstand tegen opname
- Zeggenschap inleveren en kwijtraken
Normale veroudering Functies nemen af
- Werkgeheugen
- Episodisch geheugen (namen, gezichten,
gebeurtenissen)
- Tempo handelen en denken
- Gerichte aandacht
- Visus en gehoor
Oorzaak?
Verandering hersenstructuren, hierdoor
verandering functioneren structuren.
,Verschil normale veroudering en dementie - Dementie, ernstiger geheugenproblemen
(details vs hele gebeurtenis)
Normale veroudering
- Geen verstoring dagelijks leven
(hoewel subjectief wel hinderlijk)
Vroege symptomen - Via omgeving patiënt
- Verandering in cognitieve functies
Lichte geheugenstoornissen
Detailverlies herinneringen
Oordeels-/kritiek stoornissen
Traagheid in handelen/denken
Overzichtsverlies
Moeite complexe handelingen/taken
Verdwalen
Minder vloeiende spraak/taal
Visuele hallucinaties
Paniekreacties ‘demaskerende’ gebeurtenissen
- Veranderingen in gedrag en stemming
Onzeker
Angst
Prikkelbaar
Depressie
Terug trekken uit social leven
Verwaarlozing
- Uiterlijk, zelfzorg, maaltijdbereiding
Gewichtverlies, verruwing omgangsvormen
- Symptomen bij onderzoek en observatie
Leunt op ‘informant’ bij anamnese
Bagatelliseren geheugen problemen
Geheugen en motoriek stoornissen
Desoriëntatie
- Lopen
- Evenwicht
Overgevoeligheid antipsychotica
Fasen dementie 1. Predementie
Subtiele psychische en lichamelijke
veranderingen, patiënt is minder spontaan;
neiging terug trekken
2. Beginnende dementie
Meer en ernstigere cognitieve problemen,
activiteiten (werk) belemmerd.
3. Matige dementie
Verzorgingsbehoefte neemt toe, toenemend
ernstig probleemgedrag.
4. Gevorderde dementie
Verpleegbehoeftig en volledig hulpbehoevend.
Geen herkenning omgeving. Begeleiden
omgeving + opvang van belang.
, Typen dementie - Milde cognitieve stoornissen
- AD = Alzheimerdementie
- (gevolg; LPA)
GEHEUGEN
- VD = Vasculaire dementie
LOOPSTOORNISSEN/INCONTINENTIE
(karakter)
- Lewy-Body dementie
SCHOMMELENDE AANDACHT/ALERTHEID
- FTD = Frontotemporale dementie
- (gevolg; PNVA, SD) (FTD gedrag)
GEDRAGSAFWIJKING
(zelf onbewust gedragsveranderingen)
Scala aan zeldzame dementievormen Vaak als gevolg van een andere stoornis
- Alcoholabuses (alcoholmisbruik, teveel
gebruikt)
Huntington - Onwillekeurige bewegingen (verergeren
langzaam)
- Verstandelijke achteruitgang (en
verscheidenheid psychische syndromen)
- Ziekte leidt tot dood (na 16 jaar) door
bijkomende zaken als bv een longontsteking
Creutzfeldt-Jakob - Zeldzame hersenziekte
- Hersencellen sterven in snel tempo af
- Begint met vage psychische veranderingen
(lijkt neerslachtig)
- Binnen paar weken ernstige
geheugenstoornissen problemen bewegen,
spreken, verwerken visus
PSP = progressieve supranucleaire verlamming - Hersenziekte
- Onvolledige verlamming
- Komt uit centrale hersenkernen
- Gekenmerkt door symptomen die ook bij
Parkinson optreden. Maar ook gestoorde
oogbewegingen en dementie.
- Verstoorde balans, beweging, spraak,
slikken.
- Komt voor in beide lichaamshelften
Patiënt gaat naar boven kijken, kans op vallen
neemt toe doordat ogen niet goed bewogen
kunnen worden.
Verschil PSP en Parkinson PSP = beide lichaamshelften aangedaan
Parkinson = lichaamshelften in verschillende
mate aangetast
Definitie dementie Spectrum klinische syndormen
Veroorzaakt door verschillende hersenziekten
met eenvoudige stoornissen in cognitie,
stemming of gedrag
Dementie - Combinatie ziekteverschijnselen
- Meest kenmerkend geheugen (niet altijd!)
- Vaak 1 geheugenstoornis met 1 andere
cognitieve stoornis:
Taal, praxis, plannen/organiseren, aandacht
Onomkeerbaar Ga in anamnese na of er niet iets anders kan
zijn. Dus geen delier/depressie/medicatie
waardoor problemen
Risico factoren - Combi genetisch en niet-genetisch
- Genetisch: voor 65 jaar 60% familiair
- APOE gen: beïnvloedt risico op vroege en
late vorm AD
- Door dragen gen mogelijk eerder optreden
dementie
- Complicerende factor, opleidingsniveau,
vrouwen leven langer
- Belangrijkste hypothese ‘’hoger opgeleiden
hebben meer cognitieve reserves’’
- Hierdoor: later manifesteren factoren, maar
ogend sneller beloop
- Vertekenend: afro amerikanen scoren lager
op cognitieve tests waardoor vaker fout
positieve diagnose
- Alcohol beschermt bij 1 tot 3 glazen
- Echter, grote hoeveelheden: cognitieve
achteruitgang en ontstaan dementie
- Hoe beter cognitie, hoe lager de kans op
dementie
Zorgvraag/belangrijkste problemen - Niet pluis gevoel
- Bang, verward, boos
- Er alleen voor staan
- Mijden contacten
- Lichamelijke zorg
- ‘’Het wordt me teveel’’
- Miscommunicatie hulpverleners
- Weerstand tegen opname
- Zeggenschap inleveren en kwijtraken
Normale veroudering Functies nemen af
- Werkgeheugen
- Episodisch geheugen (namen, gezichten,
gebeurtenissen)
- Tempo handelen en denken
- Gerichte aandacht
- Visus en gehoor
Oorzaak?
Verandering hersenstructuren, hierdoor
verandering functioneren structuren.
,Verschil normale veroudering en dementie - Dementie, ernstiger geheugenproblemen
(details vs hele gebeurtenis)
Normale veroudering
- Geen verstoring dagelijks leven
(hoewel subjectief wel hinderlijk)
Vroege symptomen - Via omgeving patiënt
- Verandering in cognitieve functies
Lichte geheugenstoornissen
Detailverlies herinneringen
Oordeels-/kritiek stoornissen
Traagheid in handelen/denken
Overzichtsverlies
Moeite complexe handelingen/taken
Verdwalen
Minder vloeiende spraak/taal
Visuele hallucinaties
Paniekreacties ‘demaskerende’ gebeurtenissen
- Veranderingen in gedrag en stemming
Onzeker
Angst
Prikkelbaar
Depressie
Terug trekken uit social leven
Verwaarlozing
- Uiterlijk, zelfzorg, maaltijdbereiding
Gewichtverlies, verruwing omgangsvormen
- Symptomen bij onderzoek en observatie
Leunt op ‘informant’ bij anamnese
Bagatelliseren geheugen problemen
Geheugen en motoriek stoornissen
Desoriëntatie
- Lopen
- Evenwicht
Overgevoeligheid antipsychotica
Fasen dementie 1. Predementie
Subtiele psychische en lichamelijke
veranderingen, patiënt is minder spontaan;
neiging terug trekken
2. Beginnende dementie
Meer en ernstigere cognitieve problemen,
activiteiten (werk) belemmerd.
3. Matige dementie
Verzorgingsbehoefte neemt toe, toenemend
ernstig probleemgedrag.
4. Gevorderde dementie
Verpleegbehoeftig en volledig hulpbehoevend.
Geen herkenning omgeving. Begeleiden
omgeving + opvang van belang.
, Typen dementie - Milde cognitieve stoornissen
- AD = Alzheimerdementie
- (gevolg; LPA)
GEHEUGEN
- VD = Vasculaire dementie
LOOPSTOORNISSEN/INCONTINENTIE
(karakter)
- Lewy-Body dementie
SCHOMMELENDE AANDACHT/ALERTHEID
- FTD = Frontotemporale dementie
- (gevolg; PNVA, SD) (FTD gedrag)
GEDRAGSAFWIJKING
(zelf onbewust gedragsveranderingen)
Scala aan zeldzame dementievormen Vaak als gevolg van een andere stoornis
- Alcoholabuses (alcoholmisbruik, teveel
gebruikt)
Huntington - Onwillekeurige bewegingen (verergeren
langzaam)
- Verstandelijke achteruitgang (en
verscheidenheid psychische syndromen)
- Ziekte leidt tot dood (na 16 jaar) door
bijkomende zaken als bv een longontsteking
Creutzfeldt-Jakob - Zeldzame hersenziekte
- Hersencellen sterven in snel tempo af
- Begint met vage psychische veranderingen
(lijkt neerslachtig)
- Binnen paar weken ernstige
geheugenstoornissen problemen bewegen,
spreken, verwerken visus
PSP = progressieve supranucleaire verlamming - Hersenziekte
- Onvolledige verlamming
- Komt uit centrale hersenkernen
- Gekenmerkt door symptomen die ook bij
Parkinson optreden. Maar ook gestoorde
oogbewegingen en dementie.
- Verstoorde balans, beweging, spraak,
slikken.
- Komt voor in beide lichaamshelften
Patiënt gaat naar boven kijken, kans op vallen
neemt toe doordat ogen niet goed bewogen
kunnen worden.
Verschil PSP en Parkinson PSP = beide lichaamshelften aangedaan
Parkinson = lichaamshelften in verschillende
mate aangetast
