Samenvatting Verbintenissenrecht

Samenvatting verbintenissenrecht begrepen

HOOFDSTUK 2 Rechtsfeiten
Feiten zonder rechtsgevolg zaken waaraan het recht geen gevolgen verbindt
Handelingen zonder rechtsgevolg handelingen van mensen die voor het recht niet
relevant zijn bv een stuk fietsen, een gesprek met de buurvrouw, lezen

Rechtsfeiten alle feiten waaraan het recht wel gevolgen verbindt Dit zijn feiten met
rechtsgevolg
 Aanbod en aanvaarding zijn voorbeelden van rechtshandelingen zulke
rechtshandelingen kunnen rechtsgevolgen voortbrengen, daarom zijn het rechtsfeiten
 Een rechtshandeling is een bewuste menselijke handeling
Het aangaan van een overeenkomst kun je eigenlijk ook niet per ongeluk aangaan het
maken van schade daarentegen gaat meestal onbewust of per ongeluk

In juridische termen: Bij het verrichten van een rechtshandeling moet de wil van een
rechtssubject (drager van rechten en plichten) gericht zijn op het rechtsgevolg
 Rechtshandelingen kunnen eenzijdig of meerzijdig, gericht of ongericht zijn.

Obligatoire overeenkomst
Een overeenkomst dit is een meerzijdige rechtshandeling waarbij één of meer partijen
jegens elkaar verbintenissen aangaan
Verbintenisscheppende overeenkomst of obligatoire overeenkomst overeenkomst
waaruit verbintenissen voortvloeien

Wederkerige en niet-wederkerige overeenkomsten
Een overeenkomst is een meerzijdige rechtshandeling hierbij zijn altijd minimaal twee
partijen nodig
 Je hebt ook meerpartijenovereenkomsten Het gaat hier om drie of meer partijen,
waarbij tussen meerdere partijen over en weer verbintenissen ontstaan

*Een overeenkomst waarbij beide partijen een verplichting op zich nemen
wederkerige overeenkomst
Bij een niet-wederkerige overeenkomst ontstaat voor slechts één partij een
verbintenis Dit is het geval bij schenking Slechts een partij neemt een verplichting
op zich
 Ook wel een eenzijdige overeenkomst

 Schenkingsovereenkomst ontstaat wel alleen door een aanbod en aanvaarding van
sommige mensen wil je niets krijgen er moet dus een aanvaarding zijn

overeenkomst is een rechtsfeit
Een overeenkomst behoort tot de meerzijdige rechtshandelingen er zijn altijd
rechtsgevolgen aan verbonden Bij obligatoire overeenkomsten zijn de rechtsgevolgen
verbintenissen overeenkomsten zijn dus rechtsfeiten

Overige meerzijdige rechtshandelingen
Niet alle meerzijdige rechtshandelingen zijn overeenkomsten voor een overeenkomst
is een wilsovereenstemming tussen partijen vereist


1

, Als er bv iets wordt besloten bij meerderheid van stemmen, stemt dus niet iedereen er
mee in maar er zijn wel rechtsgevolgen aan het besluit verbonden rechtsfeit
 Dit rechtsfeit is dus een meerzijdige rechtshandeling, maar geen overeenkomst

feitelijke handeling
De onrechtmatige daad en de rechtmatige daad zijn ook rechtsfeiten er ontstaat een
rechtsgevolg(en)
 Anders dan bij rechtshandelingen de WIL van de betrokkenen is niet belang
Een verbintenis op grond van een onrechtmatige daad of een rechtmatige daad ontstaat
niet op grond van een wilsovereenstemming, maar uit de wet

Op grond van de onrechtmatige daad ontstaat voor de persoon die de schade verricht de
verbintenis om deze te betalen Of je de schade nou expres maakt of niet
 De verbintenis tot schadevergoeding ontstaat los van je wil
Een feitelijke handeling is dus een rechtsfeit er is een rechtsgevolg aan
verbondenmaar in tegenstelling tot de rechtshandeling is er geen op rechtsgevolg
gerichte wil voor nodig

Blote rechtsfeiten
Dit zijn feiten waarbij er geen sprake is van een handeling feiten waar het recht een
rechtsgevolg aan verbindt
 Wanneer een kind (natuurlijk persoon) wordt geboren, krijgen zijn ouders van
rechtswege het ouderlijk gezag het geboren worden is geen bewuste handeling
 Maar er is wel een rechtsgevolg aan verbonden
 denk ook aan storm, de dood, ziekte, bereiken van een bepaalde leeftijd (wanneer
iemand 18 jaar wordt is hij handelingsbekwaam en krijgt bv stemrecht)

