Taak 2B. (Psycho)motorische ontwikkeling
Probleemstelling
Hoe verloopt de normale motorische ontwikkeling
Leerdoelen
Hoe verloopt de normale motorische ontwikkeling?
Shaffer & Kipp – Developmental Psychologie p.179
In het 1ste levensjaar maken baby’s opmerkelijke vooruitgang bij het beheersen van hun
bewegingen en het perfectioneren van motorische vaardigheden. Tegen het eind van de 1 ste
maand zijn de hersenen en nekspieren voldoende volwassen geworden om de meeste
zuigelingen in staat te stellen de eerste mijlpaal in de motorische ontwikkeling te bereiken:
hun kin optillen terwijl ze plat op de buik liggen. Kort daarna heffen kinderen ook hun borst
op, reiken ze naar voorwerpen, rollen ze om en gaan ze rechtop zitten als iemand hen
ondersteunt.
De motorische ontwikkeling evolueert in een bepaalde volgorde:
Echter vertelt het tempo van de motorische ontwikkeling weinig over de toekomstige
ontwikkeling.
De twee fundamentele ‘wetten’ die spierontwikkeling en myelinisatie beschrijven, gelden
ook voor motorische ontwikkeling gedurende de 1ste paar jaar.
- Motorische ontwikkeling verloopt in een cephalocaudale (van het hoofd naar beneden)
richting. Activiteiten waarbij het hoofd, de nek en de bovenste ledematen betrokken zijn,
gaan vooraf aan die waarbij de benen en onderste ledematen betrokken zijn.
, - Tegelijkertijd is de ontwikkeling proximodistaal (van het centrum naar buiten).
Activiteiten waarbij de romp en schouders betrokken zijn, gaan vóór die waarbij de
handen en vingers betrokken zijn.
De schopbewegingen die baby’s de eerste paar maanden vertonen, vormen een probleem
voor het cephalocaudale perspectief en worden meestal afgedaan als onbedoelde
bewegingen die door het centrale zenuwstelsel worden gegenereerd. Bovendien spreekt
ander bewijsmateriaal deze wet tegen. Baby’s veranderen het patroon van hun
beenbewegingen wanneer ze worden beloond. Galloway en Thelen suggereren dat de
structuur van het heupgewricht kan bijdragen aan het vroege vermogen van zuigelingen om
hun benen te controleren, omdat het heupgewricht stabieler en gespannen is dan het
schoudergewricht. Controle van het schoudergewricht kan veel meer ervaring, oefening en
activiteit vereisen om te beheersen.
Twee andere aspecten van motorische ontwikkeling spelen vooral een belangrijke rol bij het
helpen van baby’s om hun omgeving te verkennen en zich aan te passen:
1. Vrijwillig reiken
Het vermogen van een baby om objecten te bereiken en te manipuleren verandert
enorm gedurende het 1ste jaar. Baby’s hebben een grijpreflex. Bij 2 maanden lijkt dit reik
en grijpen te verslechteren, waarbij de palmar grasp lijkt te verdwijnen. Hierbij ontstaat
voluntary reaching, die 3 maand oude baby’s vertonen. Ze corrigeren hun reiken en
grijpen totdat ze het gewilde object hebben. Baby’s bereiken dit doel op verschillende
manieren totdat deze motorische vaardigheid verfijnd it.
2. Manipulatieve vaardigheden
Zodra een baby in staat is om goed te zitten en langs zijn lichaam te reiken, na ongeveer
4-5 maanden, begint hij interessante objecten met beide handen te grijpen, waardoor
zijn verkennende activiteiten veranderen. Hij is nu geneigd objecten van hand tot hand
over te dragen of ze met 1 hand vast te houden. Door het met de andere hand aan te
raken met de vingers, verkrijgt het kind informatie over dit object (4-6 maanden). De
reflexive palmar grasp is vervangen door de ulnar grasp. Dit is een skill waarbij het kind
objecten lichtelijk verkent door het vast te houden in de palmen en aan te raken met zijn
vingers. In de tweede helft van het 1ste jaar verbeteren de vaardigheden en worden
baby’s veel beter in het verkennen van objecten. Aan het eind van het 1ste jaar gebruiken
baby’s hun duimen en wijsvingers om objecten te tillen en verkennen (pincer grasp). Zo
wordt het kind een soort manipulator. Gedurende het 2de jaar worden baby’s veel
handiger met hun handen. Bij 16 maanden kunnen ze met een krijtje krabbelen en tegen
het einde kunnen ze lijnen trekken en torens bouwen. Ze krijgen controle over
eenvoudige bewegingen en integreren deze vaardigheden in steeds complexere,
gecoördineerde systemen (dynamical systems theory)
Optische stroom en het geleidelijke begrip van een kind, helpen het kind zich in de ruimte te
oriënteren, zijn houding te verbeteren en ervoor te zorgen dat hij efficiënter kruipt of loopt.
Motoriek beïnvloedt het ruimtelijk geheugen. De menselijke ontwikkeling is dus een
holistische onderneming: veranderingen in motorische vaardigheden hebben duidelijke
implicaties voor andere aspecten van ontwikkeling.
Peuters zijn de meeste 1 tot 2-jarigen, die vaak vallen of struikelen over stilstaande objecten
wanneer ze proberen ergens gehaast te komen. Op een leeftijd van 3 kunnen kinderen in
Probleemstelling
Hoe verloopt de normale motorische ontwikkeling
Leerdoelen
Hoe verloopt de normale motorische ontwikkeling?
