Inleiding fiscaal recht
Inhoud
Deel 1. Basisbeginselen ....................................................................................................................................... 7
Hoofdstuk 1. Begrip en kenmerken van de belasting ................................................................................ 7
Het begrip belasting ........................................................................................................................................... 7
Kenmerken van een belasting ......................................................................................................................... 7
1. Het financieel doel ................................................................................................................................. 7
2. Het dwingend karakter ........................................................................................................................ 7
3. Overheidsinkomsten die geen belastingen zijn.......................................................................... 7
4. Retributie versus bijzondere vormen van belastingen............................................................. 7
5. De parafiscale bijdragen ...................................................................................................................... 8
Hoofdstuk 2. De situering van het belastingrecht ....................................................................................... 8
Hoofdstuk 3. Noodzakelijk karakter van belastingen in een moderne samenleving ..................... 8
Hoofdstuk 4. De functies van de belasting ..................................................................................................... 9
De financiële functie ........................................................................................................................................... 9
De economische functie .................................................................................................................................... 9
De sociale functie ................................................................................................................................................. 9
Hoofdstuk 5. Wie mag belasting heffen? ...................................................................................................... 10
Hoofdstuk 6. Grondwettelijke beginselen van de belastingheffing .................................................... 11
Het legaliteitsbeginsel ...................................................................................................................................... 11
Gevolgen van het legaliteitsbeginsel ..................................................................................................... 11
Het eenjarigheidsbeginsel .............................................................................................................................. 11
Het gelijkheidsbeginsel.................................................................................................................................... 11
Hoofdstuk 7. Beginselen en kenmerken die voortvloeien uit de aard van de belastingen en uit
het recht in het algemeen ................................................................................................................................... 12
1. Het fiscaal recht is geen volstrekt autonome rechtstak ............................................................. 12
2. De fiscale wet is van openbare orde ................................................................................................. 12
A. Belastingontduiking ............................................................................................................................ 12
B. Belastingvermijding ............................................................................................................................. 13
C. Het recht van de belastingplichtige om de minst belaste weg te kiezen ....................... 13
Blijft de keuze van de minst belaste weg nog steeds overeind?................................................. 13
3. Strikte interpretatie van de belastingwet......................................................................................... 13
Eerste fase: tekstuele interpretatie .......................................................................................................... 13
Tweede fase: nagaan van de bedoeling van de wetgever ............................................................. 13
Derde fase: de niet-heldere tekst ............................................................................................................ 14
1
, 4. Het beginsel van de niet-retroactiviteit van de belastingwet .................................................. 14
Niet-terugwerkende kracht van wetten en decreten....................................................................... 14
Niet-terugwerkende kracht van KB’s en MB’s .................................................................................... 14
5. De toepassing van de beginselen van behoorlijk bestuur ........................................................ 14
6. Het realiteitsbeginsel ............................................................................................................................... 14
Niveau 1: fiscaliteit houdt enkel rekening met de werkelijk gestelde handelingen............. 14
Niveau 2: juridische of economische werkelijkheid .......................................................................... 14
Morele neutraliteit van de belastingwet ............................................................................................... 15
7. Het ‘non bis in idem’-beginsel............................................................................................................. 15
8. Het territorialiteitsbeginsel!!!................................................................................................................ 15
9. Het verdragsrecht beheerst het intern fiscaal recht .................................................................... 15
Hoofdstuk 8. De indeling van de belastingen ............................................................................................. 15
Naar de belastingheffende overheid .......................................................................................................... 15
Naar de grondslag van de belasting .......................................................................................................... 16
Onderscheid tussen zakelijke en persoonlijke belastingen ........................................................... 16
Onderscheid tussen kapitaal- of vermogensbelastingen en inkomstenbelastingen........... 16
Naar de wijze van vereffening van de belasting .................................................................................... 16
Naar de ‘drager’ van de belasting ............................................................................................................... 16
Naar directe en indirecte belastingen volgens het fiscaal-administratief criterium ................. 17
Directe belastingen ....................................................................................................................................... 17
Indirecte belastingen.................................................................................................................................... 17
Hoofdstuk 9. De administratieve inrichting .................................................................................................. 18
Deel 2. Personenbelasting ............................................................................................................................... 19
Hoofdstuk 1. Inleidende begrippen................................................................................................................. 22
