Hoorcollege 3 (12-2) De wereld van de islam, 1000-1500
Inleiding
- Ideologie in historische vertogen:
- Studie van het verleden niet waardevrij; achtergrond van historicus en actualiteit spelen rol.
- Stereotype opvattingen over islam, gaan belangrijke rol spelen.
- Westerse voorstellingen van islam:
- Religieus fanatisme.
- Geweld jegens en ondergeschikte positie van vrouwen.
- Romantische verbeelding islamitische wereld.
- 19e eeuw ander stereotype -> 1001 nacht.
- Europa dramatische periode, groei, klassenstrijd, industrie.
- Teruggrijpen op ideale wereld, voor sommigen islam.
- Illusory correlation:
- Grote verschillen in islam onderling, voorzichtig zijn met stereotypen.
- Stereotypen blijven hangen, ontkrachtende factoren vallen weg.
- Traditie van vijandigheid en nabijheid:
- Geografische zin; Middellands-Zeegebied.
- Religieuze zin; zelfde god, geen drie-eenheid.
-> Juist bij zulke groepen heftige confrontaties.
- Vanaf 1960 nieuwe invalshoek onder wetenschappers, publieke opinie nog stereotyperend
en idee van de aanslagen.
Deel 1: Opkomst en expansie van de islam
Opkomst islam
- Tot ca. 1500 Europa minst ontwikkelde continent.
- Mohammed ibn Abdullah (570-632 CE).
- West-Arabische koopman uit Mekka.
- Openbaringen Gabriël -> leer van God verspreiden. Openbaringen na dood bijeen gebracht
in de Koran.
- Relatie met joodse en christelijke leer.
- 622: Eerste moslimgemeenschap (Umma) in Medina.
- Eerst slechts arbiter, daarna geaccepteerd als profeet van God.
- Begin islam wanneer in Medina de Umma vormt.
- Moskee Mekka belangrijkste moskee (pelgrimstocht): Vierkant gebouw met doek, hierin
fragmenten zwarte steen opgenomen -> Ka’abah. Zwarte steen door Adam meegenomen uit
Paradijs of hoeksteen joodse tempel Abraham.
- Zwarte steen overblijfsel pre-islamitische steenverering -> in christendom ook
prechristelijke elementen opgenomen.
Sociaal-wetenschappelijke interpretatie
- Bronnenprobleem: Geen contemporaine Arabische teksten over het ontstaan van de islam.
- Niet-Arabische teksten:
- Lange traditie monotheïsme Arabische schiereiland.
- Met islam snelle verspreiding, incorporatie pre-islamitische gebruiken en riten.
Inleiding
- Ideologie in historische vertogen:
- Studie van het verleden niet waardevrij; achtergrond van historicus en actualiteit spelen rol.
- Stereotype opvattingen over islam, gaan belangrijke rol spelen.
- Westerse voorstellingen van islam:
- Religieus fanatisme.
- Geweld jegens en ondergeschikte positie van vrouwen.
- Romantische verbeelding islamitische wereld.
- 19e eeuw ander stereotype -> 1001 nacht.
- Europa dramatische periode, groei, klassenstrijd, industrie.
- Teruggrijpen op ideale wereld, voor sommigen islam.
- Illusory correlation:
- Grote verschillen in islam onderling, voorzichtig zijn met stereotypen.
- Stereotypen blijven hangen, ontkrachtende factoren vallen weg.
- Traditie van vijandigheid en nabijheid:
- Geografische zin; Middellands-Zeegebied.
- Religieuze zin; zelfde god, geen drie-eenheid.
-> Juist bij zulke groepen heftige confrontaties.
- Vanaf 1960 nieuwe invalshoek onder wetenschappers, publieke opinie nog stereotyperend
en idee van de aanslagen.
Deel 1: Opkomst en expansie van de islam
Opkomst islam
- Tot ca. 1500 Europa minst ontwikkelde continent.
- Mohammed ibn Abdullah (570-632 CE).
- West-Arabische koopman uit Mekka.
- Openbaringen Gabriël -> leer van God verspreiden. Openbaringen na dood bijeen gebracht
in de Koran.
- Relatie met joodse en christelijke leer.
- 622: Eerste moslimgemeenschap (Umma) in Medina.
- Eerst slechts arbiter, daarna geaccepteerd als profeet van God.
- Begin islam wanneer in Medina de Umma vormt.
- Moskee Mekka belangrijkste moskee (pelgrimstocht): Vierkant gebouw met doek, hierin
fragmenten zwarte steen opgenomen -> Ka’abah. Zwarte steen door Adam meegenomen uit
Paradijs of hoeksteen joodse tempel Abraham.
- Zwarte steen overblijfsel pre-islamitische steenverering -> in christendom ook
prechristelijke elementen opgenomen.
Sociaal-wetenschappelijke interpretatie
- Bronnenprobleem: Geen contemporaine Arabische teksten over het ontstaan van de islam.
- Niet-Arabische teksten:
- Lange traditie monotheïsme Arabische schiereiland.
- Met islam snelle verspreiding, incorporatie pre-islamitische gebruiken en riten.
