College 1
Vormen van justitieel ingrijpen
- Strafrechtelijk
o Jeugddelinquentie
Schade aan zelf en anderen door delinquent gedrag
Plaatsing in een justitiële jeugdinrichting (in het uiterste
geval, maar leidt ook vaak tot andere vormen van
ingrijpen. Kan ook buiten strafrechtelijk kader blijven,
zoals met HALT)
o Civielrechtelijk
Kindermishandeling en verwaarlozing
Veiligheid en ontwikkelingskansen van het kind in
geding
Ondertoezichtstelling (OTS) en/of uithuisplaatsing,
gesloten jeugdzorg
Forensische orthopedagogiek
Houdt zich speciaal bezig met justitieel ingrijpen, maar ook het voorkomen
ervan.
- Richt zich op de verklaring, het voorkomen en de aanpak van
ernstige gedrags- en opvoedingsproblemen van jeugdigen, waarbij
sprake is van justitieel ingrijpen of de dreiging daarvan.
De forensische orthopedagoog is gespecialiseerd in:
- Juridische en ethische vraagstukken rondom problematische
opvoedingssituaties
- Specifieke methoden en technieken van forensisch onderzoek: het
vaststellen van risico op delinquentie en kindermishandeling. Ook
hebben we instrumenten die kijken naar acuut gevaar, wanneer het
belangrijk is dat gevaar van het kind direct wordt opgelost.
o Uit onderzoek blijkt dat uithuisplaatsen geen positieve invloed
heeft op de gedragsproblemen en ontwikkelingsmogelijkheden
van kinderen. Als we therapeutische pleegzorg vergelijken met
residentiele opvang, zie je wel dat het aanzienlijk beter gaat
met kinderen die in een therapeutische pleegzorg setting zijn
geplaatst. Een pleegzorg setting gaat veel meer uit van het
gezinsleven, waar een kind volgens het IVRK recht op heeft.
- Diagnostiek en behandeling van complexe problematiek, die in regel
plaatsvindt onder dwang. Ethische problemen: een kind moet op de
goede manier gediagnosticeerd worden. Is lastig bij kinderen onder
dwang. Is iemand dan wel gemotiveerd?
o Des te meer dwang, hoe minder goed kinderen reageren op
hulpverlening. Soms zorgt een justitiële maatregel ervoor dat
kinderen überhaupt hulp krijgen. Je zit dus altijd in een
dilemma.
, o Onderzoek moet evidence-based zijn, zodat we weten dat de
kans groot is dat een behandeling werkt en geen negatieve
effecten heeft. Vooral in het dwangkader, aangezien kinderen
en gezinnen geen keuze hebben. We moeten zekerstellen dat
we hulp bieden die kinderen en gezinnen kan helpen.
Waar werkt de forensisch orthopedagoog?
- Politie, houden zich bijvoorbeeld bezig met verhoor van verdachten
(hoe doe je dit op een manier dat je kan begrijpen wat er is gebeurd
en welke hulpverlening zal passend zijn?)
- Justitie
- Justitiële Jeugdinrichtingen en Jeugdzorg Plus (dus gesloten
jeugdzorg uit civielrechtelijk kader)
- Bureau Jeugdzorg (jeugdbescherming en reclassering), ook wel Raad
Jeugdbescherming
- Raad voor de Kinderbescherming
- Forensische Psychiatrie
- Voorzieningen voor mensen met een verstandelijke beperking
- Jeugdzorgaanbieders (b.v. dagbehandeling, pleegzorg,
gezinstherapie)
Opvoeding als gebeurtenis
Vanuit Forensische Orthopedagogiek (waar we ons specifiek richten op
justitieel ingrijpen, met hele ethische verhaal eromheen) maken we een
opvoedingsperspectief dat heel dynamisch is. Opvoedingsperspectief is
niet de opvoeding als een logistiek probleem, een kind is veel te actief in
de opvoeding betrokken. Een kind wil namelijk zelf ook iemand zijn. Er zijn
drie voorwaarden nodig om een kind zelf iemand te kunnen laten zijn: kind
moet eigen competentie kunnen ervaren (mogelijkheden bieden dat het
kind zelf kan ervaren dat het competent is en de effecten van het eigen
gedrag kunnen zien), het moet zich autonoom kunnen voelen en ten
laatste is contact belangrijk (kan er zinvol contact zijn met andere
personen in de omgeving?). Als aan deze drie dingen is voldaan, kan een
kind groeien. Gebrek aan motivatie bij kinderen is toe te schrijven aan een
omgeving die deze drie aspecten van zelfdeterminatie onvoldoende voedt.
- Vertrekpunt is het idee dat het menselijk organisme (een zichzelf
vormend systeem) in voortdurende transactie met de omgeving
zowel zichzelf als die omgeving reconstrueert. Opvoeding is
daarmee geen logistiek probleem, waarbij ‘iets’ wordt
getransporteerd van opvoeder naar kind, maar het is datgene wat in
en door de pedagogisch interactie gemeenschappelijk wordt
gemaakt.
