Samenvatting hoorcolleges 1 t/m 7 Pedagogiek & Filosofie
Inhoud
Pedagogiek hoorcollege 1.......................................................................................................................3
Opvoedingselementen.......................................................................................................................3
Opvoedingsmilieus.............................................................................................................................3
Elementen van een pedagogische visie..............................................................................................3
Pedagogiek hoorcollege 2.......................................................................................................................4
Opvoeding middeleeuwen, humanisme (Erasmus), Verlichting (Locke), Romantiek (Rousseau).......4
Humanisme 1400-1650 (Erasmus)..................................................................................................4
Verlichting 1650-1800 (John Locke)................................................................................................4
Romantiek 1800-1850 (Rousseau)..................................................................................................4
Pedagogische principes......................................................................................................................5
Zwarte en witte legende?...................................................................................................................5
Opvoeding 1950-1970, 1970-eeuwisseling, vanaf eeuwwisseling......................................................5
1950-1970.......................................................................................................................................5
1970-eeuwwisslening.....................................................................................................................6
Vanaf eeuwwisseling......................................................................................................................6
Pedagogiek hoorcollege 3.......................................................................................................................7
Jeugdland...........................................................................................................................................7
Cultuur pedagogische kwestie............................................................................................................7
Model van Bronfenbrenner, Belsky, Sameroff....................................................................................7
Model van Bronfenbrenner............................................................................................................7
Model van Belsky............................................................................................................................8
Model van Sameroff.......................................................................................................................8
Pedagogiek hoorcollege 4.......................................................................................................................9
3 perspectieven op de veranderende mens (leren, ontwikkelen en vrijheid).....................................9
4 opvoedstijlen...................................................................................................................................9
3 typen pedagogische vragen (technische, ethische en pragmatische)............................................10
Pedagogiek hoorcollege 5.....................................................................................................................11
Constitutionele pedagogiek (Korczak)..............................................................................................11
Kinderrechten (3 P’s)........................................................................................................................11
Pedagogiek hoorcollege 6.....................................................................................................................12
Empirisch-analytische stroming........................................................................................................12
Geesteswetenschappelijke stroming................................................................................................12
Conclusie......................................................................................................................................12
Pedagogiek hoorcollege 7.....................................................................................................................13
1
Britt van Oosterhout Blok 1 2022
,Samenvatting hoorcolleges 1 t/m 7 Pedagogiek & Filosofie
Verwetenschappelijking van de opvoeding......................................................................................13
Pedagogisch tact...............................................................................................................................13
Filosofie hoorcollege 1..........................................................................................................................14
Filosofische vragen, technische-instrumentele vragen, feitelijke vragen.........................................14
Feitelijke vragen ‘wat’...................................................................................................................14
Technische vragen ‘hoe’...............................................................................................................14
Filosofische en ethische vragen ‘waarom’....................................................................................14
Normatieve professionaliteit............................................................................................................14
Filosofie hoorcollege 2..........................................................................................................................15
Opvoeding sturen of begeleiden volgens Kant en Locke..................................................................15
Immanuel Kant.............................................................................................................................15
John Locke....................................................................................................................................15
Filosofie hoorcollege 3..........................................................................................................................17
Geluk als opvoedingsdoel: zichzelf actualiseren (Aristoteles)..........................................................17
Geluk als opvoedingsdoel: het model van de stoïcijnen...................................................................17
Seneca’s onverstoorbare geluk.....................................................................................................17
Filosofie hoorcollege 4..........................................................................................................................18
Pluraliteit en kwetsbaarheid en pedagogisch handelen...................................................................18
Arendt: de handelende mens.......................................................................................................18
Filosofie hoorcollege 5..........................................................................................................................20
Vrijheid of veiligheid centraal in de pedagogiek? Hobbes................................................................20
Vrijheid of veiligheid centraal in de pedagogiek? Locke...................................................................20
Filosofie hoorcollege 6..........................................................................................................................22
Ethische stromingen: plichtsethiek...................................................................................................22
Ethische stromingen: utilisme..........................................................................................................23
Ethische stromingen: zorgethiek......................................................................................................24
Samenvatting pedagogen en filosofen.................................................................................................26
Hobbes.............................................................................................................................................27
Janus Korczak....................................................................................................................................27
Seneca..............................................................................................................................................27
Burlin................................................................................................................................................28
Aristoteles........................................................................................................................................29
Tronto...............................................................................................................................................29
Arendt...............................................................................................................................................30
2
Britt van Oosterhout Blok 1 2022
, Samenvatting hoorcolleges 1 t/m 7 Pedagogiek & Filosofie
Pedagogiek hoorcollege 1
Opvoedingselementen
- Opvoedeling = het kind
- Opvoeder = ouder, professionele opvoeder
- Omgeving = cultuurhistorische context
Opvoedingsmilieus
- Primaire = het gezin
- Secundaire = school, kdv
- Tertiaire = buurt, vrienden etc.
- Quartaire = multimediale wereld
Elementen van een pedagogische visie
- Kindbeeld = het algemene beeld wat iemand heeft van kinderen
- Beeld van de pedagogische relatie van de opvoeder = het beeld wat de opvoeder heeft
- Beeld van de pedagogische instituties
- Beeld van de samenleving
- Opvoedingsdoelen = doelen voor kinderen
- Opvoedingsmiddelen = dingen die je doet om die doelen te halen
- Opvoedingsvoorwaarden = zijn zaken op überhaupt te kunnen opvoeden
Kinderen moeten zich veilig voelen
Liefde en warmte geven aan kinderen
3
Britt van Oosterhout Blok 1 2022
Inhoud
Pedagogiek hoorcollege 1.......................................................................................................................3
Opvoedingselementen.......................................................................................................................3
Opvoedingsmilieus.............................................................................................................................3
Elementen van een pedagogische visie..............................................................................................3
Pedagogiek hoorcollege 2.......................................................................................................................4
Opvoeding middeleeuwen, humanisme (Erasmus), Verlichting (Locke), Romantiek (Rousseau).......4
Humanisme 1400-1650 (Erasmus)..................................................................................................4
Verlichting 1650-1800 (John Locke)................................................................................................4
Romantiek 1800-1850 (Rousseau)..................................................................................................4
Pedagogische principes......................................................................................................................5
Zwarte en witte legende?...................................................................................................................5
Opvoeding 1950-1970, 1970-eeuwisseling, vanaf eeuwwisseling......................................................5
1950-1970.......................................................................................................................................5
1970-eeuwwisslening.....................................................................................................................6
Vanaf eeuwwisseling......................................................................................................................6
Pedagogiek hoorcollege 3.......................................................................................................................7
Jeugdland...........................................................................................................................................7
Cultuur pedagogische kwestie............................................................................................................7
Model van Bronfenbrenner, Belsky, Sameroff....................................................................................7
Model van Bronfenbrenner............................................................................................................7
Model van Belsky............................................................................................................................8
Model van Sameroff.......................................................................................................................8
Pedagogiek hoorcollege 4.......................................................................................................................9
3 perspectieven op de veranderende mens (leren, ontwikkelen en vrijheid).....................................9
4 opvoedstijlen...................................................................................................................................9
3 typen pedagogische vragen (technische, ethische en pragmatische)............................................10
Pedagogiek hoorcollege 5.....................................................................................................................11
Constitutionele pedagogiek (Korczak)..............................................................................................11
Kinderrechten (3 P’s)........................................................................................................................11
Pedagogiek hoorcollege 6.....................................................................................................................12
Empirisch-analytische stroming........................................................................................................12
Geesteswetenschappelijke stroming................................................................................................12
Conclusie......................................................................................................................................12
Pedagogiek hoorcollege 7.....................................................................................................................13
1
Britt van Oosterhout Blok 1 2022
,Samenvatting hoorcolleges 1 t/m 7 Pedagogiek & Filosofie
Verwetenschappelijking van de opvoeding......................................................................................13
Pedagogisch tact...............................................................................................................................13
Filosofie hoorcollege 1..........................................................................................................................14
Filosofische vragen, technische-instrumentele vragen, feitelijke vragen.........................................14
Feitelijke vragen ‘wat’...................................................................................................................14
Technische vragen ‘hoe’...............................................................................................................14
Filosofische en ethische vragen ‘waarom’....................................................................................14
Normatieve professionaliteit............................................................................................................14
Filosofie hoorcollege 2..........................................................................................................................15
Opvoeding sturen of begeleiden volgens Kant en Locke..................................................................15
Immanuel Kant.............................................................................................................................15
John Locke....................................................................................................................................15
Filosofie hoorcollege 3..........................................................................................................................17
Geluk als opvoedingsdoel: zichzelf actualiseren (Aristoteles)..........................................................17
Geluk als opvoedingsdoel: het model van de stoïcijnen...................................................................17
Seneca’s onverstoorbare geluk.....................................................................................................17
Filosofie hoorcollege 4..........................................................................................................................18
Pluraliteit en kwetsbaarheid en pedagogisch handelen...................................................................18
Arendt: de handelende mens.......................................................................................................18
Filosofie hoorcollege 5..........................................................................................................................20
Vrijheid of veiligheid centraal in de pedagogiek? Hobbes................................................................20
Vrijheid of veiligheid centraal in de pedagogiek? Locke...................................................................20
Filosofie hoorcollege 6..........................................................................................................................22
Ethische stromingen: plichtsethiek...................................................................................................22
Ethische stromingen: utilisme..........................................................................................................23
Ethische stromingen: zorgethiek......................................................................................................24
Samenvatting pedagogen en filosofen.................................................................................................26
Hobbes.............................................................................................................................................27
Janus Korczak....................................................................................................................................27
Seneca..............................................................................................................................................27
Burlin................................................................................................................................................28
Aristoteles........................................................................................................................................29
Tronto...............................................................................................................................................29
Arendt...............................................................................................................................................30
2
Britt van Oosterhout Blok 1 2022
, Samenvatting hoorcolleges 1 t/m 7 Pedagogiek & Filosofie
Pedagogiek hoorcollege 1
Opvoedingselementen
- Opvoedeling = het kind
- Opvoeder = ouder, professionele opvoeder
- Omgeving = cultuurhistorische context
Opvoedingsmilieus
- Primaire = het gezin
- Secundaire = school, kdv
- Tertiaire = buurt, vrienden etc.
- Quartaire = multimediale wereld
Elementen van een pedagogische visie
- Kindbeeld = het algemene beeld wat iemand heeft van kinderen
- Beeld van de pedagogische relatie van de opvoeder = het beeld wat de opvoeder heeft
- Beeld van de pedagogische instituties
- Beeld van de samenleving
- Opvoedingsdoelen = doelen voor kinderen
- Opvoedingsmiddelen = dingen die je doet om die doelen te halen
- Opvoedingsvoorwaarden = zijn zaken op überhaupt te kunnen opvoeden
Kinderen moeten zich veilig voelen
Liefde en warmte geven aan kinderen
3
Britt van Oosterhout Blok 1 2022
