Tentamen inleiding communicatie
Hoofdstuk 1 – Communicatie
1.1 Communicatie als vak
Alles is communicatie, je kan niet, niet communiceren. Het vak communicatie richt
zich op het communiceren met, door en in organisaties. In een bedrijf staat iedereen
online of offline in contact met elkaar en ben je voortdurend aan het communiceren.
Communiceren betekent letterlijk in commune brengen, dus gemeenschappelijk
maken. De taak van een organisatie is de buitenwereld naar binnen brengen en de
binnen wereld naar buiten.
1.2 Trends en ontwikkelingen
Globaal kun je grote ontwikkelingen in het vakgebied communicatie onderscheiden:
1. Data-driven en real-time
Al onze onlineactiviteiten worden vastgelegd. Deze informatie verschaft
bedrijven van informatie zodat zij kunnen inspelen op individuen op de markt.
Een groot keerpunt hiervan is de privacy. In hoeverre ben je nog beschermd
tegen bedrijven als Facebook en Google?
2. Emotie en de sociale context
Voorheen was communicatie gefocust op de ratio en op individuen. Nu ligt die
focus meer op emotie en beïnvloeding via de sociale context. Dit is gekomen
doordat het is gebleken uit een onderzoek dat wij meer emotionele mensen
zijn dan rationele mensen. Zo is het als de emotie niet wordt geraakt, komt er
niets in beweging.
3. Van tekst naar beeld
Eeuwenlang is tekst dominant geweest, maar tegenwoordig staat beeld
steeds meer centraal. Dit is ook terug te zien in het opkomende aantal van
Youtubers met dergelijke vlogs etc.
4. Transparantie en open communiceren
Een organisatie moet zich oprecht en transparant uiten. Tegenwoordig is er
steeds meer bekend over de ervaringen van de consument. Dit zorgt ervoor
dat de organisatie zich niet beter kan voordoen dan dat ze daadwerkelijk zijn.
5. Duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen
Geen enkel bedrijf kan er omheen: het moet aantonen dat het duurzaam en
maatschappelijk verantwoord onderneemt. Denk hierbij aan de slaafvrije
chocolade van Tony Chocolonely.
6. Accountability en meetbaar maken
Het meetbaar maken van het rendement van de organisatie
7. Leven en werken in een netwerkmaatschappij
, De verbindingen tussen individuen en tussen organisaties nemen steeds meer
de vorm van netwerken aan. Voordeel voor organisatie hiervan is: netwerken
hangt af van de hoeverre zij waardevolle relaties kunnen opbouwen met en
onderhouden met stakeholders. Een gevaar hiervan is dat de organisatie
individuen alleen nog maar contact staan met gelijkgestemden.
1.3 Visie op communicatie
De vraag is altijd: in hoeverre kan communicatie een bijdrage leveren aan de
oplossing van de organisatievraag? Een valkuil is dat (communicatie)mensen soms
denken dat alles een communicatieprobleem is en dat alles met communicatie valt
op te lossen. Maak scherpe keuzes. Bedenk: daar gaan we naar toe. Daar richten we
onze aandacht en focus op.
Het maken van middelen is niet langer de kern van het communicatie vak. De
communicatiemedewerker van nu is bezig met het sturen, faciliteren, aanjagen,
afremmen, coachen en begeleiden van de communicatie. Dit wordt ook wel een
smart connector genoemd.
1.4 Werk van een communicatieprofessional
Vragen die voor elk team communicatie relevant zijn:
- Wat is de meerwaarde van communicatie voor de organisatie?
- Hoe kunnen we deze meerwaarde realiseren?
- Wat is er nodig om dat te kunnen doen?
- Hoe doen we dat in de praktijk?
Drie kerntaken voor communicatie:
1. De reputatie versterken
2. De regie voeren over de communicatie
3. Communicatie realiseren
De functies en activiteiten van de communicatieprofessional zijn volgens de
beroepsvereniging voor communicatie Logeion in te delen in de volgende 6
kerntaken:
1. Analyseren
2. Adviseren
3. Integreren
4. Creëren
5. Begeleiden
6. Organiseren
, Reputatiegroep
Er bestaan veel raakvlakken tussen communicatie en marketing. Communicatie en
marketing werken voornamelijk samen op het gebied van positionering en profilering.
Een goede samenwerking met Human Resources (HR) is van belang om interne
communicatie goed te laten verlopen en versterken. Ook bij de werving van nieuwe
medewerkers is er veel samenwerking.
Hoofdstuk 2 – Basics over communicatie
2.1 basisbegrippen
Communicatie is een proces van twee richtingsverkeer waarbij zowel de zender als
de ontvanger actief zijn. Beiden kunnen van positie wisselen. Communicatie is
daarom een interactief proces. Interactie is geen voorwaarde, maar wel essentieel
voor communicatie.
Communicatie begint altijd bij een zender (Z). De zender wil iets overdragen. Hij
heeft een boodschap (B) dat hij via een medium (M), een kanaal, naar een ontvanger
(O) stuurt. Voorbeeld: een medewerker (zender) vraagt een vrije dag aan
(boodschap) via een mail (medium) aan de directeur (ontvanger).
Vaak krijgt de zender een reactie van de ontvanger. De reactie van de ontvanger
noemen we feedback. Als de zender dan weer op die feedback reageert, spreken we
van terugkoppeling.
Eenvoudig communicatiemodel
Hoofdstuk 1 – Communicatie
1.1 Communicatie als vak
Alles is communicatie, je kan niet, niet communiceren. Het vak communicatie richt
zich op het communiceren met, door en in organisaties. In een bedrijf staat iedereen
online of offline in contact met elkaar en ben je voortdurend aan het communiceren.
Communiceren betekent letterlijk in commune brengen, dus gemeenschappelijk
maken. De taak van een organisatie is de buitenwereld naar binnen brengen en de
binnen wereld naar buiten.
1.2 Trends en ontwikkelingen
Globaal kun je grote ontwikkelingen in het vakgebied communicatie onderscheiden:
1. Data-driven en real-time
Al onze onlineactiviteiten worden vastgelegd. Deze informatie verschaft
bedrijven van informatie zodat zij kunnen inspelen op individuen op de markt.
Een groot keerpunt hiervan is de privacy. In hoeverre ben je nog beschermd
tegen bedrijven als Facebook en Google?
2. Emotie en de sociale context
Voorheen was communicatie gefocust op de ratio en op individuen. Nu ligt die
focus meer op emotie en beïnvloeding via de sociale context. Dit is gekomen
doordat het is gebleken uit een onderzoek dat wij meer emotionele mensen
zijn dan rationele mensen. Zo is het als de emotie niet wordt geraakt, komt er
niets in beweging.
3. Van tekst naar beeld
Eeuwenlang is tekst dominant geweest, maar tegenwoordig staat beeld
steeds meer centraal. Dit is ook terug te zien in het opkomende aantal van
Youtubers met dergelijke vlogs etc.
4. Transparantie en open communiceren
Een organisatie moet zich oprecht en transparant uiten. Tegenwoordig is er
steeds meer bekend over de ervaringen van de consument. Dit zorgt ervoor
dat de organisatie zich niet beter kan voordoen dan dat ze daadwerkelijk zijn.
5. Duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen
Geen enkel bedrijf kan er omheen: het moet aantonen dat het duurzaam en
maatschappelijk verantwoord onderneemt. Denk hierbij aan de slaafvrije
chocolade van Tony Chocolonely.
6. Accountability en meetbaar maken
Het meetbaar maken van het rendement van de organisatie
7. Leven en werken in een netwerkmaatschappij
, De verbindingen tussen individuen en tussen organisaties nemen steeds meer
de vorm van netwerken aan. Voordeel voor organisatie hiervan is: netwerken
hangt af van de hoeverre zij waardevolle relaties kunnen opbouwen met en
onderhouden met stakeholders. Een gevaar hiervan is dat de organisatie
individuen alleen nog maar contact staan met gelijkgestemden.
1.3 Visie op communicatie
De vraag is altijd: in hoeverre kan communicatie een bijdrage leveren aan de
oplossing van de organisatievraag? Een valkuil is dat (communicatie)mensen soms
denken dat alles een communicatieprobleem is en dat alles met communicatie valt
op te lossen. Maak scherpe keuzes. Bedenk: daar gaan we naar toe. Daar richten we
onze aandacht en focus op.
Het maken van middelen is niet langer de kern van het communicatie vak. De
communicatiemedewerker van nu is bezig met het sturen, faciliteren, aanjagen,
afremmen, coachen en begeleiden van de communicatie. Dit wordt ook wel een
smart connector genoemd.
1.4 Werk van een communicatieprofessional
Vragen die voor elk team communicatie relevant zijn:
- Wat is de meerwaarde van communicatie voor de organisatie?
- Hoe kunnen we deze meerwaarde realiseren?
- Wat is er nodig om dat te kunnen doen?
- Hoe doen we dat in de praktijk?
Drie kerntaken voor communicatie:
1. De reputatie versterken
2. De regie voeren over de communicatie
3. Communicatie realiseren
De functies en activiteiten van de communicatieprofessional zijn volgens de
beroepsvereniging voor communicatie Logeion in te delen in de volgende 6
kerntaken:
1. Analyseren
2. Adviseren
3. Integreren
4. Creëren
5. Begeleiden
6. Organiseren
, Reputatiegroep
Er bestaan veel raakvlakken tussen communicatie en marketing. Communicatie en
marketing werken voornamelijk samen op het gebied van positionering en profilering.
Een goede samenwerking met Human Resources (HR) is van belang om interne
communicatie goed te laten verlopen en versterken. Ook bij de werving van nieuwe
medewerkers is er veel samenwerking.
Hoofdstuk 2 – Basics over communicatie
2.1 basisbegrippen
Communicatie is een proces van twee richtingsverkeer waarbij zowel de zender als
de ontvanger actief zijn. Beiden kunnen van positie wisselen. Communicatie is
daarom een interactief proces. Interactie is geen voorwaarde, maar wel essentieel
voor communicatie.
Communicatie begint altijd bij een zender (Z). De zender wil iets overdragen. Hij
heeft een boodschap (B) dat hij via een medium (M), een kanaal, naar een ontvanger
(O) stuurt. Voorbeeld: een medewerker (zender) vraagt een vrije dag aan
(boodschap) via een mail (medium) aan de directeur (ontvanger).
Vaak krijgt de zender een reactie van de ontvanger. De reactie van de ontvanger
noemen we feedback. Als de zender dan weer op die feedback reageert, spreken we
van terugkoppeling.
Eenvoudig communicatiemodel