Wie is aan de personenbelasting onderworpen? .................................................................................. 22
Welke inkomsten zijn belastbaar in de personenbelasting? ............................................................. 22
Gemeenschappelijke aangifte of niet in de personenbelastin?........................................................ 22
Wat met de inkomsten van de kinderen?................................................................................................. 22
Belastbaar tijdperk en aanslagjaar in de personenbelasting ............................................................. 23
Berekening van de personenbelasting (per belastingplichtige): het uitgebreide
opcentiemenmodel ........................................................................................................................................... 23
Progressieve belasting ..................................................................................................................................... 23
Aangiftetermijn in de personenbelasting ................................................................................................. 23
Hoofdstuk 2. Bepaling van het netto-inkomen (=bruto-inkomen met aftrek van kosten en
verliezen) .................................................................................................................................................................... 24
1. Onroerende inkomsten........................................................................................................................... 24
2
, Algemene regels ............................................................................................................................................ 24
Bij wie belastbaar?......................................................................................................................................... 24
Wat met goederen die toebehoren aan de kinderen? (zie p.69) ................................................ 25
Het bruto belastbaar bedrag .................................................................................................................... 25
Federale gewone intrestaftrek van leningen....................................................................................... 26
2. Roerende inkomsten ............................................................................................................................... 27
Wat zijn roerende inkomsten?.................................................................................................................. 27
Belastbaar bij wie?......................................................................................................................................... 27
Wat met roerende goederen die toebehoren aan kinderen? ...................................................... 27
Verplicht en facultatief aan te geven roerende inkomsten ........................................................... 28
Aanslagmodaliteiten .................................................................................................................................... 28
3. Diverse inkomsten .................................................................................................................................... 28
Onderhoudsuitkeringen.............................................................................................................................. 29
Meerwaarden verwezenlijkt op in België gelegen gebouwd onroerend goed dat onder
bezwarende titel is verkregen ................................................................................................................... 29
Aanslagvoet ..................................................................................................................................................... 29
4. Beroepsinkomsten .................................................................................................................................... 29
Belastbaar inkomen en vrijgestelde inkomsten ................................................................................. 30
Aftrek van de bijdragen voor de sociale zekerheid .......................................................................... 31
Aftrek van de kosten .................................................................................................................................... 31
Toekenning van meewerkinkomen en van het huwelijksquotiënt ............................................. 32
Hoofdstuk 3. Aftrekbare bestedingen ............................................................................................................ 32
Wat wordt bedoeld met ‘een aftrekbare besteding’? .......................................................................... 32
Hoofdstuk 4. Progressief tarief .......................................................................................................................... 33
Hoofdstuk 5. Belasting op de belastingvrije som....................................................................................... 33
Basisbedragen van de belastingvrije som ................................................................................................ 33
Verhoging van de belastingvrije som voor kinderen ten laste en andere personen ten laste
(PTL’s)...................................................................................................................................................................... 33
Verhoging belastingvrije som voor kinderlast op zich.................................................................... 34
Hoofdstuk 8. Gewestelijke belastingvermindering .................................................................................... 34
Woonbonus.......................................................................................................................................................... 34
Belastingvermindering voor PWA-cheques en wijkwerken-cheques............................................. 35
Belastingvermindering voor dienstencheques ....................................................................................... 35
Hoofdstuk 9. Federale belastingverminderingen ....................................................................................... 35
Federale belastingvermindering langetermijnsparen voor kapitaal-aflossingen (LTS) ........... 36
Betalingen voor pensioensparen ................................................................................................................. 36
3
, Belastingvermindering voor giften.............................................................................................................. 36
Deel 3. Vennootschapsbelasting .................................................................................................................. 36
Hoofdstuk 1. Basisbegrippen ........................................................................................................................ 38
Wie is aan de vennootschapsbelasting onderworpen? .................................................................. 38
Belastbare grondslag ................................................................................................................................... 38
Soorten aanslagen in de vennootschapsbelasting ........................................................................... 38
Belastbaar tijdperk en aanslagjaar .......................................................................................................... 39
Indiening van de aangifte .......................................................................................................................... 39
