Arresten arbeidsrecht

ARRESTEN

Wel of geen arbeidsovereenkomst

Groen/ Schoevers:
 Voor het antwoord op de vraag of tussen partijen een arbeidsovereenkomst als bedoeld
in art. 7:610 van het Burgerlijk Wetboek bestaat, moet dit beoordeeld worden aan de
hand van de feiten en omstandigheden van het geval, waaronder de vraag of partijen
totstandkoming van een arbeidsovereenkomst hebben beoogd, alsmede de wijze
waarop partijen feitelijk aan de overeenkomst uitvoering hebben gegeven. Daarnaast
dient er tussen partijen een gezagsverhouding te bestaan, dat ligt besloten in de
zinsnede ‘in dienst van de andere partij’ in artikel 7:610 van het Burgerlijk Wetboek. Tot
slot dient er rekening te worden gehouden met de maatschappelijke en economische
positie van partijen.
 Niet één kenmerk is beslissend, de rechtsgevolgen moeten in hun onderling verband
worden bezien. Ook als blijkt dat partijen hebben bedoeld geen arbeidsovereenkomst te
hebben gesloten, doch blijkt dat de overeenkomst die zij de facto zijn aangegaan, alle
kenmerken van een arbeidsovereenkomst bezit, dan zal hun overeenkomst, in weerwil
van hun bedoeling (waaraan dan in ieder geval geen doorslaggevende betekenis
toekomt) als arbeidsovereenkomst moeten worden gekwalificeerd.
- Belangrijk is: continuïteit, eindverantwoordelijkheid, eenzijdig geven van instructies.

Deliveroo:
 De HR heeft een aantal gezichtspunten ontwikkeld die een rol spelen bij het
beantwoorden van de vraag of er inderdaad sprake is van een zelfstandige of dat er toch
moet worden gesproken van een werknemer.
- Duur van werkzaamheden.
- Wijze bepaling werkzaamheden en werktijden.
- De inbedding van het werk.
- Verplichting werk persoonlijk uit te voeren.
- Wijze totstandkoming contract.
- Hoogte beloning.
- Wijze totstandkoming beloning en uitbetaling.
- Loopt werknemer commercieel risico?
- Gedraagt werknemer zich als ‘ondernemer’?

X/ Gemeente Amsterdam:
 De betrokkene in de zaak X/Gemeente Amsterdam ontving een uitkering ingevolge de
Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werknemers
(IAOW). In het kader van een re-integratietraject verrichtte zij met behoud van haar
uitkering werkzaamheden als servicedesk medewerker bij de gemeente. Na afloop van
de werkzaamheden heeft de betrokkene zich op het standpunt gesteld dat zij op basis
van een arbeidsovereenkomst werkzaam was bij de gemeente en daarom recht heeft op
het bij de functie behorende loon.
 De Hoge Raad overwoog dat voor de beoordeling van de vraag of sprake is van een
arbeidsovereenkomst niet van belang is of partijen ook daadwerkelijk de bedoeling
hadden de overeenkomst onder de wettelijke regeling van de arbeidsovereenkomst te

, laten vallen. Dit lijkt dus een breuk met hetgeen door de Hoge Raad in het arrest
Groen/Schoevers en latere arresten werd overwogen.
 De kwalificatie van een overeenkomst moet volgens de Hoge Raad worden
onderscheiden van de vraag welke rechten en verplichtingen partijen zijn
overeengekomen. Die vraag moet beantwoord worden door middel van uitleg (aan de
hand van de maatstaf uit het Haviltex arrest). Vervolgens kan beoordeeld worden of de
overeenkomst tussen partijen voldoet aan de vereisten voor het bestaan van een
arbeidsovereenkomst. Hiervoor is in ieder geval vereist dat sprake is van (i) arbeid, (ii)
loon en (iii) een gezagsverhouding.
 Dat het hof de partijbedoeling ten onrechte meewoog bij de kwalificatievraag leidt er
overigens niet toe dat het uiteindelijke oordeel van het hof, dat geen sprake was van een
arbeidsovereenkomst, niet in stand blijft. Op grond van de vastgestelde wederzijdse
rechten en verplichtingen oordeelde het hof volgens de Hoge Raad namelijk terecht dat
de tussen partijen gesloten overeenkomst niet voldoet aan de vereisten voor het
bestaan van een arbeidsovereenkomst. De Hoge Raad overwoog dat de vergoeding die
de betrokkene voor haar werkzaamheden ontving (een stimuleringspremie) niet kon
worden aangemerkt als loon. Daarmee is alsnog niet voldaan aan de vereisten voor het
bestaan van een arbeidsovereenkomst.

Goed werknemerschap

Van der Lely/ Taxi-Hofman:
 Van der Lely werkt gedurende jaren als taxichauffeur voor Taxi Hofman. Nadat Van der
Lely overspannen is geraakt, keert hij terug naar zijn werkgever, maar komt nu overeen
dat hij als administrateur/centralist aan de slag zal gaan. Na opnieuw een periode van
ziekte wil Van der Lely weer aan het werk als administrateur/centralist, maar door
allerlei organisatorische ontwikkeling meldt zijn werkgever hem dat het werk als
administrateur/centralist door iemand anders wordt verricht, die dat ook zal blijven
doen. Van der Lely wordt opgedragen weer de taxi te gaan besturen. Dat weigert hij. Hij
stelt dat de werkgever niet zomaar kan afwijken van wat partijen in de
arbeidsovereenkomst zijn overeengekomen. Als werknemer moet je toch kunnen afgaan
op met de werkgever gemaakte afspraken? Van der Leu stelt een loonvordering in.
 de HR stelt dat er sprake moet zijn van goed werknemerschap (art. 7:611) en dit tot
gevolg heeft dat de werknemer op redelijke voorstellen van de werkgever in het
algemeen positief behoort in te gaan, tenzij dit in redelijkheid van de werknemer kan
worden gevergd. De loonvordering is dus geweigerd.

Stoof-Mammoet:
 Werknemer Stoof kreeg in het kader van een reorganisatie een andere functie
aangeboden die hij weigerde, omdat hij meende dat die functie niet passend was.
 HR oordeelde dat er een dubbele redelijkheidstoets moest worden nagegaan, oftewel de
redelijkheid van het voorstel van de werkgever moet worden getoetst als de redelijkheid
van de werknemer ten aanzien van weigeren.

Staking

Wielemaker/ de Schelde: