Samenvatting Sociaal Zekerheidsrecht I

SAMENVATTING HOORCOLLEGES



Week 1 Trends & ontwikkelingen p. 2

Week 2 Werkloosheid p. 4

Week 3 Ziekte I p. 7

Week 4 Ziekte II p. 11

Week 5 WIA p. 15

Week 7 Bijstand & minimumbestaansregelingen p. 19




1

, § 1. TRENDS & ONTWIKKELINGEN

Sociale zekerheid: bescherming van mensen tegen bijvoorbeeld ongevallen. Sociale zekerheid wordt onderverdeeld in:

 Sociale verzekeringen (uitkeringen); en
 Sociale voorzieningen (bijstand/armoede).



Drie kernthema’s van sociale zekerheid in Nederland zijn: [3]

 Inkomenszekerheid: compensatie van inkomensverlies;
 Bestaanszekerheid: voldoende inkomen hebben om fatsoenlijk te kunnen leven;
 Van nazorg naar voorzorg: preventie (gezondheid, andere baan zoeken indien nodig, vitaliteit, omscholing, etc.).



Om voldoende de kernthema’s te belichten, heeft de sociale zekerheid drie verschillende functies: [3]

 Waarborgfunctie: zorgen voor een fatsoenlijk inkomen;
 Activeringsfunctie: geprikkeld worden om te werken;
 Preventieve functie: problemen voorkomen.



§ 1.1. GESCHIEDENIS

Periode 1 Periode 2 Periode 3 Periode 4
1850 - 1800 1900 - 1940 1945 - 1990 1990 - heden
Industrialisering Eerste sociale verzekeringen Opbouw en uitbouw Hervorming
 Veel armoede; Bismarck-stelsel:  Grote armoede naar  Vergrijzing;
 Veel arbeidsongevallen;  Beperkte opzet; oorlog.  Ontgroening;
 Veel werk en kinderarbeid;  Verzekeringsplicht o.b.v.  Steeds meer zorg.
werk; Beveridge-rapport:
Actie vereist vanuit de vakbonden.  Alle(en) arbeiders.  Ruimere opzet; Sociale zekerheid wordt een
 Verzekeringsplicht o.b.v. enorme kostenpost.
Eerste sociale verzekeringen voor wonen;
de arbeiders in verband met  Alle inwoners; Dus…
arbeidsongevallen, invaliditeit &  Lagere uitkeringen.  Bevorderen
ouderdom en ziekte. arbeidsparticipatie;
 Versoberen; en
 Bezuinigen.


§ 1.1.1. HERVORMING

De sociale zekerheid werd/wordt een enorme kostenpost, dus moesten er drie dingen gebeuren: [3]

 Bevorderen arbeidsparticipatie: activering door :
 verruiming begrip passende arbeid;
 streng sanctiebeleid; en
 aanscherping van uitkeringsvoorwaarden.

 Versoberen: betaalbaarheid en verantwoordelijkheid naar elkaar toe laten groeien door middel van privatisering van de
sociale zekerheid; en

 Bezuinigen.




2

, § 1.2. NEDERLANDS STELSEL

Nederland heeft hedendaags duidelijk een combinatie van zowel het Bismarck-stelsel als het Beveridge-rapport aan de hand van
drie pijlers: [3]

 Werknemersverzekeringen;
 Volksverzekeringen; en
 Bijstand.



§ 1.3. RISICO’S

De klassieke risico’s zijn door de International Labour Organization opgericht. Deze risico’s zijn:

 Korte ziekte (eerste 2 jaar);
 Arbeidsongeschiktheid;
 Arbeidsongevallen; -- geen sociale zekerheidsregelingen, zit in ziekte/WIA/werkgeversaansprakelijkheid
 Werkloosheid;
 Ouderdom;
 Kinderlast;
 Overlijden.

Bovenstaande lijst is opgesteld aan de hand van het kostwinnersmodel. De risico’s zijn daarom wellicht verouderd, maar zijn tot
op heden niet herzien. Mogelijke aanvullingen zijn daarom scholing en balans tussen arbeid & zorg.




3