Sociaal
Werk In
Nederland
, INHOUD
Table of Contents
H1 De Nederlandse verzorginsstaat..........................................................................................................................4
1.1 Het waarom van de verzorgingsstaat..............................................................................................................4
1.2 Ontwikkeling van de Nederlandse verzorgingsstaat.......................................................................................4
Ontwikkeling in fases.............................................................................................................................................4
Middeleeuwen..................................................................................................................................................4
Aanloop.............................................................................................................................................................5
Fase 1 en Fase 2.................................................................................................................................................5
Fase 3.................................................................................................................................................................5
Fase 4.................................................................................................................................................................6
1.3 Het waarom van de verzorgingsstaat..............................................................................................................6
1.4 Doelstellingen en functies van de verzorgingsstaat........................................................................................6
1.5 De verzorgingsstaat en de Welfare triangel....................................................................................................7
1.6 De verzoringsstaat in internationaal perspectief............................................................................................7
1.7 Van verzorgingsstaat naar participatiesamenleving.......................................................................................7
H2 Van barmhartigheid tot empowerment..............................................................................................................8
2.1 Maatschappelijk werk als armenzorg..............................................................................................................8
2.2 Van armenwet tot bijstandswet......................................................................................................................8
2.3 De verlichting en de verheffing van de armen................................................................................................8
2.4 Het woningwerk..............................................................................................................................................9
2.5 Zieke gezinnen.................................................................................................................................................9
2.6 Social Case work..............................................................................................................................................9
2.7 Kritiek op de helping professions....................................................................................................................9
2.8 Van ontoelaatbare gezinnen naar multiprobleemgezinnen.........................................................................10
2.9 Evidence based en common factors.............................................................................................................10
2.10 Welzijnswerk opnieuw de maat genomen..................................................................................................10
H4 Van weeshuis tot eigenkrachtconferentie.........................................................................................................10
2
, 4.1 Weeshuizen...................................................................................................................................................10
4.2 Van straffen naar heropvoeden....................................................................................................................10
4.3 De pedagogisering aan het eind van de 19 e eeuw........................................................................................11
4.4 De kinderwetten van 1901............................................................................................................................11
4.5 Residentiële hulpverlening............................................................................................................................11
4.6 Ambulante jeugdzorg....................................................................................................................................11
4.7 Dagbehandeling.............................................................................................................................................11
4.8 De wet op de jeugdzorg van 2005.................................................................................................................12
4.9 Preventie.......................................................................................................................................................12
4.11 De jeugdwet van 2014.................................................................................................................................12
H5 Ontwikkeling Psychiatrie....................................................................................................................................12
5.1 Dolhuizen.......................................................................................................................................................12
5.2 Somatiker und psychiker...............................................................................................................................12
5.3 Sigmund Freud..............................................................................................................................................13
5.4 De inrichtingspsychiatrie...............................................................................................................................13
5.5 Kritische psychiatrie......................................................................................................................................13
5.6 DSM...............................................................................................................................................................13
5.7 Van menslievendheid naar zelfbeschikking..................................................................................................14
H6 Van onnozele tot mens met mogelijkheden......................................................................................................14
6.1 De intelligentietest........................................................................................................................................14
6.2 Uitzonderlijke wezens...................................................................................................................................14
6.3 Een verlichte kijk op zwakzinnigheid.............................................................................................................15
6.4 ’s Heeren Loo, Loozenoord en Groot Emaus.................................................................................................15
6.5 Eugenetica.....................................................................................................................................................15
6.6 Ontwikkelingen na de Tweede Wereldoorlog..............................................................................................15
6.7 Zelfbeschikking en integratie........................................................................................................................16
6.8 De afschrikwekkende ander..........................................................................................................................16
H7 Van gasthuis tot woonzorgzone........................................................................................................................16
7.1 Gasthuizen, hofjes en gilden.........................................................................................................................16
7.2 Regenten en diaken.......................................................................................................................................16
7.3 Diaconie en stadsarmenhuis.........................................................................................................................16
3
, 7.4 Geen aalmoes maar recht, een eeuw strijd om het pensioen......................................................................17
7.5 Ouderen: een heterogene groep..................................................................................................................17
7.6 De novogeront...............................................................................................................................................17
H8 De toekomst van de verzorgingsstaat...............................................................................................................17
8.1 Uitdagingen voor de verzorgingsstaat..........................................................................................................17
8.2 Liberalisme: de markt....................................................................................................................................17
8.3 Christendemocratie: het particulier initiatief...............................................................................................18
8.4 Socialisme: de overheid................................................................................................................................18
8.5 De welfare triangle in de toekomst, keuzes maken......................................................................................18
8.6 Kiezen voor de toekomst: meer marktwerking.............................................................................................19
8.7 Kiezen voor de toekomst: meer particulier initiatief....................................................................................19
8.8 Kiezen voor de toekomst: meer overheid.....................................................................................................19
H1 DE NEDERLANDSE VERZORGINSSTAAT
1.1 HET WAAROM VAN DE VERZORGINGSSTAAT
‘’Een stelsel waarin de overheid zich garant stelt voor noodzakelijk geachte materiële en immateriële
voorzieningen voor alle burgers’’
1.2 ONTWIKKELING VAN DE NEDERLANDSE VERZORGINGSSTAAT
ONTWIKKELING IN FASES
1. Fase 1 -> Eerste aanzet
2. Fase 2 -> Doelgroep verbreding
3. Fase 3 -> Sociale regelingen krijgen algemeen karakter
4. Fase 4 -> Crisis
In alle hoofdstukken deel ik de gebeurtenissen in tijdsvakken in, volgens onderstaande indeling. Deze is de
vinden in de alinea’s van elke paragraaf vanaf H2 er zijn rood gemarkeerd
MIDDELEEUWEN
Zorg werd geregeld door de kerk of particulieren die in de hemel wilde komen door hun goede daden.
Onder invloed van : religie
4
, Tijd : voor 1800
AANLOOP
Zorg werd geregeld door de kerk of particulieren die tot de filosofische stroming de verlichting behoorden.
Onder invloed van : verlichting
Tijd : 1800-1900
FASE 1 EN FASE 2
Arbeiders richten sociale arbeiderspartijen en vakbonden op. Hieruit ontstaat:
Armenwet (1912)
Ongevallenwet (1921)
Ziektewet (1930)
Werknemers zijn nu beter verzekerd tegen ziekte en ongevallen. Dit vaste bedrag wordt betaald door alle de
werkenden -> equivalentiebeginsel
Onder invloed van : confessionalisme
Tijd : 1901-1952
FASE 3
Na de 2e wereldoorlog wil men in Nederland een collectief zorgsysteem ontwikkelen. Hieruit ontstaan:
Werkeloosheidswet (1952)
Algemene Ouderdomswet (1957)
Algemene weduwen en wezen wet (1959)
Algemene bijstandswet (1965)
Ziekenfondswet (1966)
Wet op arbeidsongeschiktheid en ongevallen (1967)
Algemene wet bijzondere ziektekosten (1968)
Algemene arbeidsongeschiktheidsverzekering (1976)
Chronisch zieken, ouderen en mensen met een handicap worden onafhankelijk van hun besteedbare inkomen
beschermd door de overheid. De werkende Nederlanders betalen nu naar vermogen -> solidariteitsbeginsel
5
Werk In
Nederland
, INHOUD
Table of Contents
H1 De Nederlandse verzorginsstaat..........................................................................................................................4
1.1 Het waarom van de verzorgingsstaat..............................................................................................................4
1.2 Ontwikkeling van de Nederlandse verzorgingsstaat.......................................................................................4
Ontwikkeling in fases.............................................................................................................................................4
Middeleeuwen..................................................................................................................................................4
Aanloop.............................................................................................................................................................5
Fase 1 en Fase 2.................................................................................................................................................5
Fase 3.................................................................................................................................................................5
Fase 4.................................................................................................................................................................6
1.3 Het waarom van de verzorgingsstaat..............................................................................................................6
1.4 Doelstellingen en functies van de verzorgingsstaat........................................................................................6
1.5 De verzorgingsstaat en de Welfare triangel....................................................................................................7
1.6 De verzoringsstaat in internationaal perspectief............................................................................................7
1.7 Van verzorgingsstaat naar participatiesamenleving.......................................................................................7
H2 Van barmhartigheid tot empowerment..............................................................................................................8
2.1 Maatschappelijk werk als armenzorg..............................................................................................................8
2.2 Van armenwet tot bijstandswet......................................................................................................................8
2.3 De verlichting en de verheffing van de armen................................................................................................8
2.4 Het woningwerk..............................................................................................................................................9
2.5 Zieke gezinnen.................................................................................................................................................9
2.6 Social Case work..............................................................................................................................................9
2.7 Kritiek op de helping professions....................................................................................................................9
2.8 Van ontoelaatbare gezinnen naar multiprobleemgezinnen.........................................................................10
2.9 Evidence based en common factors.............................................................................................................10
2.10 Welzijnswerk opnieuw de maat genomen..................................................................................................10
H4 Van weeshuis tot eigenkrachtconferentie.........................................................................................................10
2
, 4.1 Weeshuizen...................................................................................................................................................10
4.2 Van straffen naar heropvoeden....................................................................................................................10
4.3 De pedagogisering aan het eind van de 19 e eeuw........................................................................................11
4.4 De kinderwetten van 1901............................................................................................................................11
4.5 Residentiële hulpverlening............................................................................................................................11
4.6 Ambulante jeugdzorg....................................................................................................................................11
4.7 Dagbehandeling.............................................................................................................................................11
4.8 De wet op de jeugdzorg van 2005.................................................................................................................12
4.9 Preventie.......................................................................................................................................................12
4.11 De jeugdwet van 2014.................................................................................................................................12
H5 Ontwikkeling Psychiatrie....................................................................................................................................12
