STAATSRECHT
BEGREPEN
A.W. Heringa, tweede druk
Jill Vorstenbosch
,Inhoud
H1 Algemene begrippen......................................................................................... 2
1.1 Inleiding........................................................................................................ 2
1.2 Staat en staatsrecht...................................................................................... 3
1.3 Soevereiniteit................................................................................................ 3
1.4 Constituties en grondwetten.........................................................................4
1.5 Staatsrecht.................................................................................................... 4
1.6 Rechtsstaat.................................................................................................. 4
1.7 Democratie.................................................................................................... 5
1.10 Scheiding der machten............................................................................... 5
1.14 Toedeling van bevoegdheden.....................................................................6
H2 Het Koninkrijk der Nederlanden........................................................................6
2.2 Het statuut.................................................................................................... 6
2.3 De organen.................................................................................................... 6
2.4 Bevoegdheden nader bezien.........................................................................7
2.5 Toezicht en waarborgen................................................................................ 7
H3 De internationale rechtsorde............................................................................ 7
3.2 Volkenrecht................................................................................................... 7
3.3 Internationale organisaties............................................................................8
3.4 Het internationale recht en Nederland..........................................................8
3.5 Doorwerking van het internationale recht.....................................................8
H4 De Europese Unie.............................................................................................. 9
4.5 Kenmerken en waarden EU...........................................................................9
4.6 EU-bevoegdheden......................................................................................... 9
4.8 De EU-rechtsorde.......................................................................................... 9
4.10 Wetgeving en begroting............................................................................ 10
4.13 Rechtspraak.............................................................................................. 10
H5 De centrale overheid....................................................................................... 10
5.2 De Staten-Generaal..................................................................................... 10
5.3 Kiesstelsel................................................................................................... 11
5.4 Politieke partijen en fracties........................................................................12
5.5 Regering...................................................................................................... 12
5.5 Benoeming.................................................................................................. 12
5.6 Parlementair stelsel..................................................................................... 12
5.7 Koning......................................................................................................... 13
5.8 Ministers en departementen.......................................................................13
, H6 Wetgeving....................................................................................................... 13
6.2 Wat is wetgeving?....................................................................................... 13
6.3 Bevoegdheidsgrondslag voor wetgeving.....................................................13
6.4 Wie maakt wetgeving en hoe?....................................................................14
6.5 Hierarchie van wetgeving............................................................................15
6.6 kwaliteit van wetgeving.............................................................................. 16
6.7 Soorten wetgeving...................................................................................... 16
6.8 Noodwetgeving........................................................................................... 16
H8 Rechtspraak.................................................................................................... 17
Rechter, rechtsstaat en democratie..................................................................17
Rechterlijk toetsingsrecht.................................................................................. 17
H10 Grondrechten................................................................................................ 19
10.2 Wat zijn grondrechten?............................................................................. 19
10.3 WAar vinden grondrechten bescherming?................................................19
10.5 Soorten grondrechten............................................................................... 19
10.7 Reikwijdte en beperkingen........................................................................20
10.10.1 Gelijkheidsrechten................................................................................ 21
10.10.5 Politieke rechten.................................................................................. 21
H1 ALGEMENE BEGRIPPEN
1.1 INLEIDING
Nederland: 12 provincies, 342 gemeenten, 21 waterschappen.
Legaliteitsbeginsel: bepaalt dat (overheids)bevoegdheden een grondwettelijke
grondslag moeten hebben, dus dat elk decentraal lichaam bevoegdheden hebben.
Territoriale decentralisatie: onderverdeling van deze bevoegdheden in provincies en
gemeenten
Twee vormen van decentralisatie: