Leerjaar 4 Paraveterinair
Apotheek beheer
Samenvatting, aantekeningen en opdrachten deel 2
Samenvatting boekje
Hoofdstuk 5 Diergeneesmiddelen ...................................................................................................blz. 2
Hoofdstuk 6 Niet-specifieke therapie............................................................................................blz. 13
Hoofdstuk 7 Specifieke therapie....................................................................................................blz. 27
Hoofdstuk 8 Ondersteunende preparaten.....................................................................................blz. 46
Hoofdstuk 9 Overige stoffen..........................................................................................................blz. 46
Samenvatting opdrachten
Opdrachten Hoofdstuk 5 Diergeneesmiddelen..............................................................................blz. 47
Opdrachten Hoofdstuk 6 Niet-specifieke therapie........................................................................blz. 49
Opdrachten Hoofdstuk 7 Specifieke therapie................................................................................blz. 53
Pagina 1 van 58
, Leerjaar 4 Paraveterinair
Samenvatting Hoofdstuk 5 Diergeneesmiddelen
5.1 Toediening diergeneesmiddelen
Inleiding
Wat verstaan we onder een diergeneesmiddel?
Product met als doel het dier beter maken
Pijn verzachten
Ziekte diagnosticeren
Functioneren van organen verbeteren/herstellen/wijzigen
Middelen die een aandoening kunnen voorkomen
5.1.1 Topicale toediening
Op wat voor manieren kan een diergeneesmiddel toegediend worden.
Oraal
Parenteraal
Topicaal
Waarom mag je niet eigenhandig de toedieningswijze veranderen?
De werking is gekoppeld aan de toedieningswijze.
Wat zijn voorbeelden van topicaal toediening?
Op de huid, ogen, oren in de uier in de baarmoeder.
Wat zijn voorbeelden van enteraal toediening?
Via de bek of anus.
Wat zijn voorbeelden van parenteraal toediening?
Via een injectie.
Wat is topicale toediening?
Lokale verdoving van diergeneesmiddelen, dus rechtstreeks ip de huid en slijmvliezen.
Wat zijn voordelen van topicale toediening?
Makkelijk toe te dienen en blijft ter plaatse (minder kans op systemische bijwerkingen).
Wat zijn nadelen van topicale toediening?
Korte werkingsduur
Kan opgelikt worden en komt dan onbedoeld in het maagdarmkanaal
Kan omgeving bevuilen
Niet nauwkeurig te doseren
Wat voor diergeneesmiddelen kan je topicaal toedienen?
Zalf, crème, gel, suspensie(spot-on), vloeistof en spray.
5.1.2 Enterale toediening
Wat is enterale toediening?
Stof wordt opgenomen door de slijmvliezen van het maagdarmkanaal en komen zo in het bloed terecht.
Valt rectale toediening ook onder enterale toediening?
Ja, de stof wordt via de anus toegediend en door via het slijmvlies van de einddarm opgenomen.
Wat is het nadeel als het via de rectale toediening wordt toe gepast?
Pagina 2 van 58
, Leerjaar 4 Paraveterinair
Het omzeilt de dunne darm en de maag en wordt dus niet via de poortader naar de lever gebracht. Hier wordt het
anders direct omgezet, nadeel is dat het een deel van zijn werking verliest.
Wanneer gebruiken we rectale toediening?
Als het medicijn snel in de darmen opgenomen moet worden.
Wat zijn voorbeelden van rectale toediening?
Zetpil, Klysma, Rectiole, spuit en sonde.
Wat zijn voordelen van orale toediening?
Gemakkelijk toe te dienen
Nauwkeurig te doseren
Grote aantallen dieren tegelijk te behandelen
Wat zijn nadelen van orale toediening?
Bij maagdarmproblemen is de opname onzeker
Kan braken opwekken
Antibiotica kan de darmflora aantasten
In welke sector wordt er vooral de toediening door het voer toegepast?
Bij landbouwhuisdieren.
Hoe noem je als de antibiotica bedoeld is voor een hele groep dieren?
Koppelmedicatie.
Wie mag bepalen of diergeneesmiddelen door het eten mag?
De dierenarts.
Wat is topdressing?
Middelen die over het voer gestrooid magen worden.
Wat bedoelen we met toediening via drinkwater?
Het aanbrengen van diergeneesmiddelen aan een heel koppel dieren via het drinkwatersysteem.
Wat zijn de voorwaarden voor de medicatie vorm via het drinkwater?
Middel moet oplosbaar zijn in water. (hierdoor is het duurder dan top dressing)
Mag geen (grote) smaakverandering veroorzaken
Drinkwater moet ook nog de kwaliteit hebben, zoals hardheid en mineralen.
