Samenvatting Materiology
Hout
Hout: een materiaal dat groeit
Twee soorten hout: loofhout en naaldhout.
Bossen
De mens is op drie manieren met het bos verbonden.
1. Sociaal.
• Mens kan oog in oog komen met de natuur.
2. Ecologisch
• Airconditioning van de wereld.
3. Grondstof
• Bos geeft ons duurzaam materiaal: hout.
Bomen
Hout is natuurlijk materiaal dat voorkomt in een uitgebreide reeks soorten en dus ook in
kwaliteiten.
• Naaldbomen
o Noordelijke halfrond
o Groenblijvend en groeien relatief snel (60-80 jaar)
o Draagconstructies
o Zachthout
• Loofbomen
o Tropische gebieden
o Bladverliezend en langzaam groeiend (120 – 200 jaar)
o Hardhout
De binnenste schors, en het merg worden niet gebruikt.
Microbiologie
Hout bestaat voornamelijk uit dir polymeren in verhouding 50/25/25
• Cellulose: bron van vezelstructuur en geeft sterkte en stijfheid.
• Hemicellulose: verantwoordelijk voor maatverschillen want kan vocht absorberen en
opzwellen
• Lignine: bindmiddel tussen vezels van hout.
In combinatie vormen de organische materialen diverse plantenweefsels.
• Vezelbundels – lopen in asrichting, zijn belangrijkste elementen die richting (nerf)
van hout bepalen
• Vaatweefsel – weefsel waar sap van wortels naar blad gaat.
• Reservecellen
Er wordt onderscheid gemaakt tussen rechtdradig, kruisdradig en kopshout. Manier waarop
hout wordt gezaagd is daarmee de essentiële factor.
,Zagen
• Blokzagen (dosse zagen)
• Vlak zagen
• Rift zagen
• Kwartierzagen
Hout kan krimpen, in het bijzonder tijdens het
drogen. Hout gedraagt zich als spons. Daarnaast
kan hout ook andere gebreken hebben zoals
krullen, kromtrekken, het hebben van knoesten
en splijten.
Behandelingen
Preventieve behandelingen worden toegepast in
vorm van:
• Dompelcoating
• Impregnering
Curatieve behandeling worden toegepast in vorm van:
• Aanbrengen van verflaag
• Spuiten
• Injecties
4 belangrijkste soorten behandeling
• Behandeling met insecticide = bescherming tegen insecten zoals houtworm of
huisboktot.
• Behandeling met schimmeldodende middelen = bescherming tegen schimmels.
• Vochtwerende behandelingen = bescherming tegen vocht.
o Vervuilend want puur chemisch.
• Brandwerende behandelingen = bescherming tegen brand.
o Brandwerendheid = tijd gedurende bouwkundige elementen de rol kunnen
blijven spelen waarvoor ze zijn bedoeld ondanks het effect van de brand.
Massief hout
Hout is eigenlijk een materiaal met fouten. In de 19e is o.a. door mechanisatie nieuwe
categorie materialen ontstaan: houtderivaten. Hiermee kan hout worden aangepast aan
industriële behoeften en ontstaat reproduceerbaar, betrouwbaar en uniform materiaal.
, Papier, karton
Samenstelling.
Bestaan van papier wordt mogelijk gemaakt door cellulose. Dit is bijna volledig afkomstig
van hout. De vezels geven het papier zijn structuur.
Papier kan ook verkregen worden uit lompen, een hele oude methode.
Papierpulp
Het maken van papier begint met het maken van papierpulp dat vol vezels zit. Dit wordt
verwerkt tot papierbanen.
Drie methoden oom pulp te maken
• Mechanische procedure = hout in vorm van staafjes en spaanders wordt mechanisch
tot pulp gemaakt door de werking van schurende slijpstenen in combinatie met
water en warmte.
o Dun slecht papier, vooral voor kranten.
o ‘Ruwe pulp’
• Chemische procedure = pulp ontstaat door een proces waarbij kleine houtsnippers in
digereeroven worden geplaatst en zo met een chemisch verhardingsmiddel uren
wordt gekookt bij hoge temperaturen.
o Niet-houdende pulp ontstaat
o Als alkali als verharder wordt gebruikt ontstaat kraft à sterker.
o Vervuilend
o ‘Ruwe pulp’
• Hergebruik = pulp verkregen uit gebruikt papier en karton.
o Voor hergebruik wordt het bevochtigd en geroerd.
o ‘Gerecyclede pulp’
Om papier echt wit te krijgen wordt het gebleekt. Dit optimaliseert de weerstand van het
papier tegen breken en verwering. Dit stadium van de fabricage van papier is duur en
tamelijk vervuilend.
Na de bleek volgt er een reinigingsproces en worden er daarna toeslagstoffen aan de pulp
toegevoegd. Bindmiddelen verbeteren de interne samenhang. Ook worden er
schimmeldodende en antibacteriële middelen toegevoegd en kan kleurmiddel worden
toegevoegd.
Als dit allemaal gedaan is, is pulp klaar. Het kan nu rechtstreeks tot papierbanen worden
gemaakt.
Papierbaan
Om papierbanen te vormen moeten vezels bij elkaar gebracht worden. (In tegenstelling tot
de pulpfabricage)
Voorafgaand aan de productie van papierbanen gaan twee belangrijke stadia:
• Het natte stadium
o Verdunde pulp gaat in machine en komt via opening naar buiten en stroomt
over volle breedte van lopende band. à Water loopt weg en vezelmat vormt
o Doel om meer kruisbindingen te vormen.
Hout
Hout: een materiaal dat groeit
Twee soorten hout: loofhout en naaldhout.
Bossen
De mens is op drie manieren met het bos verbonden.
1. Sociaal.
• Mens kan oog in oog komen met de natuur.
2. Ecologisch
• Airconditioning van de wereld.
3. Grondstof
• Bos geeft ons duurzaam materiaal: hout.
Bomen
Hout is natuurlijk materiaal dat voorkomt in een uitgebreide reeks soorten en dus ook in
kwaliteiten.
• Naaldbomen
o Noordelijke halfrond
o Groenblijvend en groeien relatief snel (60-80 jaar)
o Draagconstructies
o Zachthout
• Loofbomen
o Tropische gebieden
o Bladverliezend en langzaam groeiend (120 – 200 jaar)
o Hardhout
De binnenste schors, en het merg worden niet gebruikt.
Microbiologie
Hout bestaat voornamelijk uit dir polymeren in verhouding 50/25/25
• Cellulose: bron van vezelstructuur en geeft sterkte en stijfheid.
• Hemicellulose: verantwoordelijk voor maatverschillen want kan vocht absorberen en
opzwellen
• Lignine: bindmiddel tussen vezels van hout.
In combinatie vormen de organische materialen diverse plantenweefsels.
• Vezelbundels – lopen in asrichting, zijn belangrijkste elementen die richting (nerf)
van hout bepalen
• Vaatweefsel – weefsel waar sap van wortels naar blad gaat.
• Reservecellen
Er wordt onderscheid gemaakt tussen rechtdradig, kruisdradig en kopshout. Manier waarop
hout wordt gezaagd is daarmee de essentiële factor.
,Zagen
• Blokzagen (dosse zagen)
• Vlak zagen
• Rift zagen
• Kwartierzagen
Hout kan krimpen, in het bijzonder tijdens het
drogen. Hout gedraagt zich als spons. Daarnaast
kan hout ook andere gebreken hebben zoals
krullen, kromtrekken, het hebben van knoesten
en splijten.
Behandelingen
Preventieve behandelingen worden toegepast in
vorm van:
• Dompelcoating
• Impregnering
Curatieve behandeling worden toegepast in vorm van:
• Aanbrengen van verflaag
• Spuiten
• Injecties
4 belangrijkste soorten behandeling
• Behandeling met insecticide = bescherming tegen insecten zoals houtworm of
huisboktot.
• Behandeling met schimmeldodende middelen = bescherming tegen schimmels.
• Vochtwerende behandelingen = bescherming tegen vocht.
o Vervuilend want puur chemisch.
• Brandwerende behandelingen = bescherming tegen brand.
o Brandwerendheid = tijd gedurende bouwkundige elementen de rol kunnen
blijven spelen waarvoor ze zijn bedoeld ondanks het effect van de brand.
Massief hout
Hout is eigenlijk een materiaal met fouten. In de 19e is o.a. door mechanisatie nieuwe
categorie materialen ontstaan: houtderivaten. Hiermee kan hout worden aangepast aan
industriële behoeften en ontstaat reproduceerbaar, betrouwbaar en uniform materiaal.
, Papier, karton
Samenstelling.
Bestaan van papier wordt mogelijk gemaakt door cellulose. Dit is bijna volledig afkomstig
van hout. De vezels geven het papier zijn structuur.
Papier kan ook verkregen worden uit lompen, een hele oude methode.
Papierpulp
Het maken van papier begint met het maken van papierpulp dat vol vezels zit. Dit wordt
verwerkt tot papierbanen.
Drie methoden oom pulp te maken
• Mechanische procedure = hout in vorm van staafjes en spaanders wordt mechanisch
tot pulp gemaakt door de werking van schurende slijpstenen in combinatie met
water en warmte.
o Dun slecht papier, vooral voor kranten.
o ‘Ruwe pulp’
• Chemische procedure = pulp ontstaat door een proces waarbij kleine houtsnippers in
digereeroven worden geplaatst en zo met een chemisch verhardingsmiddel uren
wordt gekookt bij hoge temperaturen.
o Niet-houdende pulp ontstaat
o Als alkali als verharder wordt gebruikt ontstaat kraft à sterker.
o Vervuilend
o ‘Ruwe pulp’
• Hergebruik = pulp verkregen uit gebruikt papier en karton.
o Voor hergebruik wordt het bevochtigd en geroerd.
o ‘Gerecyclede pulp’
Om papier echt wit te krijgen wordt het gebleekt. Dit optimaliseert de weerstand van het
papier tegen breken en verwering. Dit stadium van de fabricage van papier is duur en
tamelijk vervuilend.
Na de bleek volgt er een reinigingsproces en worden er daarna toeslagstoffen aan de pulp
toegevoegd. Bindmiddelen verbeteren de interne samenhang. Ook worden er
schimmeldodende en antibacteriële middelen toegevoegd en kan kleurmiddel worden
toegevoegd.
Als dit allemaal gedaan is, is pulp klaar. Het kan nu rechtstreeks tot papierbanen worden
gemaakt.
Papierbaan
Om papierbanen te vormen moeten vezels bij elkaar gebracht worden. (In tegenstelling tot
de pulpfabricage)
Voorafgaand aan de productie van papierbanen gaan twee belangrijke stadia:
• Het natte stadium
o Verdunde pulp gaat in machine en komt via opening naar buiten en stroomt
over volle breedte van lopende band. à Water loopt weg en vezelmat vormt
o Doel om meer kruisbindingen te vormen.
