OPLEIDING TOT
FYSIOTHERAPEUT
(Hogeschool Leiden., z.d.)
NEKPIJN
BAS 8
F2SEM3
,Samenvatting Nekpijn BAS 8
ASPECIFIEKE NEKPIJN DIAGNOSTISCH PROCES
Nekpijn zonder aanwijsbare oorzaak / geen onderliggende reden die aantoonbaar is op de
aanvullende diagnostiek.
Alles wat richting de schouder en bovenrug gaat behoort niet tot nekpijn.
Armpijn die geprovoceerd wordt bij het bewegen van de nek valt wel onder nekpijn.
Indicatie fysiotherapie
• Zolang er geen herkenbaar klachtenpatroon is, dat wijst op mogelijke ernstige pathologie;
• Het klachtenpatroon voor de fysiotherapeut herkenbaar is.
Rode vlaggen
Algemene rode vlaggen
• Is er recent een trauma geweest?
• Bent u de laatste tijd ziek geweest?
• Heeft u last van (onverklaarbare) koorts?
• Bent u onder behandeling van een specialist?
• Zo ja, welke specialist?
• Heeft u nachtelijke pijn?
• Zo ja, kan wijzen op tumor
• Bent u onbewust veel afgevallen of aangekomen (>5kg/maand)?
• Gebruikt u langdurige corticosteroïden?
• Heeft u last van neurologische tekenen of symptomen?
Fractuur
• Oudere leeftijd
• Trauma in voorgeschiedenis
• Corticosteroïde gebruik
• Osteoporose
Cervicale arteriële disfunctie
• Cerebrovasculaire symptomen (duizeligheid / dubbelzien / misselijkheid / braken / zwakte van
ledematen / papillaire veranderingen).
Schade aan ruggenmerg of cervicale myopathie
• Neurologische symptomen (wijdverspreide neurologische tekenen in beide armen/benen →
sensibiliteitstoornis / verlies van spierkracht in extremiteiten / darm- en blaasdisfunctie).
Infectie
• Symptomen infectie (koorts / nachtelijk zweten)
• Risicofactoren infectie (onderliggende ziekteprocessen / bij immunosuppressiva / open wond /
intraveneus drugsgebruik / blootstelling aan besmettelijke ziekten).
Maligne tumoren
• Kanker in voorgeschiedenis
• Geen verbetering van klachten na 4 weken behandeling
• Onverklaarbaar gewichtsverlies
• Leeftijd > 50jr.
• Slikproblemen
• Hoofdpijn
• Braken
Pagina 1 van 41
,Samenvatting Nekpijn BAS 8
Systematische ziekten
• Hoofdpijn
• Koorts
• Eenzijdige huiduitslag
• Brandende pijn
• Jeuk
Anamnese
Functies en anatomische eigenschappen:
• Beloop van klachten.
• Duur / ontstaanswijze van klachten.
• Vragen of er voorheen al eerder dit soort klachten zijn geweest (recidief)
• Wat hielp toen en hoelang hield dit stand?
• Ook vragen naar plassen ontlasting hoe dat gaat.
• Krachtverlies (graad 3)
• Sensibiliteitsstoornissen (graad 3)
• Tintelingen (graad 3)
• Uitstraling richting bovenarm / hand?
• Dominante zijde? (Herstel belemmerende factor)
• Hoelang houdt de pijn aan?
• Hoe erg is de pijn? (NPRS)
• Wat voor soort pijn is het?
• Is de pijn houdingsafhankelijk / altijd aanwezig?
• Invloed op rust / slaap?
• Trauma vooraf? Indien ja → C-SPINE RULE toepassen
Activiteiten en participatie
• Hobby’s
• Beperkingen in bepaalde activiteiten?
• Sport?
• Zijn er activiteiten die provocerend / pijn verlichtend zijn?
• Wanneer / waarbij zijn de meeste klachten aanwezig? (PSK)
Trauma gerelateerd
• In de afgelopen tijd een ongeluk gebeurd?
• Ongeluk gebeurd voordat de nekklachten ontstonden
• Wat voor soort ongeval?
• Eenzijdig
• Motorongeval
• Vanaf achteren / voor / zijkant aangereden?
• Passagier / bestuurder? (Passagier heeft vaak meer klachten dan bestuurder).
• Veiligheid → positie en ondersteuning door hoofdsteun / vormgeving van zitten →
verminderen de kans op nekklachten na aanrijding van achteren.
