Anusatresie
Chirurgie bij kinderen (praktische kindergeneeskunde) blz. 149 t/m 153
Hoofdstuk 33 – Anorectale malformatie
Definitie en etiologie
Is een aangeboren aandoening waarbij de positie en de vorm van de anus afwijkend
zijn.
Er wordt in indeling gemaakt in hoge en lage anorectale malformatie.
Het ontstaat door een abnormale ontwikkeling van de einddarm.
Oorzaak is onbekend, hoewel genetische factoren een rol lijken te spelen.
Incidentie
Komt voor bij ongeveer 1 per 4000 levendgeborenen.
De man-vrouwratio is ongeveer 3 op de 2. Bij jongens worden meer ‘hoge’ vormen
aangenomen, bij meisjes meer ‘lage’.
Anamnese en lichamelijk onderzoek
Er is geen normale anus aanwezig maar vaak is op de eigen plaats van de anus wel
een indeuking zichtbaar.
Indien er geen fistel aanwezig is kan deze toch na het lozen van meconium, binnen
24 uur na de geboorte ‘a vue’ komen.
Aanvullend onderzoek
Urine en urinesediment worden onderzocht om een eventuele fistel naar de
urinewegen aan te tonen.
Röntgenfoto van de lubosacrale wervelkolom is essentieel, vaak bestaande
afwijkingen van het os sacrum.
Een hemisacrum kan een aanwijzing zijn voor het syndroom van Currarino, dat
gepaard gaat met een presacrale zwelling, zoals een teratoom of een meningokéle.
15% urogenitale afwijkingen met een lage anusatresie tot bij 80% bij een hoge
anusatresie.
Echografie van de nieren (mictiecystogram en urodynamisch onderzoek).
20 – 50% spinale en vertebrale afwijkingen.
Röntgenfoto van de wervelkolom, echogram of MRI van het distale spinale kanaal
worden bijna altijd gemaakt.
Therapie
Het kind wordt naar een kind centrum overgeplaatst, nadat door het inbrengen van
een dikke maagsonde geassocieerde oesophagusatresie is uitgesloten.
Infuus en onthouden van voedsel.
Chirurgische behandeling:
- Lage atresie: eenvoudige operatie (voorheen via perineum), anatomisch
herstellen.
- Hoge atresie: uitgebreide chirurgische (voorheen via de buik)
Meestal wordt bij beide vormen een tijdelijke stoma aangelegd op het colon
sigmoïdeum.
Nabehandeling en prognose
Het voorkomen van anusstenose door littekenretratie is het eerste doel na de
operatie.
Ongeveer 2 weken na operatie wordt begonnen met het terugplaatsen van de neo-
anus. 2x per dag voorzichtig en zonder veel pijn oprekken.
Chirurgie bij kinderen (praktische kindergeneeskunde) blz. 149 t/m 153
Hoofdstuk 33 – Anorectale malformatie
Definitie en etiologie
Is een aangeboren aandoening waarbij de positie en de vorm van de anus afwijkend
zijn.
Er wordt in indeling gemaakt in hoge en lage anorectale malformatie.
Het ontstaat door een abnormale ontwikkeling van de einddarm.
Oorzaak is onbekend, hoewel genetische factoren een rol lijken te spelen.
Incidentie
Komt voor bij ongeveer 1 per 4000 levendgeborenen.
De man-vrouwratio is ongeveer 3 op de 2. Bij jongens worden meer ‘hoge’ vormen
aangenomen, bij meisjes meer ‘lage’.
Anamnese en lichamelijk onderzoek
Er is geen normale anus aanwezig maar vaak is op de eigen plaats van de anus wel
een indeuking zichtbaar.
Indien er geen fistel aanwezig is kan deze toch na het lozen van meconium, binnen
24 uur na de geboorte ‘a vue’ komen.
Aanvullend onderzoek
Urine en urinesediment worden onderzocht om een eventuele fistel naar de
urinewegen aan te tonen.
Röntgenfoto van de lubosacrale wervelkolom is essentieel, vaak bestaande
afwijkingen van het os sacrum.
Een hemisacrum kan een aanwijzing zijn voor het syndroom van Currarino, dat
gepaard gaat met een presacrale zwelling, zoals een teratoom of een meningokéle.
15% urogenitale afwijkingen met een lage anusatresie tot bij 80% bij een hoge
anusatresie.
Echografie van de nieren (mictiecystogram en urodynamisch onderzoek).
20 – 50% spinale en vertebrale afwijkingen.
Röntgenfoto van de wervelkolom, echogram of MRI van het distale spinale kanaal
worden bijna altijd gemaakt.
Therapie
Het kind wordt naar een kind centrum overgeplaatst, nadat door het inbrengen van
een dikke maagsonde geassocieerde oesophagusatresie is uitgesloten.
Infuus en onthouden van voedsel.
Chirurgische behandeling:
- Lage atresie: eenvoudige operatie (voorheen via perineum), anatomisch
herstellen.
- Hoge atresie: uitgebreide chirurgische (voorheen via de buik)
Meestal wordt bij beide vormen een tijdelijke stoma aangelegd op het colon
sigmoïdeum.
Nabehandeling en prognose
Het voorkomen van anusstenose door littekenretratie is het eerste doel na de
operatie.
Ongeveer 2 weken na operatie wordt begonnen met het terugplaatsen van de neo-
anus. 2x per dag voorzichtig en zonder veel pijn oprekken.
