Hoofdstuk 1: Supply chain management: de basis
1.1: De noodzaak van supply chain management
Supply chain = De activiteiten die er op gericht zijn om alle partijen in de keten zo te laten
samenwerken dat de klant optimaal wordt bediend en waarbij de gezamenlijke winsten zo hoog
mogelijk zijn
Binnen supply chains is het perspectief verschoven van inidividuele ondernemingen naar
aaneenschakeling van verschillende organisaties die met elkaar samenwerken.
Waarom is een supply chain nu noodzakelijk?
• Consumenten zijn veeleisender geworden (steeds bredere keuze uit alternatieven en
vernieuwing van het aanbod)
• Individualisering (consumenten willen op hun behoeften afgestemde producten,
bijvoorbeeld zelf ontworpen keuken)
• Streven naar duurzaamheid (dit kan alleen als ondernemingen de handen ineen slaan)
• Schaarsteprobleem grondstoffen (dit kan alleen worden opgelost als er een gezamenlijke
visie en aanpak is)
Basismodel supply chain, ook bekend als value chain (waarde keten)
Effectief beleveren klant = waardecreatie: de klant krijgt wat hij nodig heeft
Efficiënt beleveren klant = kostenreductie: er worden niet meer middelen ingezet als nodig.
Verschillende soorten supply chains:
,Supply (push) chain vs Demand (pull) chain
Ketenomkering:
• Omdraaien van de logistieke keten.
• Produceren op actuele vraag i.p.v. op forecast (vraag gedreven dus!!!)
• Productie wordt verlengstuk van distributie
• Nadeel: goederenstroom wordt erg dun.
1.2: De essentie (kern) van supply chain management
Kenmerken supply chain management:
1. Bedrijfsoverstijgend (= er zijn meerdere organisaties bij betrokken, supply chain kijkt naar
integratie van functionele aandachtgebieden binnen en tussen verschillende
ondernemingen).
Sprake van supply chain bij 3 of meer zelfstandige bedrijven!!
2. Gericht op upstream en downstream relaties. (upstream = relaties met leveranciers,
leveranciers van leveranciers enzovoort, downstream = relaties met de afnemers, de
afnemers van de afnemers enzovoort)
Inkoopvisie → focus op upstream relaties
Marketingvisie → focus meer op downstream relaties
Supply chain→ combinatie inkoop- en marketingvisie
3. Gebaseerd op vrijwilligheid (vrijwilligheid van partijen is verbonden met onafhankelijkheid).
4. Meer dan logistiek (activiteiten en processen tussen verschillende organisaties, bijvoorbeeld:
logistiek, marketing, productontwikkeling, financiering en customer-service).
5. Gericht op waardencreatie en kosten reductie.
, 6. Gericht op prestatie van geheel (niet enkel eigen doelstellingen nastreven, maar ook die van
de hele supply chain).
7. Pie-growing (vergroten van de koek, door samen te werke) i.p.v. pie-sharing (we delen de
koek en ik wil zo machtig mogelijk zijn: powerplay)
1.3: Voorwaarden voor supply chain management
1. Interne integratie: intern moeten de processen op orde en op elkaar afgestemd zijn, eerst
bedrijfskunde, dan pas SCM.
2. Vertrouwen tussen ketenpartners.
3. Klantgericht denken: wie is mijn klant en wie is de eindklant? Oog voor differentiatie!
4. ICT-mogelijkheden benutten: informatie is up to date, transparant en betrouwbaar
5. Prestaties meten (KPI’s) en afspraken hierover maken: forecast- en leverbetrouwbaarheid,
cycle time, kosten.
1.4: Winst door samenwerking
Supply chain management is dus gericht op waardecreatie en kostenreductie (en verduurzaming). Dit
kan bereikt worden door middel van samenwerking.
Waarde = belang dat een consument aan iets hecht, uitgedrukt in geld dat hij ervoor bereid is te
betalen.
Winst = Waarde verkochten goederen – waarde ingekochte goederen – kosten.
Samenwerken met het oog op waardecreatie
Wanneer door samenwerking in een supply chain het belang dat uiteindelijke afnemers hechten aan
product en/of dienst groter wordt (waardoor zij ervoor mee willen betalen) is er sprake van
samenwerking die tot extra waardecreatie leidt.
Organisaties kunnen bijvoorbeeld beginnen met het delen van de korte- en langetermijnbehoeften
en -voorkeuren van hun (finale afnemers). Met die kennis kunnen ze beter op die klantbehoeften- en
voorkeuren inspelen. Deze informatie kan vervolgens gebruikt worden bij het samenstellen van het
assortiment.