Shaffer & Kipp – Developmental Psychologie p.179
In het 1ste levensjaar maken baby’s opmerkelijke vooruitgang bij het beheersen van hun
bewegingen en het perfectioneren van motorische vaardigheden. Tegen het eind van de 1 ste
maand zijn de hersenen en nekspieren voldoende volwassen geworden om de meeste
zuigelingen in staat te stellen de eerste mijlpaal in de motorische ontwikkeling te bereiken:
hun kin optillen terwijl ze plat op de buik liggen. Kort daarna heffen kinderen ook hun borst
op, reiken ze naar voorwerpen, rollen ze om en gaan ze rechtop zitten als iemand hen
ondersteunt.
De motorische ontwikkeling evolueert in een bepaalde volgorde:
Echter vertelt het tempo van de motorische ontwikkeling weinig over de toekomstige
ontwikkeling.
De twee fundamentele ‘wetten’ die spierontwikkeling en myelinisatie beschrijven, gelden
ook voor motorische ontwikkeling gedurende de 1ste paar jaar.
- Motorische ontwikkeling verloopt in een cephalocaudale (van het hoofd naar beneden)
richting. Activiteiten waarbij het hoofd, de nek en de bovenste ledematen betrokken zijn,
gaan vooraf aan die waarbij de benen en onderste ledematen betrokken zijn.
, - Tegelijkertijd is de ontwikkeling proximodistaal (van het centrum naar buiten).
Activiteiten waarbij de romp en schouders betrokken zijn, gaan vóór die waarbij de
handen en vingers betrokken zijn.
De schopbewegingen die baby’s de eerste paar maanden vertonen, vormen een probleem
voor het cephalocaudale perspectief en worden meestal afgedaan als onbedoelde
bewegingen die door het centrale zenuwstelsel worden gegenereerd. Bovendien spreekt
ander bewijsmateriaal deze wet tegen. Baby’s veranderen het patroon van hun
beenbewegingen wanneer ze worden beloond. Galloway en Thelen suggereren dat de
structuur van het heupgewricht kan bijdragen aan het vroege vermogen van zuigelingen om
hun benen te controleren, omdat het heupgewricht stabieler en gespannen is dan het
schoudergewricht. Controle van het schoudergewricht kan veel meer ervaring, oefening en
activiteit vereisen om te beheersen.
Twee andere aspecten van motorische ontwikkeling spelen vooral een belangrijke rol bij het
helpen van baby’s om hun omgeving te verkennen en zich aan te passen:
1. Vrijwillig reiken
Het vermogen van een baby om objecten te bereiken en te manipuleren verandert
enorm gedurende het 1ste jaar. Baby’s hebben een grijpreflex. Bij 2 maanden lijkt dit reik
en grijpen te verslechteren, waarbij de palmar grasp lijkt te verdwijnen. Hierbij ontstaat
voluntary reaching, die 3 maand oude baby’s vertonen. Ze corrigeren hun reiken en
grijpen totdat ze het gewilde object hebben. Baby’s bereiken dit doel op verschillende
manieren totdat deze motorische vaardigheid verfijnd it.
2. Manipulatieve vaardigheden
Zodra een baby in staat is om goed te zitten en langs zijn lichaam te reiken, na ongeveer
4-5 maanden, begint hij interessante objecten met beide handen te grijpen, waardoor
zijn verkennende activiteiten veranderen. Hij is nu geneigd objecten van hand tot hand
over te dragen of ze met 1 hand vast te houden. Door het met de andere hand aan te
raken met de vingers, verkrijgt het kind informatie over dit object (4-6 maanden). De
reflexive palmar grasp is vervangen door de ulnar grasp. Dit is een skill waarbij het kind
objecten lichtelijk verkent door het vast te houden in de palmen en aan te raken met zijn
vingers. In de tweede helft van het 1ste jaar verbeteren de vaardigheden en worden
baby’s veel beter in het verkennen van objecten. Aan het eind van het 1ste jaar gebruiken
baby’s hun duimen en wijsvingers om objecten te tillen en verkennen (pincer grasp). Zo
wordt het kind een soort manipulator. Gedurende het 2de jaar worden baby’s veel
handiger met hun handen. Bij 16 maanden kunnen ze met een krijtje krabbelen en tegen
het einde kunnen ze lijnen trekken en torens bouwen. Ze krijgen controle over
eenvoudige bewegingen en integreren deze vaardigheden in steeds complexere,
gecoördineerde systemen (dynamical systems theory)
Optische stroom en het geleidelijke begrip van een kind, helpen het kind zich in de ruimte te
oriënteren, zijn houding te verbeteren en ervoor te zorgen dat hij efficiënter kruipt of loopt.
Motoriek beïnvloedt het ruimtelijk geheugen. De menselijke ontwikkeling is dus een
holistische onderneming: veranderingen in motorische vaardigheden hebben duidelijke
implicaties voor andere aspecten van ontwikkeling.
Peuters zijn de meeste 1 tot 2-jarigen, die vaak vallen of struikelen over stilstaande objecten
wanneer ze proberen ergens gehaast te komen. Op een leeftijd van 3 kunnen kinderen in
