Interculturele Pedagogiek Artikelen studiejaar 24/25
PABA2053
,Hoorcollege 1: Cultuur en opvoeding: een introductie Tentamenliteratuur:
• Bronfenbrenner, U. Ecological model. In Developmental Psychology second edition, Leman,
Bremner, Parke & Gauvain (2019) (verplicht boek bij de cursus inleiding Ontwikkelingspsychologie)
• Kagitcibasi, C., & Ataca, B. (2005). Value of children and family change: A three‐decade portrait
from Turkey. Applied psychology, 54(3), 317-337.
• Keller, H. (2003). Socialization for competence: Cultural models of infancy. Human Development,
46(5), 288-311.
• Super, C. M., & Harkness, S. (1986). The developmental niche: A conceptualization at the interface
of child and culture. International Journal of Behavioral Development, 9(4), 545–569.
Hoorcollege 2: Socialisatie in cross cultureel perspectief Tentamenliteratuur:
• Bucx, F., Van den Broek, A. Kleijnen, E., Abassi & De Haan, M. (2015). De opvoedingspraktijk:
doelen, beleving en strategieën van ouders. hoofdstuk 3 in Bucx en de Roos (eds) Opvoeden in niet 6
› 10 westerse migranten gezinnen. Den Haag, Sociaal en Cultureel Planbureau. Download via:
https://www.scp.nl/publicaties/publicaties/2015/09/18/opvoeden-in-niet-westerse-
migrantengezinnen (Let op P49 tot 53 is illustratie uit interviews en geen tentamenstof)
• Kagitcibasi, C. (2013). Adolescent autonomy‐relatedness and the family in cultural context: What is
optimal? Journal of Research on Adolescence, 23(2), 223-235.
• M. Distelbrink, M. Day, M. Badou, A. Cové, J. Achahchah T. Pels (2019). Moeder van de tweede
generatie: hun waarden en behoeften aan steun. Utrecht, Verwey Institute. Zie
https://www.kis.nl/sites/default/files/2022-06/moeders-tweede-generatie.pdf
Hoorcollege 3. Acculturatie, biculturalisme, identiteit en ontwikkeling van jongeren
Tentamenliteratuur:
• Ghorashi, H. (2003). Multiple Identities between continuity and change. The narratives of Iranian
women in Exile. FOCAAL-UTRECHT-, 63-76 download:
https://www.researchgate.net/publication/241882031_Multiple_identities_between_continuity_and
_c hange_The_narratives_of_Iranian_women_in_exile. pp. 63-75
• Meca, A., Eichas, K., Schwartz, S. J., & Davis, R. J. (2019). Biculturalism and bicultural identity
development: A relational model of bicultural systems. In in P. Titzmann & P. Jugert (Eds) Youth in
superdiverse societies (pp. 41-57). Routledge. [E-book bij RUG bieb]
• Sam, DL., & JW. Berry. (2010). Acculturation: When individuals and groups of different cultural
backgrounds meet." Perspectives on psychological science, 5, 4: 472-481.
Hoorcollege 4: De overdracht van (inter)etnische attituden en overtuigingen tijdens de
socialisatie Tentamenliteratuur:
• Farago, F., Davidson, K. L., & Byrd, C. M. (2019). Ethnic-racial socialization in early childhood: The
implications of color-consciousness and colorblindness for prejudice development. Handbook of
children and prejudice: Integrating research, practice, and policy, 131-145. [ E-book RUG bieb]
• Katz, P.A. (2003). Racists or tolerant multiculturalists? How do they begin? American Psychologist,
58(11): 897-909. • Miklikowska, M., & Bohman, A. (2019). Bridging contexts: The interplay between
,parents, peers, and schools in explaining youth reactions to growing diversity. in P. Titzmann & P.
Jugert (Eds) Youth in Superdiverse Societies, 213-232. [E-book bij RUG bieb]
• Wekker. G. (2016) “Introduction” Wekker, G. (2016) White Innocence, White Innocence. Paradoxes
of Colonialism and Race.Duke University Press [E-Book bij de RUG bieb] Pp 0-30
Hoorcollege 5: Culturele en religieuze diversiteit in de pleegzorg Tentamenliteratuur:
• Degener, C. J., van Bergen, D. D., & Grietens, H. W. (2020). The ethnic identity complexity of
transculturally placed foster youth in the Netherlands. Children and Youth Services Review, 113,
104957.
• Geldof, D. (2018). Superdiversity as a lens to understand complexities. In The Routledge Handbook
of Language and Superdiversity (pp. 43-56).
Hoorcollege 6: De pedagogische en hulpverleningscontext van het psychisch welbevinden bij
jeugd in migrantengroepen Tentamenliteratuur:
• Stevens, G.W.J.M. (2018). Psychische problematiek bij jeugdigen met een migratieachtergrond in
Nederland en Vlaanderen Een literatuuroverzicht. Kind en Adolescent, Vol 39(2), May, 2018. pp. 72-
91.
• Verhulp, E. E., Stevens, G. W., & Vollebergh, W. A. (2018). Op zoek naar verklaringen voor de
ondervertegenwoordiging in de jeugdhulp van jongeren met een migratieachtergrond. Kind en
adolescent, 39(2), 160-181.
• Kim, S. Y., Schwartz, S. J., Perreira, K. M., & Juang, L. P. (2018). Culture's influence on stressors,
parental socialization, and developmental processes in the mental health of children of immigrants.
Annual review of clinical psychology, 14(1), 343-370.
Hoorcollege 7: Ecologisch perspectief op jeugd met een vluchtelingenachtergrond en het
hulpverleningskader Tentamenliteratuur:
• Abdi, S., Akinsulure‐Smith, A. M., Sarkadi, A., Fazel, M., Ellis, B. H., Gillespie, S., ... & Betancourt, T.
S. (2023). Promoting positive development among refugee adolescents. Journal of Research on
Adolescence, 33(4), 1064-1084. • Deadorff (2009). Intercultural Competence Models Deardorff . Zie:
https://www.education.uw.edu/cirge/wp-content/uploads/2012/11/Darla-
INTERCULTURALCOMPETENCE-MODELS-deardorff-09.pdf
• De Haene, L., & Derluyn, I. (2018). Werken met vluchtelingenkinderen in pedagogische praktijken.
Kind en adolescent, 39(2), 127-142.
• Zijlstra, A. E., Menninga, M. C., Van Os, E. C. C., Rip, J. A., Knorth, E. J., & Kalverboer, M. E. (2019).
‘There is no mother to take care of you’. Views of unaccompanied children on healthcare, their
mental health and rearing environment. Residential Treatment for Children & Youth, 36(2), 118- 136.
• Toolkit Cultureel sensitieve en inclusieve communicatie:
https://www.pharos.nl/wpcontent/uploads/2018/08/Toolkit-Cultuursensitieve-en-inclusieve-
communicatie.pdf
Hoorcollege 8: Interculturele Communicatie en Samenwerking in/met de Global South
Tentamenliteratuur:
, • Signorini, P., Wiesemes, R., & Murphy, R. (2009). Developing alternative frameworks for exploring
intercultural learning: a critique of Hofstede's cultural difference model. Teaching in Higher
Education, 14(3), 253-264.
• Wekker. G. (2016) “Introduction” Wekker, G. (2016) White Innocence, White Innocence. Paradoxes
of Colonialism and Race. Duke University Press [E-Book bij de RUG bieb] zie ook week 4. Pp 0-30
(herhaling van hoorcollege 4)
• Zeelen, J., & van der Linden, J. (2009). Capacity building in Southern Africa: experiences and
reflections: towards joint knowledge production and social change in international development
cooperation. Compare, 39(5), 615-628.
Hoorcollege 9. Culturele diversiteit op scholen in Nederland, en de culturele responsiviteit
van professionals Tentamenliteratuur:
• Abacioglu, C. S., Volman, M., & Fischer, A. H. (2020). Teachers’ multicultural attitudes and
perspective taking abilities as factors in culturally responsive teaching. British Journal of Educational
Psychology, 90(3), 736-752.
• Banks, J. A., Cookson, P., Gay, G., Hawley, W. D., Irvine, J. J., Nieto, S., ... & Stephan, W. G. (2001).
Diversity within unity: Essential principles for teaching and learning in a multicultural society. Phi
Delta Kappa, 83(3), 196-203.
• Stevens, P. A., Crul, M., Slootman, M. W., Clycq, N., & Timmerman, C. (2019). The Netherlands:
From diversity celebration to a colorblind approach. In The Palgrave Handbook of Race and Ethnic
Inequalities in Education (pp. 783-841). Palgrave Macmillan, Cham.
Hoorcollege 10. Narratieven over achterstanden in het onderwijs in relatie tot belonging
(thuisvoelen) en schoolsucces Tentamenliteratuur:
• Çolak, F. Z. (2024). Racialization and belonging in higher education: Counternarratives of Turkish
Belgian students from a community cultural wealth perspective. Journal of Diversity in Higher
Education.
• Agirdag O. & Merry, MS (2020) Ga weg met die achterstanden. Gepubliceerd op 08-12-2020
Gewijzigd op 24-12-2020 September 2006. https://didactiefonline.nl/artikel/ga-weg-met-
dieachterstanden
• Weiner. L/ (2006). Challenging Deficit Thinking Teaching to Student Strengths Pages 42-45.
https://files.ascd.org/staticfiles/ascd/pdf/journals/ed_lead/el200609_weiner.pdf
PABA2053
,Hoorcollege 1: Cultuur en opvoeding: een introductie Tentamenliteratuur:
• Bronfenbrenner, U. Ecological model. In Developmental Psychology second edition, Leman,
Bremner, Parke & Gauvain (2019) (verplicht boek bij de cursus inleiding Ontwikkelingspsychologie)
• Kagitcibasi, C., & Ataca, B. (2005). Value of children and family change: A three‐decade portrait
from Turkey. Applied psychology, 54(3), 317-337.
• Keller, H. (2003). Socialization for competence: Cultural models of infancy. Human Development,
46(5), 288-311.
• Super, C. M., & Harkness, S. (1986). The developmental niche: A conceptualization at the interface
of child and culture. International Journal of Behavioral Development, 9(4), 545–569.
Hoorcollege 2: Socialisatie in cross cultureel perspectief Tentamenliteratuur:
• Bucx, F., Van den Broek, A. Kleijnen, E., Abassi & De Haan, M. (2015). De opvoedingspraktijk:
doelen, beleving en strategieën van ouders. hoofdstuk 3 in Bucx en de Roos (eds) Opvoeden in niet 6
› 10 westerse migranten gezinnen. Den Haag, Sociaal en Cultureel Planbureau. Download via:
https://www.scp.nl/publicaties/publicaties/2015/09/18/opvoeden-in-niet-westerse-
migrantengezinnen (Let op P49 tot 53 is illustratie uit interviews en geen tentamenstof)
• Kagitcibasi, C. (2013). Adolescent autonomy‐relatedness and the family in cultural context: What is
optimal? Journal of Research on Adolescence, 23(2), 223-235.
• M. Distelbrink, M. Day, M. Badou, A. Cové, J. Achahchah T. Pels (2019). Moeder van de tweede
generatie: hun waarden en behoeften aan steun. Utrecht, Verwey Institute. Zie
https://www.kis.nl/sites/default/files/2022-06/moeders-tweede-generatie.pdf
Hoorcollege 3. Acculturatie, biculturalisme, identiteit en ontwikkeling van jongeren
Tentamenliteratuur:
• Ghorashi, H. (2003). Multiple Identities between continuity and change. The narratives of Iranian
women in Exile. FOCAAL-UTRECHT-, 63-76 download:
https://www.researchgate.net/publication/241882031_Multiple_identities_between_continuity_and
_c hange_The_narratives_of_Iranian_women_in_exile. pp. 63-75
• Meca, A., Eichas, K., Schwartz, S. J., & Davis, R. J. (2019). Biculturalism and bicultural identity
development: A relational model of bicultural systems. In in P. Titzmann & P. Jugert (Eds) Youth in
superdiverse societies (pp. 41-57). Routledge. [E-book bij RUG bieb]
• Sam, DL., & JW. Berry. (2010). Acculturation: When individuals and groups of different cultural
backgrounds meet." Perspectives on psychological science, 5, 4: 472-481.
Hoorcollege 4: De overdracht van (inter)etnische attituden en overtuigingen tijdens de
socialisatie Tentamenliteratuur:
• Farago, F., Davidson, K. L., & Byrd, C. M. (2019). Ethnic-racial socialization in early childhood: The
implications of color-consciousness and colorblindness for prejudice development. Handbook of
children and prejudice: Integrating research, practice, and policy, 131-145. [ E-book RUG bieb]
• Katz, P.A. (2003). Racists or tolerant multiculturalists? How do they begin? American Psychologist,
58(11): 897-909. • Miklikowska, M., & Bohman, A. (2019). Bridging contexts: The interplay between
,parents, peers, and schools in explaining youth reactions to growing diversity. in P. Titzmann & P.
Jugert (Eds) Youth in Superdiverse Societies, 213-232. [E-book bij RUG bieb]
• Wekker. G. (2016) “Introduction” Wekker, G. (2016) White Innocence, White Innocence. Paradoxes
of Colonialism and Race.Duke University Press [E-Book bij de RUG bieb] Pp 0-30
Hoorcollege 5: Culturele en religieuze diversiteit in de pleegzorg Tentamenliteratuur:
• Degener, C. J., van Bergen, D. D., & Grietens, H. W. (2020). The ethnic identity complexity of
transculturally placed foster youth in the Netherlands. Children and Youth Services Review, 113,
104957.
• Geldof, D. (2018). Superdiversity as a lens to understand complexities. In The Routledge Handbook
of Language and Superdiversity (pp. 43-56).
Hoorcollege 6: De pedagogische en hulpverleningscontext van het psychisch welbevinden bij
jeugd in migrantengroepen Tentamenliteratuur:
• Stevens, G.W.J.M. (2018). Psychische problematiek bij jeugdigen met een migratieachtergrond in
Nederland en Vlaanderen Een literatuuroverzicht. Kind en Adolescent, Vol 39(2), May, 2018. pp. 72-
91.
