2 strategieën om professional te worden
Kopiëren & oefenen →kopiëren is minder leerzaam, oefenen is veel leerzamer
Discretionaire ruimte
De ruimte om naar eigen inzicht te handelen (indien nodig af te wijken van wettelijke richtlijnen)
Normatieve professionaliteit
Normen + waarden en de morele kant goed in de gaten houden
Beroepshouding 3 onderdelen
BO S → Skills
BO K → Knowledge
BO A → Attitudes
5 basishoudingen pedagoog
1. Verantwoordelijk
2. Respectvol
3. Kritisch
4. Reflectief
5. Pedagogisch
3 soorten verantwoordelijkheid professional
1. Taak verantwoordelijkheid: taak die je hebt, fatsoenlijk uitvoeren
2. Aansprakelijkheid: verantwoordelijkheid uit aansprakelijkheid (kind wat op school gewond
raakt)
3. Deugdverantwoordelijkheid: verantwoordelijkheid uit waarden van jezelf, regie hebben over
wat je belangrijk vind
Ethiek
Goed en slecht, juist handelen
Moraal
Correcte/wenselijke handelingen/gedragingen : gedragscode, normen en waarden
Normen
Regels die je jezelf stelt. Waarde = respect → Norm = niet schelden
Morele norm
Regel die gedrag voorschrijft betreffende goed samenleven
Waarden
Wenselijk/goed gedrag → als jouw norm niet schelden is, dan is jouw waarde daarbij: respect
Morele waarden
Ideaal principe betreffende goed samenleven
Belangen
Belangen kunnen voorbij gaan aan je waarden (uit eigen belang)
Deugden
Goede voortreffelijke karaktereigenschappen
Existentiefilosofie
De mens kiest zijn bestaan ‘’de zin van ons leven’’
Existentiële vragen: vragen over de zin van ons leven
Existentiële keuze: wat betekend het dat we ons bestaan kiezen
, Sartre (existentiefilosoof)
Mens is in eerste instantie nog onbepaald, later kon de mens pas iets worden. Wat hij dan
uiteindelijk zal worden, zal zijn wat hij van zichzelf maakt
Kwade trouw Sartre
o Niet de verantwoordelijkheid nemen voor je vrijheid
VB: iemand is erg gekwetst door iets uit het verleden en heeft dat elke keer als excuus in plaats van,
dit is me overkomen maar ik laat me mijn toekomst daardoor niet afnemen.
Integriteit en verantwoordelijkheid Sartre
Integriteit: eerlijkheid en oprechtheid
Verantwoordelijkheid nemen: de moed hebben om naar jezelf en je situatie te kijken
Moreel/ethisch dilemma (Rothfusz)
Conflict rondom je normen en waarden. Je moet dan de beste keuze maken en ervaart vaak
handelingsdruk
Methodische vraag
Wat is de meest effectieve aanpak bij ethische/morele dilemma’s
Stappenplan morele dilemma’s (Rothfusz)
1. Beschrijf de situatie
2. Wat is het dilemma
3. Welke handelingsalternatieven zijn er
4. Wie zijn de betrokkenen en wat zijn hun belangen
5. Welke waarden en normen spelen mee
6. Welk alternatief kies je
Schema om verschillende dilemma’s van elkaar te onderscheiden
1. Verantwoordelijkheid nemen voor de keuze of handeling (rationeel → verstandelijk
handelen)
2. Je gedrag kunnen verantwoorden, niet handelen vanuit intuïtie
3. Zorgvuldige analyse maken, gesprekken met andere voeren, belangen, waarden en normen
4. Alternatieve discussie, als mensen een gesprek voeren waarbij iedereen gelijkwaardig en
open is naar elkaar toe
Niveau van belangen (Rothfusz)
1. Eigenbelang als egoïsme (micro)
2. Welbegrepen eigenbelang (micro + meso)
3. Belang van anderen (meso)
4. Algemeen belang (macro)
Belangen schema (Rothfusz)
1. Betrokkene
2. Belang
3. Niveau van belang
4. Criterium
Ethisch theorieen
De vraag: wat is goed handelen → eigen denksysteem met vaststaande uitganspunten
3 ethische theorieen
1. Plichtethiek (Kant)
2. Gevolgenethiek (Mill)
Kopiëren & oefenen →kopiëren is minder leerzaam, oefenen is veel leerzamer
Discretionaire ruimte
De ruimte om naar eigen inzicht te handelen (indien nodig af te wijken van wettelijke richtlijnen)
Normatieve professionaliteit
Normen + waarden en de morele kant goed in de gaten houden
Beroepshouding 3 onderdelen
BO S → Skills
BO K → Knowledge
BO A → Attitudes
5 basishoudingen pedagoog
1. Verantwoordelijk
2. Respectvol
3. Kritisch
4. Reflectief
5. Pedagogisch
3 soorten verantwoordelijkheid professional
1. Taak verantwoordelijkheid: taak die je hebt, fatsoenlijk uitvoeren
2. Aansprakelijkheid: verantwoordelijkheid uit aansprakelijkheid (kind wat op school gewond
raakt)
3. Deugdverantwoordelijkheid: verantwoordelijkheid uit waarden van jezelf, regie hebben over
wat je belangrijk vind
Ethiek
Goed en slecht, juist handelen
Moraal
Correcte/wenselijke handelingen/gedragingen : gedragscode, normen en waarden
Normen
Regels die je jezelf stelt. Waarde = respect → Norm = niet schelden
Morele norm
Regel die gedrag voorschrijft betreffende goed samenleven
Waarden
Wenselijk/goed gedrag → als jouw norm niet schelden is, dan is jouw waarde daarbij: respect
Morele waarden
Ideaal principe betreffende goed samenleven
Belangen
Belangen kunnen voorbij gaan aan je waarden (uit eigen belang)
Deugden
Goede voortreffelijke karaktereigenschappen
Existentiefilosofie
De mens kiest zijn bestaan ‘’de zin van ons leven’’
Existentiële vragen: vragen over de zin van ons leven
Existentiële keuze: wat betekend het dat we ons bestaan kiezen
, Sartre (existentiefilosoof)
Mens is in eerste instantie nog onbepaald, later kon de mens pas iets worden. Wat hij dan
uiteindelijk zal worden, zal zijn wat hij van zichzelf maakt
Kwade trouw Sartre
o Niet de verantwoordelijkheid nemen voor je vrijheid
VB: iemand is erg gekwetst door iets uit het verleden en heeft dat elke keer als excuus in plaats van,
dit is me overkomen maar ik laat me mijn toekomst daardoor niet afnemen.
Integriteit en verantwoordelijkheid Sartre
Integriteit: eerlijkheid en oprechtheid
Verantwoordelijkheid nemen: de moed hebben om naar jezelf en je situatie te kijken
Moreel/ethisch dilemma (Rothfusz)
Conflict rondom je normen en waarden. Je moet dan de beste keuze maken en ervaart vaak
handelingsdruk
Methodische vraag
Wat is de meest effectieve aanpak bij ethische/morele dilemma’s
Stappenplan morele dilemma’s (Rothfusz)
1. Beschrijf de situatie
2. Wat is het dilemma
3. Welke handelingsalternatieven zijn er
4. Wie zijn de betrokkenen en wat zijn hun belangen
5. Welke waarden en normen spelen mee
6. Welk alternatief kies je
Schema om verschillende dilemma’s van elkaar te onderscheiden
1. Verantwoordelijkheid nemen voor de keuze of handeling (rationeel → verstandelijk
handelen)
2. Je gedrag kunnen verantwoorden, niet handelen vanuit intuïtie
3. Zorgvuldige analyse maken, gesprekken met andere voeren, belangen, waarden en normen
4. Alternatieve discussie, als mensen een gesprek voeren waarbij iedereen gelijkwaardig en
open is naar elkaar toe
Niveau van belangen (Rothfusz)
1. Eigenbelang als egoïsme (micro)
2. Welbegrepen eigenbelang (micro + meso)
3. Belang van anderen (meso)
4. Algemeen belang (macro)
Belangen schema (Rothfusz)
1. Betrokkene
2. Belang
3. Niveau van belang
4. Criterium
Ethisch theorieen
De vraag: wat is goed handelen → eigen denksysteem met vaststaande uitganspunten
3 ethische theorieen
1. Plichtethiek (Kant)
2. Gevolgenethiek (Mill)
