Samenvatting Bestuurs- en Strafrecht per
hoofdstuk kwartiel 3
Bestuursrecht
Hoofdstuk 1
Het openbaar bestuur behartigt het algemeen belang. Zij hebben hierbij de
mogelijkheid om dingen te doen die de belangen van de burgers aantasten. De
burgers kunnen zich hiertegen verzetten op verschillende manieren. Hierover
meer in hoofdstuk 7.
Het bestuursrecht bevat regels (rechtsnormen) met betrekking tot:
- De organisatie van het openbaar bestuur. Denk hierbij aan de opbouw van
het openbaar bestuur en de verschillende actoren. Een bestuursorgaan
moet namelijk bij wet aangesteld worden, dus hier zijn ook regels voor
nodig.
- Het verlenen van bestuursbevoegdheden aan bestuursorganen. Een
bestuursorgaan krijgt zijn bevoegdheden namelijk niet zomaar, dus ook
hier zijn regels voor nodig. Hierover volgt meer in hoofdstuk 2.
- De rechtsnormen waaraan het openbaar bestuur zich moet houden. Ook
het bestuur moet zich aan de regels houden. Hierover volgt meer in
hoofdstuk 4.
- De bescherming voor burgers. De burgers worden beschermd voor en
tegen het bestuur. Hier gelden dus ook regels voor.
Legaliteitsbeginsel: Het legaliteitsbeginsel houdt in dat al het optreden van
het openbaar bestuur gebaseerd moet zijn op de wet. Kortom alles wat het
openbaar bestuur doet moet zijn grondslag vinden in de wet. Zij mogen dus geen
dingen doen, die niet in de wet staan.
Specialiteitsbeginsel: Het openbaar bestuur mag bij gebruikmaking van de
bevoegdheden enkel de belangen afwegen die ertoe doen. Dit betekent dat de
overheid geen besluiten mag nemen die indirect ergens anders voor bedoeld zijn.
Voorbeeld: Stel je hebt een vergunning aangevraagd om een café te plaatsen,
dan mag de gemeente bij het beoordelen van de aanvraag enkel kijken naar de
regels die specifiek voor terrassen gelden en bijvoorbeeld niet naar de regels
omtrent de concurrentiepositie van andere cafés.
Wet in formele zin: Een wet in formele zin is een wet die is gemaakt door de
regering en de staten generaal.
Wet in materiële zin: Een wet die bedoeld is voor iedereen. Geen uitsluitingen
mogelijk.
Het bestuursrecht moet zich houden aan verschillende bronnen:
- Wetten (wetboeken)
- Europese verdragen
- Jurisprudentie (alle uitspraken van rechters)
- Ongeschreven recht (gewoonte recht)
, Een besluit van een bestuursorgaan moet voldoen aan 5 eisen:
- Beslissing: er moet een beslissing genomen worden door een
bestuursorgaan. Denk hierbij aan een goedkeuring van een aanvraag
bijvoorbeeld. Het bestuursorgaan maakt dan een beslissing.
- Schriftelijk: het besluit moet schriftelijk zijn. LET OP, een besluit kan in
enkele gevallen ook elektronisch verstuurd worden. Zie art. 2:13 algemene
wet bestuursrecht.
- Bestuursorgaan: het besluit moet worden genomen door een
bestuursorgaan. Een bestuursorgaan is iemand die krachtens publiekrecht
is aangesteld of een ander persoon of college met openbaar gezag. Zie art.
1:1 algemene wet bestuursrecht.
- Rechtshandeling: het moet gaan om een rechtshandeling. Oftewel, het
besluit moet een beoogd rechtsgevolg hebben.
- Publiekrechtelijk: publiekrechtelijk verwijst naar het rechtsgebied dat de
relatie tussen overheid en burger regelt.
Een besluit is dus een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan,
inhoudende een publiekrechtelijke rechtshandeling. Art 1:2 algemene wet
bestuursrecht.
Algemeen bestuursrecht: Het algemeen bestuursrecht betreft de regels die op
alle terreinen van het bestuurlijk optreden van toepassing zijn.
Bijzonder bestuursrecht: Het bijzonder bestuursrecht betreft de regels die van
toepassing zijn op speciale rechtsgebieden. Denk hierbij aan de wetten omtrent
het milieu.
Hoofdstuk 2
Het openbaar bestuur bestaat uit overheidsorganisaties (A-orgaan) en andere
organisaties (B-orgaan), denk bij de andere organisaties bijvoorbeeld aan de
ANWB.
Nederland is een gedecentraliseerde rechtstaat. Dit houdt in dat Nederland
sommige dingen zelf uitvoert (centraal niveau) en sommige dingen overdraagt
aan een andere organisatie (decentraal niveau).
De openbare lichamen (die dus samen de gedecentraliseerde rechtsstaat
vormen) zijn:
- De staat: regering, ministers, ministerraad, staatssecretaris.
- Provincies: provinciale staten, gedeputeerde staten, commissaris van de
koning.
- Gemeenten: gemeenteraad, college van burgermeester en wethouders,
burgermeester.
- Waterschappen: algemeen bestuur, dagelijks bestuur, voorzitter.
hoofdstuk kwartiel 3
Bestuursrecht
Hoofdstuk 1
Het openbaar bestuur behartigt het algemeen belang. Zij hebben hierbij de
mogelijkheid om dingen te doen die de belangen van de burgers aantasten. De
burgers kunnen zich hiertegen verzetten op verschillende manieren. Hierover
meer in hoofdstuk 7.
Het bestuursrecht bevat regels (rechtsnormen) met betrekking tot:
- De organisatie van het openbaar bestuur. Denk hierbij aan de opbouw van
het openbaar bestuur en de verschillende actoren. Een bestuursorgaan
moet namelijk bij wet aangesteld worden, dus hier zijn ook regels voor
nodig.
- Het verlenen van bestuursbevoegdheden aan bestuursorganen. Een
bestuursorgaan krijgt zijn bevoegdheden namelijk niet zomaar, dus ook
hier zijn regels voor nodig. Hierover volgt meer in hoofdstuk 2.
- De rechtsnormen waaraan het openbaar bestuur zich moet houden. Ook
het bestuur moet zich aan de regels houden. Hierover volgt meer in
hoofdstuk 4.
- De bescherming voor burgers. De burgers worden beschermd voor en
tegen het bestuur. Hier gelden dus ook regels voor.
Legaliteitsbeginsel: Het legaliteitsbeginsel houdt in dat al het optreden van
het openbaar bestuur gebaseerd moet zijn op de wet. Kortom alles wat het
openbaar bestuur doet moet zijn grondslag vinden in de wet. Zij mogen dus geen
dingen doen, die niet in de wet staan.
Specialiteitsbeginsel: Het openbaar bestuur mag bij gebruikmaking van de
bevoegdheden enkel de belangen afwegen die ertoe doen. Dit betekent dat de
overheid geen besluiten mag nemen die indirect ergens anders voor bedoeld zijn.
Voorbeeld: Stel je hebt een vergunning aangevraagd om een café te plaatsen,
dan mag de gemeente bij het beoordelen van de aanvraag enkel kijken naar de
regels die specifiek voor terrassen gelden en bijvoorbeeld niet naar de regels
omtrent de concurrentiepositie van andere cafés.
Wet in formele zin: Een wet in formele zin is een wet die is gemaakt door de
regering en de staten generaal.
Wet in materiële zin: Een wet die bedoeld is voor iedereen. Geen uitsluitingen
mogelijk.
Het bestuursrecht moet zich houden aan verschillende bronnen:
- Wetten (wetboeken)
- Europese verdragen
- Jurisprudentie (alle uitspraken van rechters)
- Ongeschreven recht (gewoonte recht)
, Een besluit van een bestuursorgaan moet voldoen aan 5 eisen:
- Beslissing: er moet een beslissing genomen worden door een
bestuursorgaan. Denk hierbij aan een goedkeuring van een aanvraag
bijvoorbeeld. Het bestuursorgaan maakt dan een beslissing.
- Schriftelijk: het besluit moet schriftelijk zijn. LET OP, een besluit kan in
enkele gevallen ook elektronisch verstuurd worden. Zie art. 2:13 algemene
wet bestuursrecht.
- Bestuursorgaan: het besluit moet worden genomen door een
bestuursorgaan. Een bestuursorgaan is iemand die krachtens publiekrecht
is aangesteld of een ander persoon of college met openbaar gezag. Zie art.
1:1 algemene wet bestuursrecht.
- Rechtshandeling: het moet gaan om een rechtshandeling. Oftewel, het
besluit moet een beoogd rechtsgevolg hebben.
- Publiekrechtelijk: publiekrechtelijk verwijst naar het rechtsgebied dat de
relatie tussen overheid en burger regelt.
Een besluit is dus een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan,
inhoudende een publiekrechtelijke rechtshandeling. Art 1:2 algemene wet
bestuursrecht.
Algemeen bestuursrecht: Het algemeen bestuursrecht betreft de regels die op
alle terreinen van het bestuurlijk optreden van toepassing zijn.
Bijzonder bestuursrecht: Het bijzonder bestuursrecht betreft de regels die van
toepassing zijn op speciale rechtsgebieden. Denk hierbij aan de wetten omtrent
het milieu.
Hoofdstuk 2
Het openbaar bestuur bestaat uit overheidsorganisaties (A-orgaan) en andere
organisaties (B-orgaan), denk bij de andere organisaties bijvoorbeeld aan de
ANWB.
Nederland is een gedecentraliseerde rechtstaat. Dit houdt in dat Nederland
sommige dingen zelf uitvoert (centraal niveau) en sommige dingen overdraagt
aan een andere organisatie (decentraal niveau).
De openbare lichamen (die dus samen de gedecentraliseerde rechtsstaat
vormen) zijn:
- De staat: regering, ministers, ministerraad, staatssecretaris.
- Provincies: provinciale staten, gedeputeerde staten, commissaris van de
koning.
- Gemeenten: gemeenteraad, college van burgermeester en wethouders,
burgermeester.
- Waterschappen: algemeen bestuur, dagelijks bestuur, voorzitter.
