Taal en Rekenen
op maat
Alcidie Mommers
VKDT2X
studentnummer 625559
,Voorwoord
Dit onderzoek heeft plaatsgevonden op de Jan Woudsmaschool in Driemond. Een kleine school
met in totaal zeven klassen. Deze school heeft twee kleuterklassen: de apen en de beren. Ik ben
mijn stage begonnen bij de Apenklas met juf Ilse als stagementor. Op dat moment waren er 20
leerlingen in de klas (tien in groen 2 en tien in groep 1). Aan het eind van het eerste semester ben
ik gevraagd of ik van na de meivakantie tot aan de zomervakantie van groep wilde veranderen. Dit
omdat er door het vertrek van juf Laura vijf dagen te vullen waren in de Berenklas. Of ik daar twee
voor mijn rekening wilde nemen. Een mooi compliment. Ik heb die uitdaging met beide handen
aangenomen. Voor deze opdracht betekende het dat ik opnieuw mijn groep moest leren kennen
en pas later met het onderzoek en de uitvoering ervan kon beginnen. Ik was dan ook erg blij met
het bericht dat de deadline van inleveren van 16 juni naar 31 augustus 2019 verschoven werd
zodat ik het onderzoek in de vakantie verder kon uitwerken.
Voor de taalopdracht ben ik begeleid door mijn mentor Ilse. De rekenopdracht heb ik met collega
Martine uitgewerkt.
De berenklas is een heel andere groep met voornamelijk leerlingen uit groep1. Daarnaast zijn er
een aantal leerlingen in deze klas die de aandacht, stimulering en correctie van een leerkracht
hard nodig hebben. Ook zijn er in de klas:
• een leerling met een gediagnosticeerde TOS (waarvoor hij externe begeleiding krijgt in
school),
• een NT2 leerling (die nu 9 maanden in Nederland is) en twee leerlingen die thuis een
andere thuistaal spreken omdat een van de ouders anderstalig is,
• een leerling waarvan gedacht wordt aan ASS (nog niet onderzocht vanwege leeftijd) en
• een hypergevoelige leerlinge (niet onderzocht).
De Jan Woudsmaschool heeft, al voordat de afspraak werd geformaliseerd, ervoor gekozen om
de kleuters geen Cito-toetsen te laten afleggen. Wel wordt er gebruik gemaakt van het Leerling
Volg Systeem (LVS) Kijk!. Hierin worden observaties van leerlingen in kaart gebracht. Observaties
worden vanaf de eerste schooldag ingevoerd. Vaak naar aanleiding van een specifieke taak of
wanneer de leerling kleuter van de dag is. De afspraak in de berenklas is dat deze twee leerlingen
nauwkeurig geobserveerd worden. Wanneer leerlingen tenminste 6 maanden op school zijn, wordt
er ook een registratie van de leerling gemaakt waarbij de leerling op zijn ontwikkeling gescoord
wordt. Hierin wordt een vergelijk tussen zijn kalender- en ontwikkelleeftijd gemaakt. Deze
gegevens zijn terug te zien in het groepsoverzicht van Kijk! Wanneer een leerling een
ontwikkelvoorsprong danwel -achterstand heeft van ten minste zes maanden is dit in het overzicht
terug te zien. Groen voor een voorsprong, rood voor een achterstand. Deze zes maanden worden
gebruik omdat leren bij kleuters vaak sprongsgewijs gaat en ze in een keer een spurt kunnen
maken.
Alcidie Mommers
Taal en rekenen op maat Alcidie Mommers 2
, Inhoudsopgave
Pagina
Voorwoord 2
Inhoudsopgave 3
Taal op maat 4
Inleiding 4
Opdracht 0: Methodiek in-zicht: een heldere visie 4
Opdracht 1: 5
Signaleren van onderwijsbehoeften aan de hand van leerlinggegevens
Opdracht 1.2: Signaleren van onderwijsbehoeften: het taalgesprek 6
Opdracht 2: Taalonderwijsbehoeften in kaart 6
Opdracht 3: Plannen gedifferentieerd taalonderwijsaanbod 7
Opdracht 4: Evalueren 9
Opdracht 5: Reflecteren 9
Rekenen op maat 10
Opdracht 1: Literatuur bestuderen 10
Opdracht 2A: Onderwijsbehoeften in kaart brengen: analyseren groepsoverzicht 12
Opdracht 2B: Onderwijsbehoeften in kaart brengen: rekengesprekken 13
Opdracht 3: Analyseren groepsplan en afstemmen van onderwijsaanbod 14
Opdracht 4: Filmfragmenten en reflectieverslag 15
Bibliografie 18
Bijlagen 20
1. Groepsrapport Kijk! 20
2. Lesvoorbereiding Taal 21
3. Uitkomst woordtoets 23
4. Peilingsspel uitleg methode 24
5. Lesvoorbereiding Rekenen 25
Taal en rekenen op maat Alcidie Mommers 3
op maat
Alcidie Mommers
VKDT2X
studentnummer 625559
,Voorwoord
Dit onderzoek heeft plaatsgevonden op de Jan Woudsmaschool in Driemond. Een kleine school
met in totaal zeven klassen. Deze school heeft twee kleuterklassen: de apen en de beren. Ik ben
mijn stage begonnen bij de Apenklas met juf Ilse als stagementor. Op dat moment waren er 20
leerlingen in de klas (tien in groen 2 en tien in groep 1). Aan het eind van het eerste semester ben
ik gevraagd of ik van na de meivakantie tot aan de zomervakantie van groep wilde veranderen. Dit
omdat er door het vertrek van juf Laura vijf dagen te vullen waren in de Berenklas. Of ik daar twee
voor mijn rekening wilde nemen. Een mooi compliment. Ik heb die uitdaging met beide handen
aangenomen. Voor deze opdracht betekende het dat ik opnieuw mijn groep moest leren kennen
en pas later met het onderzoek en de uitvoering ervan kon beginnen. Ik was dan ook erg blij met
het bericht dat de deadline van inleveren van 16 juni naar 31 augustus 2019 verschoven werd
zodat ik het onderzoek in de vakantie verder kon uitwerken.