• Verhulp, E. E., Stevens, G. W., & Vollebergh, W. A. (2018). Op zoek naar verklaringen voor de
ondervertegenwoordiging in de jeugdhulp van jongeren met een migratieachtergrond. Kind en
adolescent, 39(2), 160-181.
• Kim, S. Y., Schwartz, S. J., Perreira, K. M., & Juang, L. P. (2018). Culture's influence on stressors,
parental socialization, and developmental processes in the mental health of children of immigrants.
Annual review of clinical psychology, 14(1), 343-370.
Hoorcollege 7: Ecologisch perspectief op jeugd met een vluchtelingenachtergrond en het
hulpverleningskader Tentamenliteratuur:
• Abdi, S., Akinsulure‐Smith, A. M., Sarkadi, A., Fazel, M., Ellis, B. H., Gillespie, S., ... & Betancourt, T.
S. (2023). Promoting positive development among refugee adolescents. Journal of Research on
Adolescence, 33(4), 1064-1084. • Deadorff (2009). Intercultural Competence Models Deardorff . Zie:
https://www.education.uw.edu/cirge/wp-content/uploads/2012/11/Darla-
INTERCULTURALCOMPETENCE-MODELS-deardorff-09.pdf
• De Haene, L., & Derluyn, I. (2018). Werken met vluchtelingenkinderen in pedagogische praktijken.
Kind en adolescent, 39(2), 127-142.
• Zijlstra, A. E., Menninga, M. C., Van Os, E. C. C., Rip, J. A., Knorth, E. J., & Kalverboer, M. E. (2019).
‘There is no mother to take care of you’. Views of unaccompanied children on healthcare, their
mental health and rearing environment. Residential Treatment for Children & Youth, 36(2), 118- 136.
• Toolkit Cultureel sensitieve en inclusieve communicatie:
https://www.pharos.nl/wpcontent/uploads/2018/08/Toolkit-Cultuursensitieve-en-inclusieve-
communicatie.pdf
Hoorcollege 8: Interculturele Communicatie en Samenwerking in/met de Global South
Tentamenliteratuur:
, • Signorini, P., Wiesemes, R., & Murphy, R. (2009). Developing alternative frameworks for exploring
intercultural learning: a critique of Hofstede's cultural difference model. Teaching in Higher
Education, 14(3), 253-264.
• Wekker. G. (2016) “Introduction” Wekker, G. (2016) White Innocence, White Innocence. Paradoxes
of Colonialism and Race. Duke University Press [E-Book bij de RUG bieb] zie ook week 4. Pp 0-30
(herhaling van hoorcollege 4)
• Zeelen, J., & van der Linden, J. (2009). Capacity building in Southern Africa: experiences and
reflections: towards joint knowledge production and social change in international development
cooperation. Compare, 39(5), 615-628.
Hoorcollege 9. Culturele diversiteit op scholen in Nederland, en de culturele responsiviteit
van professionals Tentamenliteratuur:
• Abacioglu, C. S., Volman, M., & Fischer, A. H. (2020). Teachers’ multicultural attitudes and
perspective taking abilities as factors in culturally responsive teaching. British Journal of Educational
Psychology, 90(3), 736-752.
• Banks, J. A., Cookson, P., Gay, G., Hawley, W. D., Irvine, J. J., Nieto, S., ... & Stephan, W. G. (2001).
Diversity within unity: Essential principles for teaching and learning in a multicultural society. Phi
Delta Kappa, 83(3), 196-203.
• Stevens, P. A., Crul, M., Slootman, M. W., Clycq, N., & Timmerman, C. (2019). The Netherlands:
From diversity celebration to a colorblind approach. In The Palgrave Handbook of Race and Ethnic
Inequalities in Education (pp. 783-841). Palgrave Macmillan, Cham.
Hoorcollege 10. Narratieven over achterstanden in het onderwijs in relatie tot belonging
(thuisvoelen) en schoolsucces Tentamenliteratuur:
• Çolak, F. Z. (2024). Racialization and belonging in higher education: Counternarratives of Turkish
Belgian students from a community cultural wealth perspective. Journal of Diversity in Higher
Education.
• Agirdag O. & Merry, MS (2020) Ga weg met die achterstanden. Gepubliceerd op 08-12-2020
Gewijzigd op 24-12-2020 September 2006. https://didactiefonline.nl/artikel/ga-weg-met-
dieachterstanden
• Weiner. L/ (2006). Challenging Deficit Thinking Teaching to Student Strengths Pages 42-45.
https://files.ascd.org/staticfiles/ascd/pdf/journals/ed_lead/el200609_weiner.pdf