 Er is dus geen sprake van een daadwerkelijke handeling het gebeurt gewoon
Het recht verbindt hieraan wel rechtsgevolgen, daarom zijn he wel rechtsfeiten blote
rechtsfeiten

Rechtshandelingen
Tweezijdige rechtshandeling meerzijdige rechtshandeling twee belangrijke
onderdelen hiervan zijn aanbod en aanvaarding

Regeling in de wet
Rechtshandeling art. 3:33 BW
Een gerichte wil die door een verklaring is geopenbaard
Soms moet een verklaring of handeling in een bepaalde vorm verricht worden (art. 3:37
BW)  meestal kan een verklaring in elke vorm geschieden tenzij dus de wet anders
bepaalt
 Een verklaring kan dus meestal op elk mogelijke manier gebeuren
- mondeling
- per brief
- per e-mail
- of via handgebaar (bv het opsteken van een duim)

Rechtsgevolg
Een verklaring en een wil zijn niet genoeg wil moet op gericht zijn op rechtsgevolg


2

,Rechtsgevolg een verandering in de rechtspositie rechtspositie: Het geheel aan
rechten en verplichtingen dat je op dat moment hebt
 Je rechtspositie verandert zodra je een overeenkomst aangaat

Bij de koopovereenkomst voor een auto ontstaat 
Voor ene partij Het recht op levering van de auto en de plicht om de koopprijs te
betalen
Voor de andere partij Het recht op het ontvangen van de koopprijs en de plicht om de
auto te leveren
Rechtspositie van beide partijen verandert




Feiten


Feiten Rechtsfeiten
zonder
rechtsgevolg


Handelingen Blote
rechtsfeiten


Feitelijke
Rechtshandelingen handelingen




Eenzijdige  Rechtmatige
rechtshandeling Meerzijdige Onrechtmatige daad
rechtshandeling daad





Reële mogelijkheid
Het rechtsgevolg dat je in leven wil roepen moet wel KUNNEN Wil je bv alleen je huis
aan marsmannetjes verkopen, dan zal het niet mogelijk zijn dat er ooit aanvaarding
komt
 Er is in dit geval geen rechtshandeling




3

, Uitnodiging om in onderhandeling te treden
Een aanbod moet voldoende specifiek zijn Het moet duidelijk zijn wat je bv wilt
verkopen en wat de prijs moet zijn
Is een uitspraak van iemand die iets wilt verkopen heel vaag: ‘Ik wil over een tijdje
misschien één van mijn twee auto’s verkopen. Heb je interesse? ‘ dit is een uitnodiging
om in onderhandeling te treden

Voorgeschreven vormen
Sommige handelingen hebben een vormvereiste de wet schrijft een vorm voor
 De verklaring moet dan voldoen aan de vormvereiste anders is er geen
rechtshandeling
 Als een rechtshandeling niet in de voorgeschreven vorm is verricht dan is de
rechtshandeling nietig
 De wetgever zegt dat de handeling niet bestaat

Een uiterste wil testament kan alleen worden opgesteld door middel van een
notariële akte of door een onderhandse akte deze wordt opgesteld samen met een
notaris
 een testament kan dus niet mondeling worden opgemaakt

Een aanbod is een rechtshandeling omdat je op het moment dat je een aanbod doet, wilt
dat je rechtspositie verandert
 Bij een aanbod komt er niet altijd een overeenkomst tot stand het aanbod wordt
niet aanvaard Het beoogde rechtsgevolg treedt niet in Beoogd: je wilt dat het
rechtsgevolg intreedt

Verklaring
Een verklaring moet de persoon op wie het gericht is bereikt hebben Dan treedt deze
in werking
 Bereikt de verklaring nooit iemand, dan kan de rechtshandeling geen rechtsgevolgen
hebben

- Mondeling bij de mondelinge verklaring bereikt deze iemand direct
- Schriftelijke verklaring de brief moet eerst de persoon hebben bereikt of de fax
moet zijn ontvangen
 Het probleem hier is, wanneer bereikt de brief iemand is dit wanneer deze in de
brievenbus ligt, of wanneer de persoon de brief pas leest

interpretatie
uit Wetshistorie blijkt dat het BW met ‘bereikt hebben’ bedoelt: Het eerste moment
waarop redelijkerwijs kennis kon worden genomen van de verklaring
 Bij een bedrijf kun je er vanuit gaan dat ze op zaterdag en zondag en na 6e de brieven
niet lezen Stuur je de brief op zaterdag dan kun je er vanuit gaan dat maandag 9.00
uur de brief voor het eerst kan worden gelezen

Regelend recht en dwingend recht
Regelend recht wil zeggen dat er van mag worden afgeweken in lagere wetgeving
staat bijvoorbeeld een afwijkende regeling
Dwingend recht hiervan mag niet worden afgeweken


4