Werk gerelateerd
• Wat voor werk iemand doet
• Repeterend werk
• Zwaar werk
• Werksfeer
• Stress (financieel of tussen collega’s)
Pagina 2 van 41
, Samenvatting Nekpijn BAS 8
• Weinig hersteltijd op werk
• Hoge werkdruk
• Snelle of trage armbewegingen
• Lage fysieke capaciteit van de nekspieren
• Zittende werkhouding
• Slechte werkomgeving (op de tocht zitten / slechte afstelling van werkplek).
Externe factoren
• Thuissituatie (financieel / gezinssituatie / woningtype).
• Sociaal netwerk en ondersteuning.
• Situatie omtrent werk (relatie collega’s / tevreden over werk / sociale ondersteuning werk /
financiële omstandigheden en aanpassingen / mentale + fysieke belasting tijdens werk).
Persoonlijke factoren
• BRAVO / leefstijl uitvragen
• Medicijn gebruik (pijnstilling)
• Co-morbiditeiten
• Coping / mate van motivatie / zelfeffectiviteit
• Medische voorgeschiedenis
• Beweegnorm
• Algehele malaise
• Wat weet de patiënt al zelf over de klacht?
• Wat denkt de patiënt zelf wat hij heeft? → patients illness beliefs.
• Uitvragen van stress
• Mate van depressieve klachten, psychosociale stress en ziekteperceptie (catastroferen).
• Verwachting en specifieke vragen met betrekking tot de therapie.
• Eventueel verwachtingsmanagement toepassen wanneer beeld van patiënt niet reëel is.
• Bewegingsangst
• Ontwijkingsgedrag om bepaalde dingen niet te doen.
Beloop
Natuurlijk beloop
er is sprake van een normaal beloop indien de pijn 6 weken na ontstaan afneemt en de
participatie/activiteiten weer toenemen.
Afwijkend beloop
Er is sprake van een afwijkend beloop indien de pijn niet afneemt in de eerste 6 weken na
ontstaan en ook activiteiten/participatie niveau niet afnemen.
De klachten kunnen onveranderd of zelfs toegenomen zijn in deze tijd.
Ook recidiverende nekpijn wordt gezien als een afwijkend beloop.
Risicofactoren aspecifieke nekpijn
• Eerdere episoden van nekpijn
• Eerdere musculoskeletale pijn elders in het lichaam.
• Emotionele problemen
• Lage fysieke belastbaarheid
• Leeftijd
• Vrouwelijk geslacht
• Roken
Pagina 3 van 41
FYSIOTHERAPEUT
(Hogeschool Leiden., z.d.)
NEKPIJN
BAS 8
F2SEM3
,Samenvatting Nekpijn BAS 8
ASPECIFIEKE NEKPIJN DIAGNOSTISCH PROCES
Nekpijn zonder aanwijsbare oorzaak / geen onderliggende reden die aantoonbaar is op de
aanvullende diagnostiek.
Alles wat richting de schouder en bovenrug gaat behoort niet tot nekpijn.
Armpijn die geprovoceerd wordt bij het bewegen van de nek valt wel onder nekpijn.
Indicatie fysiotherapie
• Zolang er geen herkenbaar klachtenpatroon is, dat wijst op mogelijke ernstige pathologie;
• Het klachtenpatroon voor de fysiotherapeut herkenbaar is.
Rode vlaggen
Algemene rode vlaggen
• Is er recent een trauma geweest?
• Bent u de laatste tijd ziek geweest?
• Heeft u last van (onverklaarbare) koorts?
• Bent u onder behandeling van een specialist?
• Zo ja, welke specialist?
• Heeft u nachtelijke pijn?
• Zo ja, kan wijzen op tumor
• Bent u onbewust veel afgevallen of aangekomen (>5kg/maand)?
• Gebruikt u langdurige corticosteroïden?
• Heeft u last van neurologische tekenen of symptomen?
Fractuur
• Oudere leeftijd
• Trauma in voorgeschiedenis
• Corticosteroïde gebruik
• Osteoporose
Cervicale arteriële disfunctie
• Cerebrovasculaire symptomen (duizeligheid / dubbelzien / misselijkheid / braken / zwakte van
ledematen / papillaire veranderingen).
Schade aan ruggenmerg of cervicale myopathie
• Neurologische symptomen (wijdverspreide neurologische tekenen in beide armen/benen →
sensibiliteitstoornis / verlies van spierkracht in extremiteiten / darm- en blaasdisfunctie).
Infectie
• Symptomen infectie (koorts / nachtelijk zweten)
• Risicofactoren infectie (onderliggende ziekteprocessen / bij immunosuppressiva / open wond /
intraveneus drugsgebruik / blootstelling aan besmettelijke ziekten).