5.1.3 Parenterale toediening
Wat verstaan we onder parenterale toediening?
Alle toedieningen via een injectie.
Waar kunnen de parenterale toediening worden geïnjecteerd?
S.c. (subcutaan)
I.d. (intradermaal)
I.m. (intramusculair)
I.v. (intraveneus)
I.p. (intra peritoneaal)
Wat is s.c.?
Subcutaan (onder de huid).
Wat is i.d.?
Intradermaal (in de huid).
Pagina 3 van 58
, Leerjaar 4 Paraveterinair
Wat is i.m.?
Intramusculair (in de spier).
Wat is i.v.?
Intraveneus (in de ader).
Wat betekent i.p.?
Intra peritoneaal (in de buikholte).
Wat zijn andere parenterale toedieningen die we minder vaak zien?
Intra cardiaal = in het hart
Intra arterieel = in een slagader
Intra thoracaal = in de borstholte
Epiduraal = in de holte rond het ruggenmerg
Wat zijn algemene regels voor injectietechniek?
Injectieplaats desinfecteren
Steriele spuit en naald
Gebruik geen injectievloeistoffen direct uit de koelkast
- Subcutaan
Waar wordt de subcutane injectie gegeven?
Waar de huid ruim op het lichaam zit.
Waar moet je op letten bij subcutane injectie?
Dat je niet door de andere kant van de huid eruit komt.
Wat doe je als de naald door de andere kant van de huid eruit komt?
Opnieuw steken.
Waar wordt er bij gezelschapsdieren subcutaan geïnjecteerd?
In het nekvel.
Waarom in het nekvel?
Soepele huid en het dier kan op deze plaats minder goed krabben en/of bijten.
Wat zijn alternatieven voor subcutane injectie?
Achter de elleboog of op de borstwand.
Waar zetten we de subcutane injectie bij het paard?
In de voorborst.
Waar zetten we de subcutane injectie bij het rund?
Onder de huid van de kossem (halskwab).
Waar zetten we de subcutane injectie bij het varken?
In de nek, vlak achter het oor.
Hoe kan je controleren of de naald subcutaan in het dier zit?
Je kan de naald voelbaar heen en weer bewegen.
Waarom controleer je of de naald subcutaan zit?
Pagina 4 van 58
Apotheek beheer
Samenvatting, aantekeningen en opdrachten deel 2
Samenvatting boekje
Hoofdstuk 5 Diergeneesmiddelen ...................................................................................................blz. 2
Hoofdstuk 6 Niet-specifieke therapie............................................................................................blz. 13
Hoofdstuk 7 Specifieke therapie....................................................................................................blz. 27
Hoofdstuk 8 Ondersteunende preparaten.....................................................................................blz. 46
Hoofdstuk 9 Overige stoffen..........................................................................................................blz. 46
Samenvatting opdrachten
Opdrachten Hoofdstuk 5 Diergeneesmiddelen..............................................................................blz. 47
Opdrachten Hoofdstuk 6 Niet-specifieke therapie........................................................................blz. 49
Opdrachten Hoofdstuk 7 Specifieke therapie................................................................................blz. 53
Pagina 1 van 58
, Leerjaar 4 Paraveterinair
Samenvatting Hoofdstuk 5 Diergeneesmiddelen
5.1 Toediening diergeneesmiddelen
Inleiding
Wat verstaan we onder een diergeneesmiddel?
Product met als doel het dier beter maken
Pijn verzachten
Ziekte diagnosticeren
Functioneren van organen verbeteren/herstellen/wijzigen
Middelen die een aandoening kunnen voorkomen
5.1.1 Topicale toediening
Op wat voor manieren kan een diergeneesmiddel toegediend worden.
Oraal
Parenteraal
Topicaal
Waarom mag je niet eigenhandig de toedieningswijze veranderen?
De werking is gekoppeld aan de toedieningswijze.
Wat zijn voorbeelden van topicaal toediening?
Op de huid, ogen, oren in de uier in de baarmoeder.
Wat zijn voorbeelden van enteraal toediening?
Via de bek of anus.
Wat zijn voorbeelden van parenteraal toediening?
Via een injectie.
Wat is topicale toediening?
Lokale verdoving van diergeneesmiddelen, dus rechtstreeks ip de huid en slijmvliezen.
Wat zijn voordelen van topicale toediening?
Makkelijk toe te dienen en blijft ter plaatse (minder kans op systemische bijwerkingen).
Wat zijn nadelen van topicale toediening?