Kenmerken Forensische Jeugdzorg
- Dwang
Vormen van justitieel ingrijpen
- Strafrechtelijk
o Jeugddelinquentie
Schade aan zelf en anderen door delinquent gedrag
Plaatsing in een justitiële jeugdinrichting (in het uiterste
geval, maar leidt ook vaak tot andere vormen van
ingrijpen. Kan ook buiten strafrechtelijk kader blijven,
zoals met HALT)
o Civielrechtelijk
Kindermishandeling en verwaarlozing
Veiligheid en ontwikkelingskansen van het kind in
geding
Ondertoezichtstelling (OTS) en/of uithuisplaatsing,
gesloten jeugdzorg
Forensische orthopedagogiek
Houdt zich speciaal bezig met justitieel ingrijpen, maar ook het voorkomen
ervan.
- Richt zich op de verklaring, het voorkomen en de aanpak van
ernstige gedrags- en opvoedingsproblemen van jeugdigen, waarbij
sprake is van justitieel ingrijpen of de dreiging daarvan.
De forensische orthopedagoog is gespecialiseerd in:
- Juridische en ethische vraagstukken rondom problematische
opvoedingssituaties
- Specifieke methoden en technieken van forensisch onderzoek: het
vaststellen van risico op delinquentie en kindermishandeling. Ook
hebben we instrumenten die kijken naar acuut gevaar, wanneer het
belangrijk is dat gevaar van het kind direct wordt opgelost.
o Uit onderzoek blijkt dat uithuisplaatsen geen positieve invloed
heeft op de gedragsproblemen en ontwikkelingsmogelijkheden
van kinderen. Als we therapeutische pleegzorg vergelijken met
residentiele opvang, zie je wel dat het aanzienlijk beter gaat
met kinderen die in een therapeutische pleegzorg setting zijn
geplaatst. Een pleegzorg setting gaat veel meer uit van het
gezinsleven, waar een kind volgens het IVRK recht op heeft.
- Diagnostiek en behandeling van complexe problematiek, die in regel
plaatsvindt onder dwang. Ethische problemen: een kind moet op de
goede manier gediagnosticeerd worden. Is lastig bij kinderen onder
dwang. Is iemand dan wel gemotiveerd?
o Des te meer dwang, hoe minder goed kinderen reageren op
hulpverlening. Soms zorgt een justitiële maatregel ervoor dat
kinderen überhaupt hulp krijgen. Je zit dus altijd in een
dilemma.
, o Onderzoek moet evidence-based zijn, zodat we weten dat de
kans groot is dat een behandeling werkt en geen negatieve
effecten heeft. Vooral in het dwangkader, aangezien kinderen
en gezinnen geen keuze hebben. We moeten zekerstellen dat
we hulp bieden die kinderen en gezinnen kan helpen.
Waar werkt de forensisch orthopedagoog?
- Politie, houden zich bijvoorbeeld bezig met verhoor van verdachten
(hoe doe je dit op een manier dat je kan begrijpen wat er is gebeurd
en welke hulpverlening zal passend zijn?)
- Justitie
- Justitiële Jeugdinrichtingen en Jeugdzorg Plus (dus gesloten
jeugdzorg uit civielrechtelijk kader)
- Bureau Jeugdzorg (jeugdbescherming en reclassering), ook wel Raad
Jeugdbescherming
- Raad voor de Kinderbescherming
- Forensische Psychiatrie
- Voorzieningen voor mensen met een verstandelijke beperking
- Jeugdzorgaanbieders (b.v. dagbehandeling, pleegzorg,
gezinstherapie)
Opvoeding als gebeurtenis
Vanuit Forensische Orthopedagogiek (waar we ons specifiek richten op
justitieel ingrijpen, met hele ethische verhaal eromheen) maken we een
opvoedingsperspectief dat heel dynamisch is. Opvoedingsperspectief is
niet de opvoeding als een logistiek probleem, een kind is veel te actief in
de opvoeding betrokken. Een kind wil namelijk zelf ook iemand zijn. Er zijn
drie voorwaarden nodig om een kind zelf iemand te kunnen laten zijn: kind
moet eigen competentie kunnen ervaren (mogelijkheden bieden dat het
kind zelf kan ervaren dat het competent is en de effecten van het eigen
gedrag kunnen zien), het moet zich autonoom kunnen voelen en ten
laatste is contact belangrijk (kan er zinvol contact zijn met andere
personen in de omgeving?). Als aan deze drie dingen is voldaan, kan een
kind groeien. Gebrek aan motivatie bij kinderen is toe te schrijven aan een
omgeving die deze drie aspecten van zelfdeterminatie onvoldoende voedt.
- Vertrekpunt is het idee dat het menselijk organisme (een zichzelf
vormend systeem) in voortdurende transactie met de omgeving
zowel zichzelf als die omgeving reconstrueert. Opvoeding is
daarmee geen logistiek probleem, waarbij ‘iets’ wordt
getransporteerd van opvoeder naar kind, maar het is datgene wat in
en door de pedagogisch interactie gemeenschappelijk wordt
gemaakt.
Kenmerken Forensische Jeugdzorg
- Dwang
