SAMENVATTING GESCHILLEN IN DE ONDERNEMING
§ 1. MACHTSVERHOUDINGEN
Het kapitaal van een besloten vennootschap (bv) is verdeeld in aandelen, die in bezit zijn van de
aandeelhouder(s). De hoogste macht ligt bij de algemene vergadering van aandeelhouders. De
directeur(en) geven de dagelijkse leiding aan het bedrijf. Een bv kan ook een raad van commissarissen
hebben, die toezicht houdt op het bestuur. Bij kleine bv’s is de directeur vaak de enige aandeelhouder.
Een naamloze vennootschap (nv) is een vennootschap waarvan het kapitaal is verdeeld in aandelen,
net zoals bij de besloten vennootschap (bv). Een belangrijk verschil is dat de aandelen van een nv
overdraagbaar zijn.De nv kan overdraagbare aandelen uitgeven, die verhandelbaar zijn op de beurs
(‘aandelen aan toonder’).
Voor het oprichten van een naamloze vennootschap gelden vrijwel dezelfde eisen als bij het
oprichten van een besloten vennootschap. Het minimumkapitaal van de nv is echter hoger,
namelijk 44.000 euro.
Een NV wordt eveneens bij notariële akte opgericht, er kunnen één of meer oprichters zijn.
De eis om minimaal een kapitaal van € 44.000 in een NV te storten bestaat nog steeds.
§ 1.1. RAAD VAN BESTUUR (RvB)
Het bestuur (RvB) het op grond van art. 2:129 BW (NV) en art. 2:239 lid 1 BW (BV) als hoofdtaak
het besturen van de organisatie. Dit is onderverdeeld in het managen van, het beleid van en de
strategie van de onderneming. Verder houden zij zich bezig met de dagelijkse bestuursactiviteiten en
de benoeming, schorsing en het ontslag van bestuurders.
Als richtsnoer geldt voor hen het vennootschappelijk belang op grond van art. 2:129 BW
(NV) en art. 2:239 lid 5 BW (BV). Hieronder wordt verstaan het belang dat de vennootschap
heeft bij haar gezonde bestaan, uitgroei en voortbestaan met het oog op het door haar te
bereiken doel. Het belang van het voortbestaan is geen doel op zichzelf (geen absolute
grootheid).
ASMI-beschikking: Ondernemingskamer heeft bepaald dat de RvC kan niet worden verplicht tot
actieve bemiddeling omdat dit zou botsen met de beleidsvrijheid. De RvC dient van geval tot geval een
afweging te maken of bemiddeling tussen aandeelhouders en bestuur wenselijk is in het belang van de
vennootschap en de met haar verbonden onderneming. De RvC is dus niet verplicht te bemiddelen in
geschillen tussen aandeelhouders en bestuur.
Iedere aandeelhouder heeft tijdens een algemene vergadering zelfstandig het recht vragen te
stellen, ook over punten die niet zijn geattendeerd. ASMI is een beursgenoteerde vennootschap
wat betekent dat ze een gelijkheidsbeginsel qua aandeelhouders moeten aanhouden.
Cancun-beschikking: het vennootschappelijk belang wordt in de regel vooral bepaald door het
bevorderen van het bestendige succes van de door de vennootschap gedreven onderneming. De
bestuurders en commissarissen dienen bij het bevorderen hiervan zorgvuldigheid te betrachten met
betrekking tot de belangen van al diegenen die bij de vennootschap en haar onderneming betrokken
zijn.
In het geval van een joint-venture vennootschap, wordt de aard van het vennootschappelijk
belang bepaald door de aard en de inhoud van de tussen de aandeelhouders overeengekomen
samenwerking. In een jointventurevennootschap waarin de aandeelhouders een gelijkwaardig
aandeel hebben, kunnen die aard en inhoud meebrengen dat (ook) het vennootschapsbelang is
gebaat bij continuering van evenwichtige verhoudingen tussen de aandeelhouders. Ook kan
zulks meebrengen dat het bestuur van een vennootschap, zelfs bij gebreke van een wettelijke of
1
,statutaire informatieplicht, gehouden is de aandeelhouders te informeren over een door een van
de aandeelhouders beoogde aandelenoverdracht.
2
, § 1.1.1. BESTUURSMODELLEN
Wat betreft het bestuur van een organisatie zijn er drie belangrijke modellen:
Stakeholders-model:
Holistische benadering: vennootschap heeft belang bij eigen succes op
langeretermijn.
Reustante benadering: belang van groepen (aandeelhouders, werknemers,
leveranciers, etc.) verschilt per besluitvorming.
Enlightened shareholder-model: combinatie van winstmaximalisatie met
maatschappelijke verantwoordelijkheid. Aandeelhouders staan centraal, maar de belangen
van andere stakeholders, zoals werknemers en de gemeenschap, worden ook meegenomen
voor duurzame waardecreatie op de lange termijn.
Shareholder-model: belang ziet alleen toe op de aandeelhouders en dus op winst maken.
§ 1.2. ALGEMENE VERGADERING VAN AANDEELHOUDERS (AvA)
De algemene vergadering van een vennootschap bestaat uit alle aandeelhouders en is de hoogste
instantie van de vennootschap. Aandeelhouders zijn economisch eigenaar van de vennootschap waar
zij aandelen van bezitten. Dit kan zowel een naamloze als besloten vennootschap zijn. Om
pragmatische redenen hebben de aandeelhouders de dagelijkse leiding in het bedrijf overgedragen aan
de directie van de vennootschap.
Twee dwingendrechtelijke kernbevoegdheden van de algemene vergadering van aandeelhouders
zijn:
art. 2:129 BW (NV) + art. 2:239 lid 4 BW (BV): statutair instructierecht (geldt enkel
wanneer het in de statuten staat). Indien er niets over een instructierecht in de statuten staat,
behoudt de AVA zijn feitelijke instructiemacht op grond van art. 2:134 BW (NV) en art. 2:244
BW (BV) (Meijers/Mast Holding-arrest).
Sobi/Hurks II-arrest: Het bestuur van een moedermaatschappij kan geen bindende
instructies geven aan een dochtermaatschappij tenzij de statuten dit toestaan. Echter, als
100% aandeelhouder kan de moeder naleving afdwingen door bestuurders te vervangen.
Bij financiële verwevenheid heeft de moedermaatschappij een zorgplicht om te
voorkomen dat de dochter onverantwoorde verplichtingen aangaat.
art. 2:107a BW (NV): goedkeuring van ingrijpende bestuursbesluiten. Het negeren van
het vragen van goedkeuring met als doel het beschermen van een vennootschap is een
belangrijke omstandigheden waarin dit is toegestaan.
art. 2:274 BW: goedkeuring van de RvC in bepaalde situaties.
§ 1.2.1. VERHOUDING TUSSEN AVA EN RVB
Volgens het Forumbank-arrest is er geen hoogste macht binnen de vennootschap, maar ieder heeft
zijn eigen autonome taken en verantwoordelijkheden.
Hyster-beschikking: moedermaatschappij moet dochtermaatschappij alle informatie
verschaffen die de directie van de dochtermaatschappij redelijkerwijs nodig heeft voor een
behoorlijke vervulling van haar taak, waartoe onder meer behoort het verschaffen van
informatie aan bonden.
Amstelland-vonnis: een dochtermaatschappij moet instructies van de moedermaatschappij
opvolgen om financiële kruisverbanden aan te gaan als dit cruciaal is voor het voortbestaan van
het concern. Dit kan betekenen dat van de ene dochtermaatschappij meer wordt gevraagd dan
van de andere, zonder dat deze dochter ook meer van de concernfinanciering hoeft te
profiteren, om de financiering van het concern niet te belemmeren. Dochters mogen alleen
3
§ 1. MACHTSVERHOUDINGEN
Het kapitaal van een besloten vennootschap (bv) is verdeeld in aandelen, die in bezit zijn van de
aandeelhouder(s). De hoogste macht ligt bij de algemene vergadering van aandeelhouders. De
directeur(en) geven de dagelijkse leiding aan het bedrijf. Een bv kan ook een raad van commissarissen
hebben, die toezicht houdt op het bestuur. Bij kleine bv’s is de directeur vaak de enige aandeelhouder.
Een naamloze vennootschap (nv) is een vennootschap waarvan het kapitaal is verdeeld in aandelen,
net zoals bij de besloten vennootschap (bv). Een belangrijk verschil is dat de aandelen van een nv
overdraagbaar zijn.De nv kan overdraagbare aandelen uitgeven, die verhandelbaar zijn op de beurs
(‘aandelen aan toonder’).
Voor het oprichten van een naamloze vennootschap gelden vrijwel dezelfde eisen als bij het
oprichten van een besloten vennootschap. Het minimumkapitaal van de nv is echter hoger,
namelijk 44.000 euro.
Een NV wordt eveneens bij notariële akte opgericht, er kunnen één of meer oprichters zijn.
De eis om minimaal een kapitaal van € 44.000 in een NV te storten bestaat nog steeds.
§ 1.1. RAAD VAN BESTUUR (RvB)
Het bestuur (RvB) het op grond van art. 2:129 BW (NV) en art. 2:239 lid 1 BW (BV) als hoofdtaak
het besturen van de organisatie. Dit is onderverdeeld in het managen van, het beleid van en de
strategie van de onderneming. Verder houden zij zich bezig met de dagelijkse bestuursactiviteiten en
de benoeming, schorsing en het ontslag van bestuurders.
Als richtsnoer geldt voor hen het vennootschappelijk belang op grond van art. 2:129 BW
(NV) en art. 2:239 lid 5 BW (BV). Hieronder wordt verstaan het belang dat de vennootschap
heeft bij haar gezonde bestaan, uitgroei en voortbestaan met het oog op het door haar te
bereiken doel. Het belang van het voortbestaan is geen doel op zichzelf (geen absolute
grootheid).
ASMI-beschikking: Ondernemingskamer heeft bepaald dat de RvC kan niet worden verplicht tot
actieve bemiddeling omdat dit zou botsen met de beleidsvrijheid. De RvC dient van geval tot geval een
afweging te maken of bemiddeling tussen aandeelhouders en bestuur wenselijk is in het belang van de
vennootschap en de met haar verbonden onderneming. De RvC is dus niet verplicht te bemiddelen in
geschillen tussen aandeelhouders en bestuur.
Iedere aandeelhouder heeft tijdens een algemene vergadering zelfstandig het recht vragen te
stellen, ook over punten die niet zijn geattendeerd. ASMI is een beursgenoteerde vennootschap
wat betekent dat ze een gelijkheidsbeginsel qua aandeelhouders moeten aanhouden.
Cancun-beschikking: het vennootschappelijk belang wordt in de regel vooral bepaald door het
bevorderen van het bestendige succes van de door de vennootschap gedreven onderneming. De
bestuurders en commissarissen dienen bij het bevorderen hiervan zorgvuldigheid te betrachten met
betrekking tot de belangen van al diegenen die bij de vennootschap en haar onderneming betrokken
zijn.
In het geval van een joint-venture vennootschap, wordt de aard van het vennootschappelijk
belang bepaald door de aard en de inhoud van de tussen de aandeelhouders overeengekomen
samenwerking. In een jointventurevennootschap waarin de aandeelhouders een gelijkwaardig
aandeel hebben, kunnen die aard en inhoud meebrengen dat (ook) het vennootschapsbelang is
gebaat bij continuering van evenwichtige verhoudingen tussen de aandeelhouders. Ook kan
zulks meebrengen dat het bestuur van een vennootschap, zelfs bij gebreke van een wettelijke of
1
,statutaire informatieplicht, gehouden is de aandeelhouders te informeren over een door een van
de aandeelhouders beoogde aandelenoverdracht.
