Literatuur – forensisch bewijs
Inhoudsopgave
Literatuur – forensisch bewijs........................................................................................................................ 1
Boek – Peter van Koppen (overtuigend bewijs)...................................................................................................3
Inleiding...........................................................................................................................................................3
Hoofdstuk 1......................................................................................................................................................3
Hoofdstuk 2......................................................................................................................................................4
Hoofdstuk 3......................................................................................................................................................6
Hoofdstuk 4......................................................................................................................................................7
Hoofdstuk 5......................................................................................................................................................9
Hoofdstuk 6....................................................................................................................................................11
Hoofdstuk 7....................................................................................................................................................11
Hoofdstuk 8....................................................................................................................................................15
Hoofdstuk 9....................................................................................................................................................17
Hoofdstuk 10.................................................................................................................................................19
Hoofdstuk 11.................................................................................................................................................20
Hoofdstuk 12.................................................................................................................................................21
Week 1................................................................................................................................................................23
Van den Heuvel en de Koeijer – interdisciplinair forensisch onderzoek: meer dan de som der delen........23
Van Koppen, van der Kemp en Wijkman – rapporteren over activiteiten op de plaats delict: over de keuze
tussen daders.................................................................................................................................................25
Kassin, Dror en Kukucka – the forensic confirmation bias: problems, perspectives and proposed solutions
.......................................................................................................................................................................27
Gardner, Kelley, Murrie en Dror (2019) – what do forensic analysts consider relevant to their decision
making?..........................................................................................................................................................30
Week 2................................................................................................................................................................32
Van Straalen, de Poot, Malsch en Elffers (2020) – the interpretation of forensic conclusion by criminal
justice professionals: the same evidence interpreted differently.................................................................32
Prakken (2018) – Kansoordelen door deskundigen: over logisch rapporteren en wat daarbij mis kan gaan
.......................................................................................................................................................................34
Week 3................................................................................................................................................................37
Van der kemp & Deten – Forensic crime scene investigator perspectives...................................................37
Van den Eeden, de Poot & van Koppen – the forensic confirmation bias: a comparison between experts
and novices....................................................................................................................................................39
Meulenbroek & Aben – Grootschalig DNA-verwantschapsonderzoek.........................................................42
Aben – Juridische aspecten van (grootschalig) DNA-verwantschapsonderzoek..........................................46
Broeders – Het forensisch tekort...................................................................................................................49
Week 4................................................................................................................................................................51
Wixted – Whether eyewitness memory or DNA, contaminated forensic evidence is unreliable................51
Week 5................................................................................................................................................................52
Matthijssen et al. – Implementing context information management in forensic casework: minimizing
contextual bias in firearms examination.......................................................................................................52
Shapiro – what is all the fuss about Daubert?: a re-analysis.........................................................................56
Hicklin et al. – Accuracy and reproducibility of conclusion by forensic bloodstain pattern analysts...........57
Week 6................................................................................................................................................................59
De Jongh, Lubach, Kwie en Alberink – Measuring the rarity of fingerprint patterns in the Dutch population
using an extended classification set..............................................................................................................59
Prakken en Meester – Bayesiaanse analyses van complexe strafzaken door getuige-deskundigen.
Betrouwbaar en zo ja: nutting?.....................................................................................................................60
1
, Prakken – strafrechtelijk bewijzen: met Bayes of met verhalen? Of is er een derde weg?..........................64
Week 7................................................................................................................................................................68
Sunde en Dror – a hierarchy of expert performance (HEP) applied to digital forensics: reliability and bias
ability in digital forensics decision making....................................................................................................68
2
,Boek – Peter van Koppen (overtuigend bewijs)
Inleiding
Bewijsbeslissing = de schuldvraag, bewijzen van de schuld van de verdachte.
In dit boek kijken ze naar zaken met een ingewikkelde bewijsstructuur.
Bij fouten wordt er vaak gezegd; professioneel gehandeld en zorgvuldig -> is dit wel zo als je
een fout maakt? Weinig aandacht voor de feitelijke kant, meer voor het proces.
Waarom mag het fout gaan?
- Bij mensen werk gaat er altijd iets fout.
o Elk soort bewijs kent een vorm van onzekerheid, je hebt dus eigenlijk nooit
absolute zekerheid. Je moet dus altijd in bepaalde maten een gok wagen ->
liefst natuurlijk zo klein mogelijk.
o Wel aan te rekenen als het door bepaalde omstandigheden wordt vergroot
(slecht slapen, ruzie etc.).
- Bij het grootste deel van de zaken gaat alles goed.
o Dit is geen valide argument: juist in de simpele zaken het onderscheid
herkennen en de lastige zaken echt goed opletten (huisarts kan ook geen
fouten maken).
Eerst is een zaak een feitelijke kwestie -> heeft de verdachte gedaan wat hem/haar ten laste
is gelegd?
Daarna komen pas de juridische vragen.
Tegenwoordig een feitelijke rechtsvervolging -> je zoekt bewijs en als dit voldoende bewijs is
kan je iemand veroordelen.
- Vroeger nog ‘magische’ dingen of dat iemand altijd bekend moest hebben.
Nederlands bewijssysteem = rechter mag veroordelen als hij op grond van een
minimumaantal wettige bewijsmiddelen tot de overtuiging is gekomen dat de verdachte het
hem ten laste gelegde heeft begaan.
- Weinig beperkingen in Nederland -> weinig minimumeisen en bijna alles telt als
bewijs.
- Zonder enige twijfel is het niet, maar moet heel minimaal zijn.
Rechters worden niet opgeleid om een bepaalde vraag te ‘bewijzen’. Weinig
wetenschappelijk onderwijs. Waarom?
- Niet wetenschapper uithangen, maar oplossing zoeken voor maatschappelijk
problemen.
- Niet kijken naar algemene regel, maar naar uitzonderingen.
Theorie wordt getoetst, maar wel op een heel specifiek gebied. Klein stukje werkelijkheid
isoleren en kijken of dit klopt.
Hoofdstuk 1
Strafrecht is voor het beschermen van de burgers tegen de staat (niet primair doel om
criminaliteit te verminderen of zoveel mogelijk mensen te bestraffen).
3
, Dus bewijsbeslissing is om te voorkomen dat er een onterechte veroordeling komt van de
staat.
1e regel: staat moet bewijzen dat de verdachte het delict pleegde. Bewijslast komt op de
schouders van Officier van Justitie (OvJ).
2e regel: aan strafrechtelijk bewijs worden hogere eisen gesteld dan in het dagelijks leven
(sommige vormen gelden niet, sommige mensen hoeven niks te zeggen).
- Bewijsminimumregel: minimale hoeveelheid bewijs voordat je mag veroordelen
(minimaal 2 bronnen van bewijs).
o Er worden vaak geen hoge eisen gesteld aan de 2e vorm van bewijs.
- Schakelbewijs: als iemand veroordeeld wordt kan het bewijs daarvan ook tellen in
een andere zaak (bijvoorbeeld bij dezelfde modus operandi).
- Uitzondering: bij een verklaring van een ambtenaar is geen 2e bewijsmiddel nodig.
o Dit is omdat ze anders nooit meer alleen op pad kunnen gaan.
- Verklaringen van verdachten tegen elkaar mogen niet worden gebruikt -> in de
praktijk werkt deze regel niet echt.
In NL moet de rechter dus overtuigd zijn van het bewijs, maar aan het bewijs zelf zitten
niet heel veel eisen (laatste jaren komt dit wel iets meer op).
Benaderingen die kunnen helpen bij de beslissing:
1. Statistische benadering -> bewijs moet op een getalsmatige manier gewaardeerd
kunnen worden. zeggen ermee dat er een rationele standaard is waarmee statistiek
en waarschijnlijkheid kunnen worden omgezet in een rechtelijke beslissing.
a. Bayesiaans (gebruikt bij NFI).
2. Verhaalsbenadering (narratief) -> bewijzen door vertellen en waarderen van
verhalen. Hiermee kunnen ze ook echt redeneren.
a. Verhaal en verankering
3. Argumentatieschema’s -> bewijs en argumenten worden in een schema
ondergebracht, om waarde en samenhang te laten zien.
a. Vaak erg ingewikkeld.
In dit boek is hij voor een benadering met verhalen.
Hoofdstuk 2
Scenario = samenhangende reeks van mededelingen. Gebeurtenis of toestand wordt
beschreven. Hier hangen dan vaak meerdere dingen mee samen.
Goed verhaal heeft: centrale actie en een context die de centrale actie aannemelijk maakt en
is relatief compleet en bevat geen dubbelzinnigheden.
- Scenario’s worden bewezen, niet de bewijsmiddelen.
- Scenario’s worden bewezen tegenover alternatieve scenario’s
- Om te bewijzen dat een verdachte het misdrijf pleegde moet er een schuldig scenario
zijn dat
o Welgevormd is en met bewijsmiddelen wordt verankerd in feiten van
algemene bekendheid, en
o Waarbij de bewijsmiddelen beter passen dan bij enig ander scenario.