Korte werkingsduur
Kan opgelikt worden en komt dan onbedoeld in het maagdarmkanaal
Kan omgeving bevuilen
Niet nauwkeurig te doseren
Wat voor diergeneesmiddelen kan je topicaal toedienen?
Zalf, crème, gel, suspensie(spot-on), vloeistof en spray.
5.1.2 Enterale toediening
Wat is enterale toediening?
Stof wordt opgenomen door de slijmvliezen van het maagdarmkanaal en komen zo in het bloed terecht.
Valt rectale toediening ook onder enterale toediening?
Ja, de stof wordt via de anus toegediend en door via het slijmvlies van de einddarm opgenomen.
Wat is het nadeel als het via de rectale toediening wordt toe gepast?
Pagina 2 van 58
, Leerjaar 4 Paraveterinair
Het omzeilt de dunne darm en de maag en wordt dus niet via de poortader naar de lever gebracht. Hier wordt het
anders direct omgezet, nadeel is dat het een deel van zijn werking verliest.
Wanneer gebruiken we rectale toediening?
Als het medicijn snel in de darmen opgenomen moet worden.
Wat zijn voorbeelden van rectale toediening?
Zetpil, Klysma, Rectiole, spuit en sonde.
Wat zijn voordelen van orale toediening?
Gemakkelijk toe te dienen
Nauwkeurig te doseren
Grote aantallen dieren tegelijk te behandelen
Wat zijn nadelen van orale toediening?
Bij maagdarmproblemen is de opname onzeker
Kan braken opwekken
Antibiotica kan de darmflora aantasten
In welke sector wordt er vooral de toediening door het voer toegepast?
Bij landbouwhuisdieren.
Hoe noem je als de antibiotica bedoeld is voor een hele groep dieren?
Koppelmedicatie.
Wie mag bepalen of diergeneesmiddelen door het eten mag?
De dierenarts.
Wat is topdressing?
Middelen die over het voer gestrooid magen worden.
Wat bedoelen we met toediening via drinkwater?
Het aanbrengen van diergeneesmiddelen aan een heel koppel dieren via het drinkwatersysteem.
Wat zijn de voorwaarden voor de medicatie vorm via het drinkwater?
Middel moet oplosbaar zijn in water. (hierdoor is het duurder dan top dressing)
Mag geen (grote) smaakverandering veroorzaken
Drinkwater moet ook nog de kwaliteit hebben, zoals hardheid en mineralen.
5.1.3 Parenterale toediening
Wat verstaan we onder parenterale toediening?
Alle toedieningen via een injectie.
Waar kunnen de parenterale toediening worden geïnjecteerd?
S.c. (subcutaan)
I.d. (intradermaal)
I.m. (intramusculair)
I.v. (intraveneus)
I.p. (intra peritoneaal)
Wat is s.c.?
Subcutaan (onder de huid).
Wat is i.d.?
Intradermaal (in de huid).
Pagina 3 van 58
, Leerjaar 4 Paraveterinair
Wat is i.m.?
Intramusculair (in de spier).
Wat is i.v.?
Intraveneus (in de ader).
Wat betekent i.p.?
Intra peritoneaal (in de buikholte).
Wat zijn andere parenterale toedieningen die we minder vaak zien?
Intra cardiaal = in het hart
Intra arterieel = in een slagader
Intra thoracaal = in de borstholte
Epiduraal = in de holte rond het ruggenmerg
Wat zijn algemene regels voor injectietechniek?
Injectieplaats desinfecteren
Steriele spuit en naald
Gebruik geen injectievloeistoffen direct uit de koelkast
- Subcutaan
Waar wordt de subcutane injectie gegeven?
Waar de huid ruim op het lichaam zit.
Waar moet je op letten bij subcutane injectie?
Dat je niet door de andere kant van de huid eruit komt.
Wat doe je als de naald door de andere kant van de huid eruit komt?
Opnieuw steken.
Waar wordt er bij gezelschapsdieren subcutaan geïnjecteerd?
In het nekvel.
Waarom in het nekvel?
Soepele huid en het dier kan op deze plaats minder goed krabben en/of bijten.
Wat zijn alternatieven voor subcutane injectie?
Achter de elleboog of op de borstwand.
Waar zetten we de subcutane injectie bij het paard?
In de voorborst.
Waar zetten we de subcutane injectie bij het rund?
Onder de huid van de kossem (halskwab).
Waar zetten we de subcutane injectie bij het varken?
In de nek, vlak achter het oor.
Hoe kan je controleren of de naald subcutaan in het dier zit?
Je kan de naald voelbaar heen en weer bewegen.
Waarom controleer je of de naald subcutaan zit?
Pagina 4 van 58