Definitie van een kleine vennootschap ................................................................................................. 40
Hoofdstuk 2. Reserves ...................................................................................................................................... 40
De belastbare gereserveerde winst ........................................................................................................ 40
Hoofdstuk 3. Verworpen uitgaven .............................................................................................................. 41
Niet-aftrekbare belastingen ...................................................................................................................... 41
Niet-aftrekbare autokosten en minderwaarden op personenwagens ...................................... 42
Niet-aftrekbare restaurantkosten ............................................................................................................ 43
Niet-aftrekbare receptiekosten en kosten voor relatiegeschenken ........................................... 43
Niet-aftrekbare beroepskledij................................................................................................................... 43
Hoofdstuk 4. Uitgekeerde dividenden ....................................................................................................... 43
Gewone uitgekeerde dividenden ............................................................................................................ 43
Hoofdstuk 5. Uiteenzetting van de winst.................................................................................................. 44
Eerste bewerking: fiscaal resultaat .......................................................................................................... 44
Hoofdstuk 6. Tarief ............................................................................................................................................ 45
Basistarief ......................................................................................................................................................... 45
Verlaagd tarief ................................................................................................................................................ 45
Deel 4. BTW ............................................................................................................................................................. 46
Hoofdstuk 1. Inleiding ...................................................................................................................................... 46
De btw-richtlijn ............................................................................................................................................... 46
Verbruiksbelasting - omzetbelasting ..................................................................................................... 46
Praktische benadering van een btw-vraagstuk .................................................................................. 46
Hoofdstuk 2. Btw-belastingplichtigen........................................................................................................ 47
Algemeen ......................................................................................................................................................... 47
Soorten btw-belastingplichtigen ............................................................................................................. 48
Hoofdstuk 3. De belastbare handelingen ................................................................................................. 48
1. Levering van goederen ...................................................................................................................... 48
2. Diensten ................................................................................................................................................... 50
4
Inhoud
Deel 1. Basisbeginselen ....................................................................................................................................... 7
Hoofdstuk 1. Begrip en kenmerken van de belasting ................................................................................ 7
Het begrip belasting ........................................................................................................................................... 7
Kenmerken van een belasting ......................................................................................................................... 7
1. Het financieel doel ................................................................................................................................. 7
2. Het dwingend karakter ........................................................................................................................ 7
3. Overheidsinkomsten die geen belastingen zijn.......................................................................... 7
4. Retributie versus bijzondere vormen van belastingen............................................................. 7
5. De parafiscale bijdragen ...................................................................................................................... 8
Hoofdstuk 2. De situering van het belastingrecht ....................................................................................... 8
Hoofdstuk 3. Noodzakelijk karakter van belastingen in een moderne samenleving ..................... 8
Hoofdstuk 4. De functies van de belasting ..................................................................................................... 9
De financiële functie ........................................................................................................................................... 9
De economische functie .................................................................................................................................... 9
De sociale functie ................................................................................................................................................. 9
Hoofdstuk 5. Wie mag belasting heffen? ...................................................................................................... 10
Hoofdstuk 6. Grondwettelijke beginselen van de belastingheffing .................................................... 11
Het legaliteitsbeginsel ...................................................................................................................................... 11
Gevolgen van het legaliteitsbeginsel ..................................................................................................... 11
Het eenjarigheidsbeginsel .............................................................................................................................. 11
Het gelijkheidsbeginsel.................................................................................................................................... 11
Hoofdstuk 7. Beginselen en kenmerken die voortvloeien uit de aard van de belastingen en uit
het recht in het algemeen ................................................................................................................................... 12
1. Het fiscaal recht is geen volstrekt autonome rechtstak ............................................................. 12
2. De fiscale wet is van openbare orde ................................................................................................. 12
A. Belastingontduiking ............................................................................................................................ 12
B. Belastingvermijding ............................................................................................................................. 13
C. Het recht van de belastingplichtige om de minst belaste weg te kiezen ....................... 13
Blijft de keuze van de minst belaste weg nog steeds overeind?................................................. 13
3. Strikte interpretatie van de belastingwet......................................................................................... 13
Eerste fase: tekstuele interpretatie .......................................................................................................... 13
Tweede fase: nagaan van de bedoeling van de wetgever ............................................................. 13
Derde fase: de niet-heldere tekst ............................................................................................................ 14
1
, 4. Het beginsel van de niet-retroactiviteit van de belastingwet .................................................. 14
Niet-terugwerkende kracht van wetten en decreten....................................................................... 14
Niet-terugwerkende kracht van KB’s en MB’s .................................................................................... 14
5. De toepassing van de beginselen van behoorlijk bestuur ........................................................ 14
6. Het realiteitsbeginsel ............................................................................................................................... 14
Niveau 1: fiscaliteit houdt enkel rekening met de werkelijk gestelde handelingen............. 14
Niveau 2: juridische of economische werkelijkheid .......................................................................... 14
Morele neutraliteit van de belastingwet ............................................................................................... 15
7. Het ‘non bis in idem’-beginsel............................................................................................................. 15
8. Het territorialiteitsbeginsel!!!................................................................................................................ 15
9. Het verdragsrecht beheerst het intern fiscaal recht .................................................................... 15
Hoofdstuk 8. De indeling van de belastingen ............................................................................................. 15
Naar de belastingheffende overheid .......................................................................................................... 15
Naar de grondslag van de belasting .......................................................................................................... 16
Onderscheid tussen zakelijke en persoonlijke belastingen ........................................................... 16
Onderscheid tussen kapitaal- of vermogensbelastingen en inkomstenbelastingen........... 16
Naar de wijze van vereffening van de belasting .................................................................................... 16
Naar de ‘drager’ van de belasting ............................................................................................................... 16
Naar directe en indirecte belastingen volgens het fiscaal-administratief criterium ................. 17
Directe belastingen ....................................................................................................................................... 17
Indirecte belastingen.................................................................................................................................... 17
Hoofdstuk 9. De administratieve inrichting .................................................................................................. 18
Deel 2. Personenbelasting ............................................................................................................................... 19
Hoofdstuk 1. Inleidende begrippen................................................................................................................. 22
Wie is aan de personenbelasting onderworpen? .................................................................................. 22
Welke inkomsten zijn belastbaar in de personenbelasting? ............................................................. 22
Gemeenschappelijke aangifte of niet in de personenbelastin?........................................................ 22
Wat met de inkomsten van de kinderen?................................................................................................. 22
Belastbaar tijdperk en aanslagjaar in de personenbelasting ............................................................. 23
Berekening van de personenbelasting (per belastingplichtige): het uitgebreide
opcentiemenmodel ........................................................................................................................................... 23
Progressieve belasting ..................................................................................................................................... 23
Aangiftetermijn in de personenbelasting ................................................................................................. 23
Hoofdstuk 2. Bepaling van het netto-inkomen (=bruto-inkomen met aftrek van kosten en
verliezen) .................................................................................................................................................................... 24
1. Onroerende inkomsten........................................................................................................................... 24
2
, Algemene regels ............................................................................................................................................ 24
Bij wie belastbaar?......................................................................................................................................... 24
Wat met goederen die toebehoren aan de kinderen? (zie p.69) ................................................ 25
Het bruto belastbaar bedrag .................................................................................................................... 25
Federale gewone intrestaftrek van leningen....................................................................................... 26
2. Roerende inkomsten ............................................................................................................................... 27
Wat zijn roerende inkomsten?.................................................................................................................. 27
Belastbaar bij wie?......................................................................................................................................... 27
Wat met roerende goederen die toebehoren aan kinderen? ...................................................... 27
Verplicht en facultatief aan te geven roerende inkomsten ........................................................... 28
Aanslagmodaliteiten .................................................................................................................................... 28
3. Diverse inkomsten .................................................................................................................................... 28
Onderhoudsuitkeringen.............................................................................................................................. 29
Meerwaarden verwezenlijkt op in België gelegen gebouwd onroerend goed dat onder
bezwarende titel is verkregen ................................................................................................................... 29
Aanslagvoet ..................................................................................................................................................... 29
