Compacte samenvatting boek Recht in je Opleiding GW de Ruiter, HST 1 tot 10, 12 tot 17, nieuw 2024

lOMoARcPSD|2668334

, lOMoARcPSD|2668334




Compacte samenvatting, lekker snel leesbaar
Samenvatting Bestuursrecht
HOOFDSTUK 1
1.2 - Bestuursrecht: bevat de regels die de overheid nodig heeft om te kunnen en mogen besturen en de regels die
de burger heeft om tegen dit besturen te kunnen optreden.
 Algemeen bestuursrecht: Awb algemene regels over de rechtsbescherming, handhaving,
etc.
o Doelen:
 Meer eenheid brengen in de bestuursrechtelijke wetgeving;
 De bestuursrechtelijke wetgeving systematiseren;
 Vereenvoudigen en ten slotte normen die in de rechtspraak zijn ontwikkeld
codificeren (= opnemen in een wet)
 Bijzonder bestuursrecht: richt zich op een bepaald onderdeel van het bestuursrecht
(vreemdelingenrecht, belastingrecht,..)

1.3 Recht  privaatrecht
 publiekrecht strafrecht
bestuursrecht algemeen bestuursrecht
bijzonder bestuursrecht

1.4 - Materieel bestuursrecht: bevat rechtsnormen waarin voor burgers en bestuursorganen aanspraken of
verplichtingen zijn opgenomen.
- Formeel bestuursrecht: de procesrechtelijke regels die de burger nodig heeft om tegen het optreden van de
overheid iets te ondernemen.

1.5 Bronnen bestuursrecht:
- Internationale recht; bijv. Het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten v/d mens
- Nationale wetgeving; bijv. Grondwet, Gemeentewet
- Jurisprudentie; rechterlijke uitsprakennieuwe regels
- Het ongeschreven bestuursrecht; =gewoonterecht vertrouwensbeginsel en rechtzekerheidsbeginsel

1.6 Kenmerken bestuursrecht:
- Legaliteitsbeginsel: de bevoegdheid van de overheid om op te treden wat in de wet is terug te vinden.
o Instrumenten die de overheid heeft om gebruik te maken van macht staan in wet
- Specialiteitsbeginsel: houdt in dat de bevoegdheid van de overheid alleen kan worden
aangewend voor het specifieke doel waarvoor die wet is bedoeld.
o De overheid behartigt vele algemene belangen. De overheid mag bij het gebruik van een
bevoegdheid, alleen het belang behartigen waarvoor die regeling speciaal is bedoeld.
- Détournement de pouvoir: de overheid wendt zijn bevoegdheid voor een ander doel

1.7 - Gelede normstelling: wordt bedoeld dat de toepasselijkheid van een rechtsregel niet
zomaar in één wet is te vinden, maar in combinatie van met elkaar samenhangende
regelingen.

1.8 Op elk niveau treffen we openbare lichamen aan: de Staat, de provincies, de waterschappen, de gemeenten en
de lichamen waaraan krachtens de Grondwet verordenende bevoegdheid is verleend. Deze openbare lichamen
bezitten rechtspersoonlijkheid (art. 2:1 Awb).
Openbare lichamen bestaan uit bestuursorganen:
- Staat ministers en de regering
- Provincie provinciale staten, gedeputeerde staten en de commissaris van de Koningin.
- Gemeentegemeenteraad, burgemeester en het college van burgemeester en wethouders.

De Sociaal-Economische Raad (SER) en de product- en bedrijfschappen (PBO-schappen) zijn openbare lichamen
die ten aanzien van personen publiekrechtelijk bevoegdheden uitoefenen.

1.9 De openbare lichamen bezitten rechtspersoonlijkheid overheid staat gelijk met een natuurlijk persoon (art.
2:5 BW). Overheid kan allerlei overeenkomsten aangaan.