Schiedammer parkmoord
4
Inhoudsopgave
Literatuur – forensisch bewijs........................................................................................................................ 1
Boek – Peter van Koppen (overtuigend bewijs)...................................................................................................3
Inleiding...........................................................................................................................................................3
Hoofdstuk 1......................................................................................................................................................3
Hoofdstuk 2......................................................................................................................................................4
Hoofdstuk 3......................................................................................................................................................6
Hoofdstuk 4......................................................................................................................................................7
Hoofdstuk 5......................................................................................................................................................9
Hoofdstuk 6....................................................................................................................................................11
Hoofdstuk 7....................................................................................................................................................11
Hoofdstuk 8....................................................................................................................................................15
Hoofdstuk 9....................................................................................................................................................17
Hoofdstuk 10.................................................................................................................................................19
Hoofdstuk 11.................................................................................................................................................20
Hoofdstuk 12.................................................................................................................................................21
Week 1................................................................................................................................................................23
Van den Heuvel en de Koeijer – interdisciplinair forensisch onderzoek: meer dan de som der delen........23
Van Koppen, van der Kemp en Wijkman – rapporteren over activiteiten op de plaats delict: over de keuze
tussen daders.................................................................................................................................................25
Kassin, Dror en Kukucka – the forensic confirmation bias: problems, perspectives and proposed solutions
.......................................................................................................................................................................27
Gardner, Kelley, Murrie en Dror (2019) – what do forensic analysts consider relevant to their decision
making?..........................................................................................................................................................30
Week 2................................................................................................................................................................32
Van Straalen, de Poot, Malsch en Elffers (2020) – the interpretation of forensic conclusion by criminal
justice professionals: the same evidence interpreted differently.................................................................32
Prakken (2018) – Kansoordelen door deskundigen: over logisch rapporteren en wat daarbij mis kan gaan
.......................................................................................................................................................................34
Week 3................................................................................................................................................................37
Van der kemp & Deten – Forensic crime scene investigator perspectives...................................................37
Van den Eeden, de Poot & van Koppen – the forensic confirmation bias: a comparison between experts
and novices....................................................................................................................................................39
Meulenbroek & Aben – Grootschalig DNA-verwantschapsonderzoek.........................................................42
Aben – Juridische aspecten van (grootschalig) DNA-verwantschapsonderzoek..........................................46
Broeders – Het forensisch tekort...................................................................................................................49
Week 4................................................................................................................................................................51
Wixted – Whether eyewitness memory or DNA, contaminated forensic evidence is unreliable................51
Week 5................................................................................................................................................................52
Matthijssen et al. – Implementing context information management in forensic casework: minimizing
contextual bias in firearms examination.......................................................................................................52
Shapiro – what is all the fuss about Daubert?: a re-analysis.........................................................................56
Hicklin et al. – Accuracy and reproducibility of conclusion by forensic bloodstain pattern analysts...........57
Week 6................................................................................................................................................................59
De Jongh, Lubach, Kwie en Alberink – Measuring the rarity of fingerprint patterns in the Dutch population
using an extended classification set..............................................................................................................59
Prakken en Meester – Bayesiaanse analyses van complexe strafzaken door getuige-deskundigen.
Betrouwbaar en zo ja: nutting?.....................................................................................................................60
1
, Prakken – strafrechtelijk bewijzen: met Bayes of met verhalen? Of is er een derde weg?..........................64
Week 7................................................................................................................................................................68
Sunde en Dror – a hierarchy of expert performance (HEP) applied to digital forensics: reliability and bias
ability in digital forensics decision making....................................................................................................68
2
,Boek – Peter van Koppen (overtuigend bewijs)
Inleiding
Bewijsbeslissing = de schuldvraag, bewijzen van de schuld van de verdachte.
In dit boek kijken ze naar zaken met een ingewikkelde bewijsstructuur.
Bij fouten wordt er vaak gezegd; professioneel gehandeld en zorgvuldig -> is dit wel zo als je
een fout maakt? Weinig aandacht voor de feitelijke kant, meer voor het proces.
Waarom mag het fout gaan?
- Bij mensen werk gaat er altijd iets fout.
o Elk soort bewijs kent een vorm van onzekerheid, je hebt dus eigenlijk nooit
absolute zekerheid. Je moet dus altijd in bepaalde maten een gok wagen ->
liefst natuurlijk zo klein mogelijk.
o Wel aan te rekenen als het door bepaalde omstandigheden wordt vergroot
(slecht slapen, ruzie etc.).
- Bij het grootste deel van de zaken gaat alles goed.
o Dit is geen valide argument: juist in de simpele zaken het onderscheid
herkennen en de lastige zaken echt goed opletten (huisarts kan ook geen
fouten maken).
Eerst is een zaak een feitelijke kwestie -> heeft de verdachte gedaan wat hem/haar ten laste
is gelegd?
Daarna komen pas de juridische vragen.
Tegenwoordig een feitelijke rechtsvervolging -> je zoekt bewijs en als dit voldoende bewijs is
kan je iemand veroordelen.
- Vroeger nog ‘magische’ dingen of dat iemand altijd bekend moest hebben.
Nederlands bewijssysteem = rechter mag veroordelen als hij op grond van een
minimumaantal wettige bewijsmiddelen tot de overtuiging is gekomen dat de verdachte het
hem ten laste gelegde heeft begaan.
- Weinig beperkingen in Nederland -> weinig minimumeisen en bijna alles telt als
bewijs.
- Zonder enige twijfel is het niet, maar moet heel minimaal zijn.
Rechters worden niet opgeleid om een bepaalde vraag te ‘bewijzen’. Weinig
wetenschappelijk onderwijs. Waarom?
- Niet wetenschapper uithangen, maar oplossing zoeken voor maatschappelijk
problemen.
- Niet kijken naar algemene regel, maar naar uitzonderingen.
Theorie wordt getoetst, maar wel op een heel specifiek gebied. Klein stukje werkelijkheid
isoleren en kijken of dit klopt.
Hoofdstuk 1
Strafrecht is voor het beschermen van de burgers tegen de staat (niet primair doel om
criminaliteit te verminderen of zoveel mogelijk mensen te bestraffen).
3
, Dus bewijsbeslissing is om te voorkomen dat er een onterechte veroordeling komt van de
staat.
1e regel: staat moet bewijzen dat de verdachte het delict pleegde. Bewijslast komt op de
schouders van Officier van Justitie (OvJ).
2e regel: aan strafrechtelijk bewijs worden hogere eisen gesteld dan in het dagelijks leven
(sommige vormen gelden niet, sommige mensen hoeven niks te zeggen).
- Bewijsminimumregel: minimale hoeveelheid bewijs voordat je mag veroordelen
(minimaal 2 bronnen van bewijs).
o Er worden vaak geen hoge eisen gesteld aan de 2e vorm van bewijs.
- Schakelbewijs: als iemand veroordeeld wordt kan het bewijs daarvan ook tellen in
een andere zaak (bijvoorbeeld bij dezelfde modus operandi).
- Uitzondering: bij een verklaring van een ambtenaar is geen 2e bewijsmiddel nodig.
o Dit is omdat ze anders nooit meer alleen op pad kunnen gaan.
- Verklaringen van verdachten tegen elkaar mogen niet worden gebruikt -> in de
praktijk werkt deze regel niet echt.
In NL moet de rechter dus overtuigd zijn van het bewijs, maar aan het bewijs zelf zitten
niet heel veel eisen (laatste jaren komt dit wel iets meer op).
Benaderingen die kunnen helpen bij de beslissing:
1. Statistische benadering -> bewijs moet op een getalsmatige manier gewaardeerd
kunnen worden. zeggen ermee dat er een rationele standaard is waarmee statistiek
en waarschijnlijkheid kunnen worden omgezet in een rechtelijke beslissing.
a. Bayesiaans (gebruikt bij NFI).
2. Verhaalsbenadering (narratief) -> bewijzen door vertellen en waarderen van
verhalen. Hiermee kunnen ze ook echt redeneren.
a. Verhaal en verankering
3. Argumentatieschema’s -> bewijs en argumenten worden in een schema
ondergebracht, om waarde en samenhang te laten zien.
a. Vaak erg ingewikkeld.
In dit boek is hij voor een benadering met verhalen.
Hoofdstuk 2
Scenario = samenhangende reeks van mededelingen. Gebeurtenis of toestand wordt
beschreven. Hier hangen dan vaak meerdere dingen mee samen.
Goed verhaal heeft: centrale actie en een context die de centrale actie aannemelijk maakt en
is relatief compleet en bevat geen dubbelzinnigheden.
- Scenario’s worden bewezen, niet de bewijsmiddelen.
- Scenario’s worden bewezen tegenover alternatieve scenario’s
- Om te bewijzen dat een verdachte het misdrijf pleegde moet er een schuldig scenario
zijn dat
o Welgevormd is en met bewijsmiddelen wordt verankerd in feiten van
algemene bekendheid, en
o Waarbij de bewijsmiddelen beter passen dan bij enig ander scenario.
Schiedammer parkmoord
4