4. Beroepsinkomsten .................................................................................................................................... 29
Belastbaar inkomen en vrijgestelde inkomsten ................................................................................. 30
Aftrek van de bijdragen voor de sociale zekerheid .......................................................................... 31
Aftrek van de kosten .................................................................................................................................... 31
Toekenning van meewerkinkomen en van het huwelijksquotiënt ............................................. 32
Hoofdstuk 3. Aftrekbare bestedingen ............................................................................................................ 32
Wat wordt bedoeld met ‘een aftrekbare besteding’? .......................................................................... 32
Hoofdstuk 4. Progressief tarief .......................................................................................................................... 33
Hoofdstuk 5. Belasting op de belastingvrije som....................................................................................... 33
Basisbedragen van de belastingvrije som ................................................................................................ 33
Verhoging van de belastingvrije som voor kinderen ten laste en andere personen ten laste
(PTL’s)...................................................................................................................................................................... 33
Verhoging belastingvrije som voor kinderlast op zich.................................................................... 34
Hoofdstuk 8. Gewestelijke belastingvermindering .................................................................................... 34
Woonbonus.......................................................................................................................................................... 34
Belastingvermindering voor PWA-cheques en wijkwerken-cheques............................................. 35
Belastingvermindering voor dienstencheques ....................................................................................... 35
Hoofdstuk 9. Federale belastingverminderingen ....................................................................................... 35
Federale belastingvermindering langetermijnsparen voor kapitaal-aflossingen (LTS) ........... 36
Betalingen voor pensioensparen ................................................................................................................. 36
3
, Belastingvermindering voor giften.............................................................................................................. 36
Deel 3. Vennootschapsbelasting .................................................................................................................. 36
Hoofdstuk 1. Basisbegrippen ........................................................................................................................ 38
Wie is aan de vennootschapsbelasting onderworpen? .................................................................. 38
Belastbare grondslag ................................................................................................................................... 38
Soorten aanslagen in de vennootschapsbelasting ........................................................................... 38
Belastbaar tijdperk en aanslagjaar .......................................................................................................... 39
Indiening van de aangifte .......................................................................................................................... 39
Definitie van een kleine vennootschap ................................................................................................. 40
Hoofdstuk 2. Reserves ...................................................................................................................................... 40
De belastbare gereserveerde winst ........................................................................................................ 40
Hoofdstuk 3. Verworpen uitgaven .............................................................................................................. 41
Niet-aftrekbare belastingen ...................................................................................................................... 41
Niet-aftrekbare autokosten en minderwaarden op personenwagens ...................................... 42
Niet-aftrekbare restaurantkosten ............................................................................................................ 43
Niet-aftrekbare receptiekosten en kosten voor relatiegeschenken ........................................... 43
Niet-aftrekbare beroepskledij................................................................................................................... 43
Hoofdstuk 4. Uitgekeerde dividenden ....................................................................................................... 43
Gewone uitgekeerde dividenden ............................................................................................................ 43
Hoofdstuk 5. Uiteenzetting van de winst.................................................................................................. 44
Eerste bewerking: fiscaal resultaat .......................................................................................................... 44
Hoofdstuk 6. Tarief ............................................................................................................................................ 45
Basistarief ......................................................................................................................................................... 45
Verlaagd tarief ................................................................................................................................................ 45
Deel 4. BTW ............................................................................................................................................................. 46
Hoofdstuk 1. Inleiding ...................................................................................................................................... 46
De btw-richtlijn ............................................................................................................................................... 46
Verbruiksbelasting - omzetbelasting ..................................................................................................... 46
Praktische benadering van een btw-vraagstuk .................................................................................. 46
Hoofdstuk 2. Btw-belastingplichtigen........................................................................................................ 47
Algemeen ......................................................................................................................................................... 47
Soorten btw-belastingplichtigen ............................................................................................................. 48
Hoofdstuk 3. De belastbare handelingen ................................................................................................. 48
1. Levering van goederen ...................................................................................................................... 48
2. Diensten ................................................................................................................................................... 50
4