, lOMoARcPSD|2668334




De overheid die als ‘burger’ optreedt moet rekening houden met de algemene beginselen
van behoorlijk bestuurt (art. 3:1 lid 2 Awb, 3:14 BW).
- Tweewegenleer: de leer dat indien een publiekrechtelijke bevoegdheid bestaat, ook gebruik mag
worden gemaakt van een privaatrechtelijke bevoegdheid.

Toetsing of er sprake is van een onaanvaardbare doorkruising, letten op:
- Inhoud en strekking van de regeling;
- De wijze waarop en de mate waarin in het kader van die regeling de belangen van de burgers zijn
beschermd
- Kan de overheid door gebruikmaking van de publiekrechtelijke regeling een vergelijkbaar resultaat
bereiken als door gebruikmaking van de privaatrechtelijke bevoegdheid?

HOOFDSTUK 2
2.2 Een bestuurder kan op drie manieren bevoegdheid verkrijgen:
- Attributie: het toekennen van een nieuwe bevoegdheid aan een bestuursorgaan, ambtenaar of een
ander persoon. De wet regelt wie bevoegd is om beslissingen te nemen.
2.3 - Delegatie: een bestuursorgaan draagt zijn bevoegdheid aan een ander orgaan over. Slechts toegestaan
indien dit bij wettelijk voorschrift mogelijk is gemaakt. (art. 10:15 Awb)
o Degene die de bevoegdheid overdraagt, noem je de delegans. Degene die de bevoegdheid
verkrijgt, noem je de delegataris.
 De delegataris gaat de bevoegdheid op eigen naam en onder eigen
verantwoordelijkheid uitoefenen.
o Door delegatie raakt het bestuursorgaan dat delegeert zijn bevoegdheid kwijt. Terugkrijgen
door delegatiebesluit in te trekken.
o Delegatie aan ondergeschikten is niet toegestaan (ar. 10:14 Awb)
2.4 - Mandaat: de bevoegdheid om in naam van een bestuursorgaan besluiten te nemen (art. 10:1 Awb)
o Verschil met delegatie: bij mandaat worden er geen bevoegdheden overgedragen. De
verantwoordelijkheid en de bevoegdheid blijven bij bestuursorgaan dat de ander gematigd
heeft om in naam van hem besluiten te nemen.
 Degene die namens de ander de bevoegdheid uitoefent, noem je de mandataris. De
mandant is degene die mandaat geeft.
o Mandaat kan worden verleend aan organen en personen.

HOOFDSTUK 3
3.2
+3.3 - Belanghebbende: degene wiens belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken (art. 1:2 Awb)
 Direct- belanghebbende: als een bestuursorgaan een besluit neemt dat juridische consequenties
heeft voor degene tot wie het besluit is gericht
 Derde-belanghebbende: als je geen direct- belanghebbende bent, maar wel tegen een bepaald besluit
bezwaar wilt maken. Voorwaarden:
o Je hebt een eigen belang
 Alleen voor eigen belangen opkomen; voor andere gematigd zijn.
o Je hebt een objectief bepaalbaar belang
 Je belang mag niet te persoonlijk (subjectief) zijn
o Je hebt een actueel, voldoende zeker belang
 Belang moet op het moment van besluit aanwezig zijn, niet in de toekomst onzeker
belang zijn
o Je hebt een persoonlijk belang
 Je eigen belang moet zich voldoende onderscheiden van de massa.
o Je hebt een rechtstreeks betrokken belang
 Er moet voldoende causaal (=oorzakelijk) verband zijn tussen het besluit en iemands
belang. Besluit raakt je direct.

3.4 Voor de rechtspersonen geldt dat zij net als een natuurlijk persoon op grond van de vijf criteria derde-
belanghebbende kan zijn bij een besluit of direct-belanghebbende.
 Rechtspersonen kunnen ook worden aangemerkt als belanghebbende als het gaat om behartigen
algemene en collectie belangen.