Voor de taalopdracht ben ik begeleid door mijn mentor Ilse. De rekenopdracht heb ik met collega
Martine uitgewerkt.
De berenklas is een heel andere groep met voornamelijk leerlingen uit groep1. Daarnaast zijn er
een aantal leerlingen in deze klas die de aandacht, stimulering en correctie van een leerkracht
hard nodig hebben. Ook zijn er in de klas:
• een leerling met een gediagnosticeerde TOS (waarvoor hij externe begeleiding krijgt in
school),
• een NT2 leerling (die nu 9 maanden in Nederland is) en twee leerlingen die thuis een
andere thuistaal spreken omdat een van de ouders anderstalig is,
• een leerling waarvan gedacht wordt aan ASS (nog niet onderzocht vanwege leeftijd) en
• een hypergevoelige leerlinge (niet onderzocht).
De Jan Woudsmaschool heeft, al voordat de afspraak werd geformaliseerd, ervoor gekozen om
de kleuters geen Cito-toetsen te laten afleggen. Wel wordt er gebruik gemaakt van het Leerling
Volg Systeem (LVS) Kijk!. Hierin worden observaties van leerlingen in kaart gebracht. Observaties
worden vanaf de eerste schooldag ingevoerd. Vaak naar aanleiding van een specifieke taak of
wanneer de leerling kleuter van de dag is. De afspraak in de berenklas is dat deze twee leerlingen
nauwkeurig geobserveerd worden. Wanneer leerlingen tenminste 6 maanden op school zijn, wordt
er ook een registratie van de leerling gemaakt waarbij de leerling op zijn ontwikkeling gescoord
wordt. Hierin wordt een vergelijk tussen zijn kalender- en ontwikkelleeftijd gemaakt. Deze
gegevens zijn terug te zien in het groepsoverzicht van Kijk! Wanneer een leerling een
ontwikkelvoorsprong danwel -achterstand heeft van ten minste zes maanden is dit in het overzicht
terug te zien. Groen voor een voorsprong, rood voor een achterstand. Deze zes maanden worden
gebruik omdat leren bij kleuters vaak sprongsgewijs gaat en ze in een keer een spurt kunnen
maken.
Alcidie Mommers
Taal en rekenen op maat Alcidie Mommers 2
, Inhoudsopgave
Pagina
Voorwoord 2
Inhoudsopgave 3
Taal op maat 4
Inleiding 4
Opdracht 0: Methodiek in-zicht: een heldere visie 4
Opdracht 1: 5
Signaleren van onderwijsbehoeften aan de hand van leerlinggegevens
Opdracht 1.2: Signaleren van onderwijsbehoeften: het taalgesprek 6
Opdracht 2: Taalonderwijsbehoeften in kaart 6
Opdracht 3: Plannen gedifferentieerd taalonderwijsaanbod 7
Opdracht 4: Evalueren 9
Opdracht 5: Reflecteren 9
Rekenen op maat 10
Opdracht 1: Literatuur bestuderen 10
Opdracht 2A: Onderwijsbehoeften in kaart brengen: analyseren groepsoverzicht 12
Opdracht 2B: Onderwijsbehoeften in kaart brengen: rekengesprekken 13
Opdracht 3: Analyseren groepsplan en afstemmen van onderwijsaanbod 14
Opdracht 4: Filmfragmenten en reflectieverslag 15
Bibliografie 18
Bijlagen 20
1. Groepsrapport Kijk! 20
2. Lesvoorbereiding Taal 21
3. Uitkomst woordtoets 23
4. Peilingsspel uitleg methode 24
5. Lesvoorbereiding Rekenen 25
Taal en rekenen op maat Alcidie Mommers 3
