Hooggebergten zoals Alpen en Pyreneeën veel reliëf.
- hoge toppen, diepe dalen en steile hellingen wisselen elkaar af.
Verweren- het uit elkaar vallen van gesteente.
- oorzaken: chemische- en mechanische verwering
Mechanische verwering
Mechanische verwering-uit elkaar vallen van gesteente, zonder dat de samenstelling van het
gesteente verandert.
Processen verantwoordelijk mechanische verwering
1. In gesteente aantal scheuren en spleten.
- Na regenbui komt er water in scheuren en spleten. Wnr ‘s nachts de
temperatuur onder het vriespunt daalt, bevriest water.
- IJs zet uit, waardoor de scheuren en spleten steeds groter worden.
(Stuk steen breekt x af)
2. Steen kan verbrokkelen doordat steen overdag heel warm wordt en ‘s
nachts afkoelt tot onder het vriespunt.
- Hierdoor zet steen uit en krimpt. (Uiteindelijk zal steen in stukken
breken)
3. Plantenwortels groeien tussen spleten
- zodra wortel in spleet dikker wordt, kan deze de steen breken.
Chemische verwering
Beeld aangetast (beschadigd en verkleurd) ook verwering, maar chemische
verwering
- brokkelde langzaam af
Chemische verwering- verwering waarbij de samenstelling van het gesteente
verandert als gevolg van de werking door zuurstof en vocht.
- gebeurt wanneer zuurstof en vocht reageren met het gesteente.
- Voorbeeld: roest
Hoe sterk chemische verwering optreed afhankelijk van klimaat
- warm vochtig klimaat: gesteente sneller chemisch verweert. (Dan in
droog/koud klimaat)
Grotten
- grotten zijn ontstaan door chemische verwering
- Via scheuren en spleten sijpelt regenwater door kalksteen naar beneden
- Door plantenwortels water een beetje zuur geworden
- Zure water lost kalksteen op, waarbij grotten ontstaan.
, Massabewegingen
Massabewegingen- het langs een helling naar beneden bewegen van gesteente.
- zwaartekracht speelt hierbij belangrijke rol.
Op welke manier gesteente de helling af beweegt hangt af van
- omvang van het gesteente
- En hoe steil helling is
Bij steile helling: zal het gesteente rollen of vallen.
Bij flauwe helling: zal gesteente langzaam naar beneden schuiven.
Erosie
Hoe kan het verweerde gesteente dat rechthoekig van vorm en scherp is, veranderen in
mooie afgeronden stenen in rivier?
● onderaan helling komt het verweerde gesteente in rivieren terecht.
● In snelstromende water van bergrivier botsen de stenen tegen elkaar aan.
○ Waardoor ze in stukken breken
● Doordat stenen steeds langs elkaar blijven schuren, raken ze langzaam afgerond
○ Ontstaat grind: heleboel ronde steentjes bij elkaar.
● dit grind schuurt over bodem van de rivierbedding
○ Rivier wordt steeds dieper
Erosie- het uitschuren van gesteente doordat water en stenen erlangs bewegen.
- Als dit uitschuren miljoenen jaren doorgaat, maakt rivier een diep dal in
bergen.
- hoge toppen, diepe dalen en steile hellingen wisselen elkaar af.
Verweren- het uit elkaar vallen van gesteente.
- oorzaken: chemische- en mechanische verwering
Mechanische verwering
Mechanische verwering-uit elkaar vallen van gesteente, zonder dat de samenstelling van het
gesteente verandert.
Processen verantwoordelijk mechanische verwering
1. In gesteente aantal scheuren en spleten.
- Na regenbui komt er water in scheuren en spleten. Wnr ‘s nachts de
temperatuur onder het vriespunt daalt, bevriest water.
- IJs zet uit, waardoor de scheuren en spleten steeds groter worden.
(Stuk steen breekt x af)
2. Steen kan verbrokkelen doordat steen overdag heel warm wordt en ‘s
nachts afkoelt tot onder het vriespunt.
- Hierdoor zet steen uit en krimpt. (Uiteindelijk zal steen in stukken
breken)
3. Plantenwortels groeien tussen spleten
- zodra wortel in spleet dikker wordt, kan deze de steen breken.
Chemische verwering
Beeld aangetast (beschadigd en verkleurd) ook verwering, maar chemische
verwering
- brokkelde langzaam af
Chemische verwering- verwering waarbij de samenstelling van het gesteente
verandert als gevolg van de werking door zuurstof en vocht.
- gebeurt wanneer zuurstof en vocht reageren met het gesteente.
- Voorbeeld: roest
Hoe sterk chemische verwering optreed afhankelijk van klimaat
- warm vochtig klimaat: gesteente sneller chemisch verweert. (Dan in
droog/koud klimaat)
Grotten
- grotten zijn ontstaan door chemische verwering
- Via scheuren en spleten sijpelt regenwater door kalksteen naar beneden
- Door plantenwortels water een beetje zuur geworden
- Zure water lost kalksteen op, waarbij grotten ontstaan.
, Massabewegingen
Massabewegingen- het langs een helling naar beneden bewegen van gesteente.
- zwaartekracht speelt hierbij belangrijke rol.
Op welke manier gesteente de helling af beweegt hangt af van
- omvang van het gesteente
- En hoe steil helling is
Bij steile helling: zal het gesteente rollen of vallen.
Bij flauwe helling: zal gesteente langzaam naar beneden schuiven.
Erosie
Hoe kan het verweerde gesteente dat rechthoekig van vorm en scherp is, veranderen in
mooie afgeronden stenen in rivier?
● onderaan helling komt het verweerde gesteente in rivieren terecht.
● In snelstromende water van bergrivier botsen de stenen tegen elkaar aan.
○ Waardoor ze in stukken breken
● Doordat stenen steeds langs elkaar blijven schuren, raken ze langzaam afgerond
○ Ontstaat grind: heleboel ronde steentjes bij elkaar.
● dit grind schuurt over bodem van de rivierbedding
○ Rivier wordt steeds dieper
Erosie- het uitschuren van gesteente doordat water en stenen erlangs bewegen.
- Als dit uitschuren miljoenen jaren doorgaat, maakt rivier een diep dal in
bergen.
