Coso Model
Control Environment
Principe 1: De organisatie streeft naar integriteit en ethische waarden (voorbeeldgedrag
van leidinggevenden)
- Tone at the top
Iedereen in de organisatie moet met zijn gedrag en handelen en middels richtlijnen
integriteit en ethische waarde uitdragen. Dit moet beginnen bij de directie.
- Uitwerking kan zijn:
o Uitwerken van gedragsstandaarden
o Evalueren van de gedragsstandaarden
o Afwijkingen / schendingen van standaarden aanpakken
Voorbeelduitwerking:
- Gedragscode / huisregels formuleren
- Klokkenluidersregeling invoeren om intern klachten anoniem te melden
- Medewerkers vragen om zich te houden aan waarden zoals betrouwbaarheid,
professionaliteit, integer en aanspreekbaar zijn
- Kernwaarde ‘veiligheid’ wordt in ieder MT overleg geëvalueerd
Principe 2: De raad van bestuur toont onafhankelijkheid van het management en oefent
toezicht uit op de ontwikkeling en resultaten van de interne controle
- Onafhankelijkheidsvereisten
- Kennis en vaardig met interne controle
Voorbeelduitwerking:
- Een vereisten voor RvC is dat zij kennis en vaardigheden omtrent interne controle moeten
hebben om een functie te mogen bekleden
- Zo kunnen er richtlijnen voor competenties in vacatures worden opgenomen
- Afspraken dat de RvC altijd aan minimaal vereiste kwaliteiten moet voldoen om
management onafhankelijk te controleren
Principe 3: Het management bepaalt, met het toezicht van het bestuur, structuren,
rapportagelijnen, en juiste bevoegdheden en verantwoordelijkheden in het nastreven
van doelstellingen
- Compliance moet gevolgd worden. Om de controle hierop te behouden moet een
compliance orgaan controleren of huidige wetgeving wordt nageleefd en nieuwe wetgeving
signaleren
- Extra rapporteren van maandcijfers in geval van bijzondere bedrijfsvoering
Voorbeelduitwerking:
- Indien een camping in het buitenland gevestigd is en het houden aan richtlijnen hier
moeilijk is, kan de directie een eis stellen dat deze vestiging andere richtlijnen mag
hanteren. Dit komt wel gepaard met de verplichting tot wekelijkse rapportering van cijfers
naar het bestuur
Principe 4: De organisatie streeft naar het aantrekken, ontwikkelen en behouden van
bekwame personen in lijn met de doelstellingen
- Betreft het aantrekken en behouden van goede personeelsleden
- Ook verdere ontwikkeling van bestaande personeelsleden speelt hierbij een rol (opleiding)
Voorbeelduitwerking:
- Aanstellingsbeleid formuleren, personeel moet gescreend worden op personeel dat
klanttevredenheid hoog in het vaandel heeft staan
- Wervingsbeleid gericht op een bepaald opleidingsniveau. Opleidingen met aandacht voor
klanttevredenheid
- Periodieke bijscholing van personeel op gebied van klanttevredenheid
- Outsourcing (bv schoonmaakdienst) vastleggen in SLA (Service Level Agreement)
Principe 5: De organisatie houdt personen verantwoordelijk voor hun interne controle in
het nastreven van doelstellingen
- Dit geschied met prestatiemaatstaven
Voorbeelduitwerking:
- Beoordelingscriteria formuleren inzake toekennen bonussen ter stimulering
klanttevredenheid
- Verstrekken van bonussen bij behalen doelstellingen. In gesprek gaan met medewerkers
en voortgang in hun bonusregeling laten zien
Control Environment
Principe 1: De organisatie streeft naar integriteit en ethische waarden (voorbeeldgedrag
van leidinggevenden)
- Tone at the top
Iedereen in de organisatie moet met zijn gedrag en handelen en middels richtlijnen
integriteit en ethische waarde uitdragen. Dit moet beginnen bij de directie.
- Uitwerking kan zijn:
o Uitwerken van gedragsstandaarden
o Evalueren van de gedragsstandaarden
o Afwijkingen / schendingen van standaarden aanpakken
Voorbeelduitwerking:
- Gedragscode / huisregels formuleren
- Klokkenluidersregeling invoeren om intern klachten anoniem te melden
- Medewerkers vragen om zich te houden aan waarden zoals betrouwbaarheid,
professionaliteit, integer en aanspreekbaar zijn
- Kernwaarde ‘veiligheid’ wordt in ieder MT overleg geëvalueerd
Principe 2: De raad van bestuur toont onafhankelijkheid van het management en oefent
toezicht uit op de ontwikkeling en resultaten van de interne controle
- Onafhankelijkheidsvereisten
- Kennis en vaardig met interne controle
Voorbeelduitwerking:
- Een vereisten voor RvC is dat zij kennis en vaardigheden omtrent interne controle moeten
hebben om een functie te mogen bekleden
- Zo kunnen er richtlijnen voor competenties in vacatures worden opgenomen
- Afspraken dat de RvC altijd aan minimaal vereiste kwaliteiten moet voldoen om
management onafhankelijk te controleren
Principe 3: Het management bepaalt, met het toezicht van het bestuur, structuren,
rapportagelijnen, en juiste bevoegdheden en verantwoordelijkheden in het nastreven
van doelstellingen
- Compliance moet gevolgd worden. Om de controle hierop te behouden moet een
compliance orgaan controleren of huidige wetgeving wordt nageleefd en nieuwe wetgeving
signaleren
- Extra rapporteren van maandcijfers in geval van bijzondere bedrijfsvoering
Voorbeelduitwerking:
- Indien een camping in het buitenland gevestigd is en het houden aan richtlijnen hier
moeilijk is, kan de directie een eis stellen dat deze vestiging andere richtlijnen mag
hanteren. Dit komt wel gepaard met de verplichting tot wekelijkse rapportering van cijfers
naar het bestuur
Principe 4: De organisatie streeft naar het aantrekken, ontwikkelen en behouden van
bekwame personen in lijn met de doelstellingen
- Betreft het aantrekken en behouden van goede personeelsleden
- Ook verdere ontwikkeling van bestaande personeelsleden speelt hierbij een rol (opleiding)
Voorbeelduitwerking:
- Aanstellingsbeleid formuleren, personeel moet gescreend worden op personeel dat
klanttevredenheid hoog in het vaandel heeft staan
- Wervingsbeleid gericht op een bepaald opleidingsniveau. Opleidingen met aandacht voor
klanttevredenheid
- Periodieke bijscholing van personeel op gebied van klanttevredenheid
- Outsourcing (bv schoonmaakdienst) vastleggen in SLA (Service Level Agreement)
Principe 5: De organisatie houdt personen verantwoordelijk voor hun interne controle in
het nastreven van doelstellingen
- Dit geschied met prestatiemaatstaven
Voorbeelduitwerking:
- Beoordelingscriteria formuleren inzake toekennen bonussen ter stimulering
klanttevredenheid
- Verstrekken van bonussen bij behalen doelstellingen. In gesprek gaan met medewerkers
en voortgang in hun bonusregeling laten zien