Maligne tumoren
• Kanker in voorgeschiedenis
• Geen verbetering van klachten na 4 weken behandeling
• Onverklaarbaar gewichtsverlies
• Leeftijd > 50jr.
• Slikproblemen
• Hoofdpijn
• Braken
Pagina 1 van 41
,Samenvatting Nekpijn BAS 8
Systematische ziekten
• Hoofdpijn
• Koorts
• Eenzijdige huiduitslag
• Brandende pijn
• Jeuk
Anamnese
Functies en anatomische eigenschappen:
• Beloop van klachten.
• Duur / ontstaanswijze van klachten.
• Vragen of er voorheen al eerder dit soort klachten zijn geweest (recidief)
• Wat hielp toen en hoelang hield dit stand?
• Ook vragen naar plassen ontlasting hoe dat gaat.
• Krachtverlies (graad 3)
• Sensibiliteitsstoornissen (graad 3)
• Tintelingen (graad 3)
• Uitstraling richting bovenarm / hand?
• Dominante zijde? (Herstel belemmerende factor)
• Hoelang houdt de pijn aan?
• Hoe erg is de pijn? (NPRS)
• Wat voor soort pijn is het?
• Is de pijn houdingsafhankelijk / altijd aanwezig?
• Invloed op rust / slaap?
• Trauma vooraf? Indien ja → C-SPINE RULE toepassen
Activiteiten en participatie
• Hobby’s
• Beperkingen in bepaalde activiteiten?
• Sport?
• Zijn er activiteiten die provocerend / pijn verlichtend zijn?
• Wanneer / waarbij zijn de meeste klachten aanwezig? (PSK)
Trauma gerelateerd
• In de afgelopen tijd een ongeluk gebeurd?
• Ongeluk gebeurd voordat de nekklachten ontstonden
• Wat voor soort ongeval?
• Eenzijdig
• Motorongeval
• Vanaf achteren / voor / zijkant aangereden?
• Passagier / bestuurder? (Passagier heeft vaak meer klachten dan bestuurder).
• Veiligheid → positie en ondersteuning door hoofdsteun / vormgeving van zitten →
verminderen de kans op nekklachten na aanrijding van achteren.
Werk gerelateerd
• Wat voor werk iemand doet
• Repeterend werk
• Zwaar werk
• Werksfeer
• Stress (financieel of tussen collega’s)
Pagina 2 van 41
, Samenvatting Nekpijn BAS 8
• Weinig hersteltijd op werk
• Hoge werkdruk
• Snelle of trage armbewegingen
• Lage fysieke capaciteit van de nekspieren
• Zittende werkhouding
• Slechte werkomgeving (op de tocht zitten / slechte afstelling van werkplek).
Externe factoren
• Thuissituatie (financieel / gezinssituatie / woningtype).
• Sociaal netwerk en ondersteuning.
• Situatie omtrent werk (relatie collega’s / tevreden over werk / sociale ondersteuning werk /
financiële omstandigheden en aanpassingen / mentale + fysieke belasting tijdens werk).
Persoonlijke factoren
• BRAVO / leefstijl uitvragen
• Medicijn gebruik (pijnstilling)
• Co-morbiditeiten
• Coping / mate van motivatie / zelfeffectiviteit
• Medische voorgeschiedenis
• Beweegnorm
• Algehele malaise
• Wat weet de patiënt al zelf over de klacht?
• Wat denkt de patiënt zelf wat hij heeft? → patients illness beliefs.
• Uitvragen van stress
• Mate van depressieve klachten, psychosociale stress en ziekteperceptie (catastroferen).
• Verwachting en specifieke vragen met betrekking tot de therapie.
• Eventueel verwachtingsmanagement toepassen wanneer beeld van patiënt niet reëel is.
• Bewegingsangst
• Ontwijkingsgedrag om bepaalde dingen niet te doen.
Beloop
Natuurlijk beloop
er is sprake van een normaal beloop indien de pijn 6 weken na ontstaan afneemt en de
participatie/activiteiten weer toenemen.
Afwijkend beloop
Er is sprake van een afwijkend beloop indien de pijn niet afneemt in de eerste 6 weken na
ontstaan en ook activiteiten/participatie niveau niet afnemen.
De klachten kunnen onveranderd of zelfs toegenomen zijn in deze tijd.
Ook recidiverende nekpijn wordt gezien als een afwijkend beloop.
Risicofactoren aspecifieke nekpijn
• Eerdere episoden van nekpijn
• Eerdere musculoskeletale pijn elders in het lichaam.
• Emotionele problemen
• Lage fysieke belastbaarheid
• Leeftijd
• Vrouwelijk geslacht
• Roken
Pagina 3 van 41
