Recht, college 1
Therese Van Oosterhout
E-Mailadres docent:
Arceren in het wetboek mag, maar niet schrijven!
Achterkant wetteksten staat inhoudsopgave. Achterin trefwoordenregister op
volgorde.
Aantekeningen:
Recht is een afspiegeling van de cultuur en moraal van een bepaald land.
Belangrijk om orde te houden in de wereld.
Civiel recht = burgerlijk-/privaatrecht. (o.a. cao).
Tussen burgers onderling.
Publiekrecht: alle exclusieve bevoegdheden van de overheid (o.a. strafrecht,
belasting).
Objectief recht: een recht of plicht voor iedereen
Subjectief recht: een recht of plicht geldend voor een individu, je moet aan
voorwaarden voldoen. Dit recht vloeit voor uit het objectief recht.
Materieel recht: het ‘inhoudelijke’ recht (de rechten en plichten zelf). Deze is
plaatselijk gericht.
Formeel recht: de organisatiestructuur achter het materiele recht. Regels om het
materiele recht te handhaven (gevolgen). Komt van het hoogste gezag af.
Het recht in Nederland is gebaseerd op het Romeinse rechtssysteem.
Civil law system: gebaseerd op het Romeinse recht.
Common law system: elke straf wordt bepaald door wat er de vorige keer als straf is
gegeven.
Verdragen: overeenkomst tussen 2 of meer staten. Soms ook voor burgers direct
werkend (vb. Weens koopverdrag; EU recht)
EU berust op bijzonder verdrag.
, Wetten: codificatie (vastleggen) van regels.
• WIFZ (wet in formele zin): algemeen gericht en gemaakt door ons hoogst
regerende orgaan (regering + Staten-Generaal)
• WIMZ (wet in materiële zin): bv. je mag je hond niet op het strand in
Scheveningen uitlaten. Dit geldt natuurlijk niet in heel NL.
Jurisprudentie: rechter beslist in concreet geval hoe regels uitgelegd worden.
Rechtbank, Gerechtshof, Hoge Raad.
• Interpretatiemethoden:
o Grammaticaal: kijkend naar de context van de situatie.
o Historisch: wat hebben de opstellers van deze wet voor bedoeling gehad?
o Teleologisch: kijkend naar het maatschappelijke doel van de wet.
o Anticiperend: de rechter anticipeert een wet wanneer er nog geen concreet
deel van de wet openbaar is, maar er wel aankomt.
o Systematisch: kijkend naar de plek in de regelgeving waar deze wet staat, en
kijkend naar de bedoeling van de overtreding (bv. 4 personen mogen niet op
brug samen staan, maar het was een gezin om eendjes te voeren ipv
jongeren).
• Redeneervormen:
o Analogie: uitbreiding van een regel
o A-contrario: strict voor één geval toepassen (bv. je mag niet met hond naar
binnen, maar leeuw staat nergens dat het niet mag).
Gewoonterecht: dit zie je alleen nog in de veehandel. Ongeschreven wetten die in
die handel normaal zijn.
Therese Van Oosterhout
E-Mailadres docent:
Arceren in het wetboek mag, maar niet schrijven!
Achterkant wetteksten staat inhoudsopgave. Achterin trefwoordenregister op
volgorde.
Aantekeningen:
Recht is een afspiegeling van de cultuur en moraal van een bepaald land.
Belangrijk om orde te houden in de wereld.
Civiel recht = burgerlijk-/privaatrecht. (o.a. cao).
Tussen burgers onderling.
Publiekrecht: alle exclusieve bevoegdheden van de overheid (o.a. strafrecht,
belasting).
Objectief recht: een recht of plicht voor iedereen
Subjectief recht: een recht of plicht geldend voor een individu, je moet aan
voorwaarden voldoen. Dit recht vloeit voor uit het objectief recht.
Materieel recht: het ‘inhoudelijke’ recht (de rechten en plichten zelf). Deze is
plaatselijk gericht.
Formeel recht: de organisatiestructuur achter het materiele recht. Regels om het
materiele recht te handhaven (gevolgen). Komt van het hoogste gezag af.
Het recht in Nederland is gebaseerd op het Romeinse rechtssysteem.
Civil law system: gebaseerd op het Romeinse recht.
Common law system: elke straf wordt bepaald door wat er de vorige keer als straf is
gegeven.
Verdragen: overeenkomst tussen 2 of meer staten. Soms ook voor burgers direct
werkend (vb. Weens koopverdrag; EU recht)
EU berust op bijzonder verdrag.
, Wetten: codificatie (vastleggen) van regels.
• WIFZ (wet in formele zin): algemeen gericht en gemaakt door ons hoogst
regerende orgaan (regering + Staten-Generaal)
• WIMZ (wet in materiële zin): bv. je mag je hond niet op het strand in
Scheveningen uitlaten. Dit geldt natuurlijk niet in heel NL.
Jurisprudentie: rechter beslist in concreet geval hoe regels uitgelegd worden.
Rechtbank, Gerechtshof, Hoge Raad.
• Interpretatiemethoden:
o Grammaticaal: kijkend naar de context van de situatie.
o Historisch: wat hebben de opstellers van deze wet voor bedoeling gehad?
o Teleologisch: kijkend naar het maatschappelijke doel van de wet.
o Anticiperend: de rechter anticipeert een wet wanneer er nog geen concreet
deel van de wet openbaar is, maar er wel aankomt.
o Systematisch: kijkend naar de plek in de regelgeving waar deze wet staat, en
kijkend naar de bedoeling van de overtreding (bv. 4 personen mogen niet op
brug samen staan, maar het was een gezin om eendjes te voeren ipv
jongeren).
• Redeneervormen:
o Analogie: uitbreiding van een regel
o A-contrario: strict voor één geval toepassen (bv. je mag niet met hond naar
binnen, maar leeuw staat nergens dat het niet mag).
Gewoonterecht: dit zie je alleen nog in de veehandel. Ongeschreven wetten die in
die handel normaal zijn.