Ook kunnen zij bijvoorbeeld de gedeelde kennis gebruiken om de marketing- en promotiecampagnes
op te zetten, waardoor de bedragen, die klanten bereid zijn te betalen, groter worden.
Daarnaast kunnen organisaties in onderlinge samenspraak hun processen zodanig inrichten dat beter
aan de wensen van de klant kan worden voldaan. Dit kan ook tot waardevermeerdering zorgen, waar
, de klant bereidt voor is om extra voor te betalen, omdat klantsegmenten (doelgroepen), die
servicelevels krijgen waaraan zij behoefte heeft.
Samenwerken met het oog op kostenreductie
We kunnen ons zelf de vraag stellen: “Hoe kunnen door samenwerking tussen partijen in dezelfde of
verschillende supply chains de kosten worden gereduceerd, dus verspillingen verminderd of zelfs
vermeden worden, zonder dat dit ten koste gaat van de waarde van het geheel?”
Verspillingen kunnen gereduceerd worden door samenwerking in de Supply Chain:
• Onnodig transport (zorgt voor extra brandstofkosten, onderhouds- en afschrijvingskosten en
arbeidskosten). Door bijvoorbeeld afspraken te maken tussen organisaties hoe de
retourstromen geregeld worden.
• Overproductie en overtollige voorraden (zorgt voor bederving van grondstoffen, extra
voorraad gaat gepaard met extra beheer van de voorraad en meer ruimtekosten). Door
bijvoorbeeld gegevens uit te wisselen, zal de klantvraag beter voorspeld kunnen worden,
waardoor er ook minder veiligheidsvoorraad nodig is).
• Verspilling door overbodige activiteiten (zorgt voor extra inzet van productiefactoren:
natuur, kapitaal, arbeid en ondernemerschap, bijvoorbeeld invoeren informatie wanneer
informatiesystemen niet op elkaar zijn afgestemd).
• Verspilling door onnodige fouten en controles (zorgt voor meer inzet van productiefactoren
zonder dat dit waarde toevoegt) Door vertrouwen in elkaar te hebben kan dit probleem
worden weggenomen.
SCELP = Supply Chain Excellence Leadership: kwantificering van de voordelen van Supply Chain
Management. Zij doet dat met een vijftal factoren:
1. De toename van tijdig geleverde goederen
2. De afname van voorraadniveaus
3. De afname van uitval van machines
4. De toename van productie-efficiëntie
5. Afname van tansportkosten
Voorbeeld SCELP 2019:
1.1: De noodzaak van supply chain management
Supply chain = De activiteiten die er op gericht zijn om alle partijen in de keten zo te laten
samenwerken dat de klant optimaal wordt bediend en waarbij de gezamenlijke winsten zo hoog
mogelijk zijn
Binnen supply chains is het perspectief verschoven van inidividuele ondernemingen naar
aaneenschakeling van verschillende organisaties die met elkaar samenwerken.
Waarom is een supply chain nu noodzakelijk?
• Consumenten zijn veeleisender geworden (steeds bredere keuze uit alternatieven en
vernieuwing van het aanbod)
• Individualisering (consumenten willen op hun behoeften afgestemde producten,
bijvoorbeeld zelf ontworpen keuken)
• Streven naar duurzaamheid (dit kan alleen als ondernemingen de handen ineen slaan)
• Schaarsteprobleem grondstoffen (dit kan alleen worden opgelost als er een gezamenlijke
visie en aanpak is)
Basismodel supply chain, ook bekend als value chain (waarde keten)
Effectief beleveren klant = waardecreatie: de klant krijgt wat hij nodig heeft
Efficiënt beleveren klant = kostenreductie: er worden niet meer middelen ingezet als nodig.
Verschillende soorten supply chains:
,Supply (push) chain vs Demand (pull) chain
Ketenomkering:
• Omdraaien van de logistieke keten.
• Produceren op actuele vraag i.p.v. op forecast (vraag gedreven dus!!!)
• Productie wordt verlengstuk van distributie
• Nadeel: goederenstroom wordt erg dun.
1.2: De essentie (kern) van supply chain management
Kenmerken supply chain management:
1. Bedrijfsoverstijgend (= er zijn meerdere organisaties bij betrokken, supply chain kijkt naar
integratie van functionele aandachtgebieden binnen en tussen verschillende
ondernemingen).
Sprake van supply chain bij 3 of meer zelfstandige bedrijven!!
2. Gericht op upstream en downstream relaties. (upstream = relaties met leveranciers,
leveranciers van leveranciers enzovoort, downstream = relaties met de afnemers, de
afnemers van de afnemers enzovoort)
Inkoopvisie → focus op upstream relaties
Marketingvisie → focus meer op downstream relaties
Supply chain→ combinatie inkoop- en marketingvisie
3. Gebaseerd op vrijwilligheid (vrijwilligheid van partijen is verbonden met onafhankelijkheid).
4. Meer dan logistiek (activiteiten en processen tussen verschillende organisaties, bijvoorbeeld:
logistiek, marketing, productontwikkeling, financiering en customer-service).