2
, § 1.1.1. BESTUURSMODELLEN
Wat betreft het bestuur van een organisatie zijn er drie belangrijke modellen:
Stakeholders-model:
Holistische benadering: vennootschap heeft belang bij eigen succes op
langeretermijn.
Reustante benadering: belang van groepen (aandeelhouders, werknemers,
leveranciers, etc.) verschilt per besluitvorming.
Enlightened shareholder-model: combinatie van winstmaximalisatie met
maatschappelijke verantwoordelijkheid. Aandeelhouders staan centraal, maar de belangen
van andere stakeholders, zoals werknemers en de gemeenschap, worden ook meegenomen
voor duurzame waardecreatie op de lange termijn.
Shareholder-model: belang ziet alleen toe op de aandeelhouders en dus op winst maken.
§ 1.2. ALGEMENE VERGADERING VAN AANDEELHOUDERS (AvA)
De algemene vergadering van een vennootschap bestaat uit alle aandeelhouders en is de hoogste
instantie van de vennootschap. Aandeelhouders zijn economisch eigenaar van de vennootschap waar
zij aandelen van bezitten. Dit kan zowel een naamloze als besloten vennootschap zijn. Om
pragmatische redenen hebben de aandeelhouders de dagelijkse leiding in het bedrijf overgedragen aan
de directie van de vennootschap.
Twee dwingendrechtelijke kernbevoegdheden van de algemene vergadering van aandeelhouders
zijn:
art. 2:129 BW (NV) + art. 2:239 lid 4 BW (BV): statutair instructierecht (geldt enkel
wanneer het in de statuten staat). Indien er niets over een instructierecht in de statuten staat,
behoudt de AVA zijn feitelijke instructiemacht op grond van art. 2:134 BW (NV) en art. 2:244
BW (BV) (Meijers/Mast Holding-arrest).
Sobi/Hurks II-arrest: Het bestuur van een moedermaatschappij kan geen bindende
instructies geven aan een dochtermaatschappij tenzij de statuten dit toestaan. Echter, als
100% aandeelhouder kan de moeder naleving afdwingen door bestuurders te vervangen.
Bij financiële verwevenheid heeft de moedermaatschappij een zorgplicht om te
voorkomen dat de dochter onverantwoorde verplichtingen aangaat.
art. 2:107a BW (NV): goedkeuring van ingrijpende bestuursbesluiten. Het negeren van
het vragen van goedkeuring met als doel het beschermen van een vennootschap is een
belangrijke omstandigheden waarin dit is toegestaan.
art. 2:274 BW: goedkeuring van de RvC in bepaalde situaties.
§ 1.2.1. VERHOUDING TUSSEN AVA EN RVB
Volgens het Forumbank-arrest is er geen hoogste macht binnen de vennootschap, maar ieder heeft
zijn eigen autonome taken en verantwoordelijkheden.
Hyster-beschikking: moedermaatschappij moet dochtermaatschappij alle informatie
verschaffen die de directie van de dochtermaatschappij redelijkerwijs nodig heeft voor een
behoorlijke vervulling van haar taak, waartoe onder meer behoort het verschaffen van
informatie aan bonden.
Amstelland-vonnis: een dochtermaatschappij moet instructies van de moedermaatschappij
opvolgen om financiële kruisverbanden aan te gaan als dit cruciaal is voor het voortbestaan van
het concern. Dit kan betekenen dat van de ene dochtermaatschappij meer wordt gevraagd dan
van de andere, zonder dat deze dochter ook meer van de concernfinanciering hoeft te
profiteren, om de financiering van het concern niet te belemmeren. Dochters mogen alleen
3