5.1 Dolhuizen.......................................................................................................................................................12
5.2 Somatiker und psychiker...............................................................................................................................12
5.3 Sigmund Freud..............................................................................................................................................13
5.4 De inrichtingspsychiatrie...............................................................................................................................13
5.5 Kritische psychiatrie......................................................................................................................................13
5.6 DSM...............................................................................................................................................................13
5.7 Van menslievendheid naar zelfbeschikking..................................................................................................14
H6 Van onnozele tot mens met mogelijkheden......................................................................................................14
6.1 De intelligentietest........................................................................................................................................14
6.2 Uitzonderlijke wezens...................................................................................................................................14
6.3 Een verlichte kijk op zwakzinnigheid.............................................................................................................15
6.4 ’s Heeren Loo, Loozenoord en Groot Emaus.................................................................................................15
6.5 Eugenetica.....................................................................................................................................................15
6.6 Ontwikkelingen na de Tweede Wereldoorlog..............................................................................................15
6.7 Zelfbeschikking en integratie........................................................................................................................16
6.8 De afschrikwekkende ander..........................................................................................................................16
H7 Van gasthuis tot woonzorgzone........................................................................................................................16
7.1 Gasthuizen, hofjes en gilden.........................................................................................................................16
7.2 Regenten en diaken.......................................................................................................................................16
7.3 Diaconie en stadsarmenhuis.........................................................................................................................16
3
, 7.4 Geen aalmoes maar recht, een eeuw strijd om het pensioen......................................................................17
7.5 Ouderen: een heterogene groep..................................................................................................................17
7.6 De novogeront...............................................................................................................................................17
H8 De toekomst van de verzorgingsstaat...............................................................................................................17
8.1 Uitdagingen voor de verzorgingsstaat..........................................................................................................17
8.2 Liberalisme: de markt....................................................................................................................................17
8.3 Christendemocratie: het particulier initiatief...............................................................................................18
8.4 Socialisme: de overheid................................................................................................................................18
8.5 De welfare triangle in de toekomst, keuzes maken......................................................................................18
8.6 Kiezen voor de toekomst: meer marktwerking.............................................................................................19
8.7 Kiezen voor de toekomst: meer particulier initiatief....................................................................................19
8.8 Kiezen voor de toekomst: meer overheid.....................................................................................................19
H1 DE NEDERLANDSE VERZORGINSSTAAT
1.1 HET WAAROM VAN DE VERZORGINGSSTAAT
‘’Een stelsel waarin de overheid zich garant stelt voor noodzakelijk geachte materiële en immateriële
voorzieningen voor alle burgers’’
1.2 ONTWIKKELING VAN DE NEDERLANDSE VERZORGINGSSTAAT
ONTWIKKELING IN FASES
1. Fase 1 -> Eerste aanzet
2. Fase 2 -> Doelgroep verbreding
3. Fase 3 -> Sociale regelingen krijgen algemeen karakter
4. Fase 4 -> Crisis
In alle hoofdstukken deel ik de gebeurtenissen in tijdsvakken in, volgens onderstaande indeling. Deze is de
vinden in de alinea’s van elke paragraaf vanaf H2 er zijn rood gemarkeerd
MIDDELEEUWEN
Zorg werd geregeld door de kerk of particulieren die in de hemel wilde komen door hun goede daden.
Onder invloed van : religie
4
, Tijd : voor 1800
AANLOOP
Zorg werd geregeld door de kerk of particulieren die tot de filosofische stroming de verlichting behoorden.
Onder invloed van : verlichting
Tijd : 1800-1900
FASE 1 EN FASE 2
Arbeiders richten sociale arbeiderspartijen en vakbonden op. Hieruit ontstaat:
Armenwet (1912)
Ongevallenwet (1921)
Ziektewet (1930)
Werknemers zijn nu beter verzekerd tegen ziekte en ongevallen. Dit vaste bedrag wordt betaald door alle de
werkenden -> equivalentiebeginsel
Onder invloed van : confessionalisme
Tijd : 1901-1952
FASE 3
Na de 2e wereldoorlog wil men in Nederland een collectief zorgsysteem ontwikkelen. Hieruit ontstaan:
Werkeloosheidswet (1952)
Algemene Ouderdomswet (1957)
Algemene weduwen en wezen wet (1959)
Algemene bijstandswet (1965)
Ziekenfondswet (1966)
Wet op arbeidsongeschiktheid en ongevallen (1967)
Algemene wet bijzondere ziektekosten (1968)
Algemene arbeidsongeschiktheidsverzekering (1976)
Chronisch zieken, ouderen en mensen met een handicap worden onafhankelijk van hun besteedbare inkomen
beschermd door de overheid. De werkende Nederlanders betalen nu naar vermogen -> solidariteitsbeginsel
5