5. Gericht op waardencreatie en kosten reductie.
, 6. Gericht op prestatie van geheel (niet enkel eigen doelstellingen nastreven, maar ook die van
de hele supply chain).
7. Pie-growing (vergroten van de koek, door samen te werke) i.p.v. pie-sharing (we delen de
koek en ik wil zo machtig mogelijk zijn: powerplay)
1.3: Voorwaarden voor supply chain management
1. Interne integratie: intern moeten de processen op orde en op elkaar afgestemd zijn, eerst
bedrijfskunde, dan pas SCM.
2. Vertrouwen tussen ketenpartners.
3. Klantgericht denken: wie is mijn klant en wie is de eindklant? Oog voor differentiatie!
4. ICT-mogelijkheden benutten: informatie is up to date, transparant en betrouwbaar
5. Prestaties meten (KPI’s) en afspraken hierover maken: forecast- en leverbetrouwbaarheid,
cycle time, kosten.
1.4: Winst door samenwerking
Supply chain management is dus gericht op waardecreatie en kostenreductie (en verduurzaming). Dit
kan bereikt worden door middel van samenwerking.
Waarde = belang dat een consument aan iets hecht, uitgedrukt in geld dat hij ervoor bereid is te
betalen.
Winst = Waarde verkochten goederen – waarde ingekochte goederen – kosten.
Samenwerken met het oog op waardecreatie
Wanneer door samenwerking in een supply chain het belang dat uiteindelijke afnemers hechten aan
product en/of dienst groter wordt (waardoor zij ervoor mee willen betalen) is er sprake van
samenwerking die tot extra waardecreatie leidt.
Organisaties kunnen bijvoorbeeld beginnen met het delen van de korte- en langetermijnbehoeften
en -voorkeuren van hun (finale afnemers). Met die kennis kunnen ze beter op die klantbehoeften- en
voorkeuren inspelen. Deze informatie kan vervolgens gebruikt worden bij het samenstellen van het
assortiment.
Ook kunnen zij bijvoorbeeld de gedeelde kennis gebruiken om de marketing- en promotiecampagnes
op te zetten, waardoor de bedragen, die klanten bereid zijn te betalen, groter worden.
Daarnaast kunnen organisaties in onderlinge samenspraak hun processen zodanig inrichten dat beter
aan de wensen van de klant kan worden voldaan. Dit kan ook tot waardevermeerdering zorgen, waar
, de klant bereidt voor is om extra voor te betalen, omdat klantsegmenten (doelgroepen), die
servicelevels krijgen waaraan zij behoefte heeft.
Samenwerken met het oog op kostenreductie
We kunnen ons zelf de vraag stellen: “Hoe kunnen door samenwerking tussen partijen in dezelfde of
verschillende supply chains de kosten worden gereduceerd, dus verspillingen verminderd of zelfs
vermeden worden, zonder dat dit ten koste gaat van de waarde van het geheel?”
Verspillingen kunnen gereduceerd worden door samenwerking in de Supply Chain:
• Onnodig transport (zorgt voor extra brandstofkosten, onderhouds- en afschrijvingskosten en
arbeidskosten). Door bijvoorbeeld afspraken te maken tussen organisaties hoe de
retourstromen geregeld worden.
• Overproductie en overtollige voorraden (zorgt voor bederving van grondstoffen, extra
voorraad gaat gepaard met extra beheer van de voorraad en meer ruimtekosten). Door
bijvoorbeeld gegevens uit te wisselen, zal de klantvraag beter voorspeld kunnen worden,
waardoor er ook minder veiligheidsvoorraad nodig is).
• Verspilling door overbodige activiteiten (zorgt voor extra inzet van productiefactoren:
natuur, kapitaal, arbeid en ondernemerschap, bijvoorbeeld invoeren informatie wanneer
informatiesystemen niet op elkaar zijn afgestemd).
• Verspilling door onnodige fouten en controles (zorgt voor meer inzet van productiefactoren
zonder dat dit waarde toevoegt) Door vertrouwen in elkaar te hebben kan dit probleem
worden weggenomen.
SCELP = Supply Chain Excellence Leadership: kwantificering van de voordelen van Supply Chain
Management. Zij doet dat met een vijftal factoren:
1. De toename van tijdig geleverde goederen
2. De afname van voorraadniveaus
3. De afname van uitval van machines
4. De toename van productie-efficiëntie
5. Afname van tansportkosten
Voorbeeld SCELP 2019:
