PIW Hoorcollege 4A – Consument I
Consument 1 – De consument en zijn recht
Consumentenbescherming:
Welke consumentenrechten hebben me?
Kennedy, 15 maart 1962:
1) Right to safety: beschermd worden tegen onveilige handelspraktijk
2) Right to be informed: consumenten worden overladen met informatie, maar het is van
belang de relevante informatie te krijgen om zo beschermd te worden tegen
frauduleuze praktijken
3) Right to choose: je moet kunnen kiezen tussen producten, zo gaan de prijzen
omlaag, en het is goed dat er ‘competition’ is kwaliteit en prijs
4) Right to be heard: je moet er zeker van kunnen zijn dat consumenten gehoord
kunnen worden en dat daar ook iets mee gedaan wordt
Hedendaags: is het nog wel nodig de consumentenbescherming? Zijn de consumenten niet
al genoeg beschermd? Moeten zij überhaupt wel beschermd worden?
Vandaag: Wat zijn de consumentenrechten
Waarom worden wij als consumenten beschermd?
- Consument is (financieel) ‘zwak’
- De consument heeft minder informatie
- De consument kan risico’s minder goed inschatten
- Europa: voor de werking van de interne markt moet de consumentenbescherming
overal gelijk zijn (= maximumbescherming) je moet als consument kunnen
vertrouwen dat het consumentenrecht in de interne markt overal gelijk is.
- Rechtseconomische motieven: “de markt is verstoord” aan de ene kant de machtige
partijen met producten, aan de andere kant de consumenten met weinig informatie
hierover.
Voorbeeld incassobureaus: Incassobureaus kopen massaal alle vorderingen die bedrijven op
consumenten hebben op, zodat zij deze (hardhandig) kunnen innen. Dit gebeurt op een
agressieve manier: ze heven massieve incassokosten, dreigen met deurwaarders en
inbeslagname.
Maar:
- Autonomie v. paternalisme:
- Autonomie: we gaan uit van contractsvrijheid.
- Paternalisme: we moeten de consumenten beschermen, er zijn zwakke consumenten
Hartlief: consumenten worden steeds sterker. We zijn niet alleen mensen die consumeren (=
goederen tot zich nemen) maar de produceren ook: we verkopen op marktplaats etc. Moeten
we wel beschermd worden? Waar ligt de grens?
Waar vinden we consumentenbescherming terug?
- Overal in het BW!
1
, - Boek 7, artikel 2, 6, 21 etc koop: (vermoeden van) non-conformiteit: komt uit Europa,
beschermd consumenten tegen gebrekkige producten.
- Boek 7, artikel 57 consumentenkrediet
- Boek 7, artikel 500 reisovereenkomst
- Boek 6, artikel 185 e.v. productaansprakelijkheid
- Boek 6, artikel 227b/230m informatieverschaffing aan consument. Als de informatie
niet wordt verstrekt kan nietigheid van de overeenkomst volgen.
- Boek 6, artikel 227c lid 2 bevestiging van de koop: er is pas een koop als je een
bevestigingsmail hebt gekregen.
- Boek 6, artikel 230o: bedenktijd 14 dagen bij online overeenkomst sluiten. Je hebt 14
dagen de tijd om je te bedenken, je kunt dan nog van de koop af.
- Boek 6, artikel 231 e.v.: algemene voorwaarden
- Boek 6, artikel 193a e.v.: oneerlijke handelspraktijken
- Wet Incassokosten (WIK): er mag slechts een maximum aan incassokosten worden
gerekend, om te voorkomen dat al die incassobureaus opeens honderden euro’s aan
incassokosten berekenen. Bij Radar is gebleken dat veel incassobureaus zich
hieraan niet houden.
- Deze lijst is niet limitatief!
Consumentenbescherming 1: Algemene voorwaarden
‘Onredelijk bezwarende bedingen’
Grijze lijst: vermoeden dat beding onredelijk bezwarend is
Zwarte lijst: dit beding is in alle omstandigheden onredelijk bezwarend
Grote commerciële partijen kunnen artikel 6:233 sub a en sub niet inroepen, en ook niet de
grijze en zwarte lijst inroepen. Ze kunnen enkel de beperkende werking van de redelijkheid
en billijkheid inroepen.
Voor consumenten is er ook Europese rechtspraak:
Artikel 6:233 sub a BW: onredelijk bezwarend beding, implementeert de Richtlijn oneerlijke
bedingen.
Artikel 6 Richtlijn: een oneerlijk beding bindt de consument niet.
Ons recht spreekt niet over een oneerlijk beding, maar over een ‘onredelijk bezwarend’
beding. De EU rechter moet beoordelen wat een oneerlijk beding is in de zin van de Richtlijn,
en of Nederland dit dus goed heeft geïmplementeerd.
EU arresten vullen in wanneer een beding oneerlijk is:
Je moet dan kijken of het in strijd is met de goede trouw, en of er een aanzienlijke verstoring
van het evenwicht tussen de consument en de professionele partij. Hierbij spelen alle
omstandigheden van het geval een rol.
Dit staat dus niet in de wet, maar moet wel ingelezen worden in het onredelijk bezwarend
beding!
EU rechter: kijk naar het cumulatieve effect van alle bedingen (HvJ arrest Radlinger): is dit
een aanzienlijke verstoring van het evenwicht, strijd met de goede trouw? (HR arrest
verboden huur):
2
Consument 1 – De consument en zijn recht
Consumentenbescherming:
Welke consumentenrechten hebben me?
Kennedy, 15 maart 1962:
1) Right to safety: beschermd worden tegen onveilige handelspraktijk
2) Right to be informed: consumenten worden overladen met informatie, maar het is van
belang de relevante informatie te krijgen om zo beschermd te worden tegen
frauduleuze praktijken
3) Right to choose: je moet kunnen kiezen tussen producten, zo gaan de prijzen
omlaag, en het is goed dat er ‘competition’ is kwaliteit en prijs
4) Right to be heard: je moet er zeker van kunnen zijn dat consumenten gehoord
kunnen worden en dat daar ook iets mee gedaan wordt
Hedendaags: is het nog wel nodig de consumentenbescherming? Zijn de consumenten niet
al genoeg beschermd? Moeten zij überhaupt wel beschermd worden?
Vandaag: Wat zijn de consumentenrechten
Waarom worden wij als consumenten beschermd?
- Consument is (financieel) ‘zwak’
- De consument heeft minder informatie
- De consument kan risico’s minder goed inschatten
- Europa: voor de werking van de interne markt moet de consumentenbescherming
overal gelijk zijn (= maximumbescherming) je moet als consument kunnen
vertrouwen dat het consumentenrecht in de interne markt overal gelijk is.
- Rechtseconomische motieven: “de markt is verstoord” aan de ene kant de machtige
partijen met producten, aan de andere kant de consumenten met weinig informatie
hierover.
Voorbeeld incassobureaus: Incassobureaus kopen massaal alle vorderingen die bedrijven op
consumenten hebben op, zodat zij deze (hardhandig) kunnen innen. Dit gebeurt op een
agressieve manier: ze heven massieve incassokosten, dreigen met deurwaarders en
inbeslagname.
Maar:
- Autonomie v. paternalisme:
- Autonomie: we gaan uit van contractsvrijheid.
- Paternalisme: we moeten de consumenten beschermen, er zijn zwakke consumenten
Hartlief: consumenten worden steeds sterker. We zijn niet alleen mensen die consumeren (=
goederen tot zich nemen) maar de produceren ook: we verkopen op marktplaats etc. Moeten
we wel beschermd worden? Waar ligt de grens?
Waar vinden we consumentenbescherming terug?
- Overal in het BW!
1
, - Boek 7, artikel 2, 6, 21 etc koop: (vermoeden van) non-conformiteit: komt uit Europa,
beschermd consumenten tegen gebrekkige producten.
- Boek 7, artikel 57 consumentenkrediet
- Boek 7, artikel 500 reisovereenkomst
- Boek 6, artikel 185 e.v. productaansprakelijkheid
- Boek 6, artikel 227b/230m informatieverschaffing aan consument. Als de informatie
niet wordt verstrekt kan nietigheid van de overeenkomst volgen.
- Boek 6, artikel 227c lid 2 bevestiging van de koop: er is pas een koop als je een
bevestigingsmail hebt gekregen.
- Boek 6, artikel 230o: bedenktijd 14 dagen bij online overeenkomst sluiten. Je hebt 14
dagen de tijd om je te bedenken, je kunt dan nog van de koop af.
- Boek 6, artikel 231 e.v.: algemene voorwaarden
- Boek 6, artikel 193a e.v.: oneerlijke handelspraktijken
- Wet Incassokosten (WIK): er mag slechts een maximum aan incassokosten worden
gerekend, om te voorkomen dat al die incassobureaus opeens honderden euro’s aan
incassokosten berekenen. Bij Radar is gebleken dat veel incassobureaus zich
hieraan niet houden.
- Deze lijst is niet limitatief!
Consumentenbescherming 1: Algemene voorwaarden
‘Onredelijk bezwarende bedingen’
Grijze lijst: vermoeden dat beding onredelijk bezwarend is
Zwarte lijst: dit beding is in alle omstandigheden onredelijk bezwarend
Grote commerciële partijen kunnen artikel 6:233 sub a en sub niet inroepen, en ook niet de
grijze en zwarte lijst inroepen. Ze kunnen enkel de beperkende werking van de redelijkheid
en billijkheid inroepen.
Voor consumenten is er ook Europese rechtspraak:
Artikel 6:233 sub a BW: onredelijk bezwarend beding, implementeert de Richtlijn oneerlijke
bedingen.
Artikel 6 Richtlijn: een oneerlijk beding bindt de consument niet.
Ons recht spreekt niet over een oneerlijk beding, maar over een ‘onredelijk bezwarend’
beding. De EU rechter moet beoordelen wat een oneerlijk beding is in de zin van de Richtlijn,
en of Nederland dit dus goed heeft geïmplementeerd.
EU arresten vullen in wanneer een beding oneerlijk is:
Je moet dan kijken of het in strijd is met de goede trouw, en of er een aanzienlijke verstoring
van het evenwicht tussen de consument en de professionele partij. Hierbij spelen alle
omstandigheden van het geval een rol.
Dit staat dus niet in de wet, maar moet wel ingelezen worden in het onredelijk bezwarend
beding!
EU rechter: kijk naar het cumulatieve effect van alle bedingen (HvJ arrest Radlinger): is dit
een aanzienlijke verstoring van het evenwicht, strijd met de goede trouw? (HR arrest
verboden huur):
2
