Les 1:
Globalisering
- Globalisering gaat over het steeds kleiner worden van de wereld op het gebied van handel,
technologie, communicatie, politiek, cultuur en nog veel meer
- Globalisering vindt al eeuwen plaats
Zijderoute
- Een spoorlijn van China, via Perzië naar het Arabisch schiereiland en vandaar naar Venetië
- Zoals de naam zegt werd er veel ‘zijde’ verhandeld over deze route, maar ook satijn, muskus,
robijnen, diamanten, parels, porselein, papier, rabarber, vruchten (perziken, sinaasappelen),
paarden en buskruit
- Culturen uit het midden oosten en het Verre Oosten konden d.m.v. de zijderoute handel met
elkaar drijven
- Zijderoute zorgde ook voor uitwisseling van ideeën, ziekten en culturen
VOC (Vereenigde Oostindische Compagnie)
- Kreeg het monopolie in de specerijenhandel in Indonesië (vestigde er een monopolie)
- ‘Vroege globalisering’ -> NL uitvinder van het kapitalisme
- Groeide uit tot eerste multinational ter wereld
WIC (West-Indische Compagnie)
- Voor handel met Suriname en de Antillen
- Distributiepunten om slaven over Amerika te verspreiden
Charles Ralph Boxer
- WOI vond plaats in de 15e eeuw -> Nederland & Engeland vs Spanje en Portugal (oorlog op
alle continenten)
- Uitslag: gelijkspel
- Nederland won in Azië maar verloor Latijns Amerika en Afrika werd gelijkspel
- Portugal -> handel met China
- Nederland -> handel met Japan
Industriële revolutie
- 19e eeuw: massagoederen werden in de fabrieken gemaakt
- Dit is ook een vorm van globalisering want de grondstoffen werden uit de koloniën gehaald
en industriële producten werden aan de koloniën verkocht
- Industriële revolutie veroorzaakte ook Urbanisatie (trek naar de stad)
- Later kwam ook de transportrevolutie wat de mens uit zijn geografisch isolement hield
, - Landen gingen elkaar bevechten om grondstoffen en afzetmarkten wat later leidde tot WOI
Les 2:
Adam Smith
- De overheid moet zich niet bezighouden met de economie
- De mens handelt van nature uit eigen belang
- Maar door uit eigen belang te handelen dragen mensen gelijktijdig mee aan het algemeen
belang
- De markt wordt gereguleerd door een onzichtbare hand
Karl Marx
- Voorspelde dat de arbeidende klasse een revolutie zou starten als er niks veranderde aan de
leefsituatie
- Arbeiders zouden een samenleving creëren waarin eigendom zal worden afgeschaft
- De staat zou zorgdragen voor een eerlijke verdeling van goederen
Herbert Spencer (‘vader van het liberalisme’)
- Ondernemende mensen hun rijkdom was hun eigen verdienste, het was hun recht om rijk te
zijn
- Arme mensen hebben het aan henzelf te danken aangezien ze niet slim genoeg zijn
- Almachtige overheid was tegennatuurlijk
Nationaal socialisme
- Ontstaan na de Eerste Wereldoorlog, Duitsland zou bedreigd worden door vijanden uit het
binnen- en buitenland
- Duitse ras was superieur en werd bedreigd door minderheden die zouden profiteren van de
Duitsers
- Er was een sterke leider nodig om de werkende klasse van deze gevaren te beschermen
Belangrijkste waarden en hun politieke stroming
Vrijheid -> liberalisme en sociale democratie
Gelijkheid -> communisme
Veiligheid -> nationaalsocialist
Francis Fukuyama
- 20e eeuw was een strijd over welke ideologie het beste was
- Ideologische evolutie is bijna ten einde aangezien de ideale ideologie gevonden is (vrijzinnige
democratie) -> democratische landen hebben nooit oorlog met elkaar gehad
Globalisering
- Globalisering gaat over het steeds kleiner worden van de wereld op het gebied van handel,
technologie, communicatie, politiek, cultuur en nog veel meer
- Globalisering vindt al eeuwen plaats
Zijderoute
- Een spoorlijn van China, via Perzië naar het Arabisch schiereiland en vandaar naar Venetië
- Zoals de naam zegt werd er veel ‘zijde’ verhandeld over deze route, maar ook satijn, muskus,
robijnen, diamanten, parels, porselein, papier, rabarber, vruchten (perziken, sinaasappelen),
paarden en buskruit
- Culturen uit het midden oosten en het Verre Oosten konden d.m.v. de zijderoute handel met
elkaar drijven
- Zijderoute zorgde ook voor uitwisseling van ideeën, ziekten en culturen
VOC (Vereenigde Oostindische Compagnie)
- Kreeg het monopolie in de specerijenhandel in Indonesië (vestigde er een monopolie)
- ‘Vroege globalisering’ -> NL uitvinder van het kapitalisme
- Groeide uit tot eerste multinational ter wereld
WIC (West-Indische Compagnie)
- Voor handel met Suriname en de Antillen
- Distributiepunten om slaven over Amerika te verspreiden
Charles Ralph Boxer
- WOI vond plaats in de 15e eeuw -> Nederland & Engeland vs Spanje en Portugal (oorlog op
alle continenten)
- Uitslag: gelijkspel
- Nederland won in Azië maar verloor Latijns Amerika en Afrika werd gelijkspel
- Portugal -> handel met China
- Nederland -> handel met Japan
Industriële revolutie
- 19e eeuw: massagoederen werden in de fabrieken gemaakt
- Dit is ook een vorm van globalisering want de grondstoffen werden uit de koloniën gehaald
en industriële producten werden aan de koloniën verkocht
- Industriële revolutie veroorzaakte ook Urbanisatie (trek naar de stad)
- Later kwam ook de transportrevolutie wat de mens uit zijn geografisch isolement hield
, - Landen gingen elkaar bevechten om grondstoffen en afzetmarkten wat later leidde tot WOI
Les 2:
Adam Smith
- De overheid moet zich niet bezighouden met de economie
- De mens handelt van nature uit eigen belang
- Maar door uit eigen belang te handelen dragen mensen gelijktijdig mee aan het algemeen
belang
- De markt wordt gereguleerd door een onzichtbare hand
Karl Marx
- Voorspelde dat de arbeidende klasse een revolutie zou starten als er niks veranderde aan de
leefsituatie
- Arbeiders zouden een samenleving creëren waarin eigendom zal worden afgeschaft
- De staat zou zorgdragen voor een eerlijke verdeling van goederen
Herbert Spencer (‘vader van het liberalisme’)
- Ondernemende mensen hun rijkdom was hun eigen verdienste, het was hun recht om rijk te
zijn
- Arme mensen hebben het aan henzelf te danken aangezien ze niet slim genoeg zijn
- Almachtige overheid was tegennatuurlijk
Nationaal socialisme
- Ontstaan na de Eerste Wereldoorlog, Duitsland zou bedreigd worden door vijanden uit het
binnen- en buitenland
- Duitse ras was superieur en werd bedreigd door minderheden die zouden profiteren van de
Duitsers
- Er was een sterke leider nodig om de werkende klasse van deze gevaren te beschermen
Belangrijkste waarden en hun politieke stroming
Vrijheid -> liberalisme en sociale democratie
Gelijkheid -> communisme
Veiligheid -> nationaalsocialist
Francis Fukuyama
- 20e eeuw was een strijd over welke ideologie het beste was
- Ideologische evolutie is bijna ten einde aangezien de ideale ideologie gevonden is (vrijzinnige
democratie) -> democratische landen hebben nooit oorlog met elkaar gehad
