HOOFDSTUK 13: Zenuwstelsel
13.1 Het centrale zenuwstelsel
Zenuwstelsel
Centrale Neuronen van hersen en zenuwstelsel (CZS)
ruggenmerg met hun
Perifere Alle zenuwen samen
ondersteunende cellen zenuwstelsel (PZS)
(zintuigen verbinden met
Centrale CZS/CZS verbinden met zenuwstelsel
Hersenen en spieren) ruggenmerg bestaan uit witte en
grijze stof
o Grijs
Cellichamen van neuronen
Verwerken van informatie
o Wit
Uitlopers van neuronen met extra isolerende omhulsel van myeline (witgele
vetachtig stof) – BINAS 88A
Communicatie tussen zenuwcellen
Ruggenmerg: beschermd in wervelkanaal en is omgeven door drie ruggenmergvliezen
Hersenen: bescherm in schedel en zijn omgeven door hersenvliezen
Bloed-hersenbarrière
Tight-junctions: Endotheelcellen van haarvaten in hersenen zitten strak tegen elkaar
Om haarvaten heen liggen uitlopers van astrocyten (gliacellen (steuncellen met veel
uitlopers vormen gesloten kring rondom haarvaten)
Bij elkaar vormen ze bloed-hersenbarrière: selectief stoffen door bescherming tegen
schadelijke stoffen
, Functie
Grote hersenen Orden en verwerken informatie
Logische redeneren
Wil/ bewustzijn
Geheugenfuncties
Emoties
Hersenschors Sensorische centra:
hersenschors primaire centrum (bewustwording) secundaire centrum
(interpreteren)
Motorische centra:
Primaire motorische schors (spieren aansturen) verbonden met secundaire
motorische schors (geheugen informatie over spieren/ coördinatie)
Links en rechts andersom
Thalamus Impulsen van zintuigen selecteren naar welk deel van hersenschors gaan
(impulsen remmen)
Hypothalamus Homeostate (aansturen hypofyse)
Thermostaat (lichaamstemperatuur)/ biologische klok
Kleine hersenen Coördineren van bewegingen (samenwerking met grote
hersenen/hersenstam/ruggenmerg)
Hersenstam Rol bij reflexen (zien en horen)
Verbinding grote en kleine hersenen
Tussenstation tussen evenwichtszintuig en kleine hersenen
Verlengde merg verbindt hersenen met ruggenmerg hier kruisen
zenuwbanen
Ruggenmerg
Hersenen met perifere zenuwstelsel
o Rugzijde
Uitlopers van sensorische neuronen (impulsen ruggenmerg)
Cellichamen van schakelneuronen liggen in grijze stof
Spinaal ganglion Verdikking met
cellichamen van
o Buikzijde sensorische neuronen bij
Uitlopers van elkaar motorische neuronen
(ruggenmerg spieren)
Cellichamen van motorische neuronen liggen in grijze stof
o Buiten ruggenmerg
Grensstrengen Aan beide zijden van buitenkant van ruggenmerg/ bestaan uit
zenuwknopen (ganglia)
Vanuit ganglia lopen zenuwen naar organen
13.1 Het centrale zenuwstelsel
Zenuwstelsel
Centrale Neuronen van hersen en zenuwstelsel (CZS)
ruggenmerg met hun
Perifere Alle zenuwen samen
ondersteunende cellen zenuwstelsel (PZS)
(zintuigen verbinden met
Centrale CZS/CZS verbinden met zenuwstelsel
Hersenen en spieren) ruggenmerg bestaan uit witte en
grijze stof
o Grijs
Cellichamen van neuronen
Verwerken van informatie
o Wit
Uitlopers van neuronen met extra isolerende omhulsel van myeline (witgele
vetachtig stof) – BINAS 88A
Communicatie tussen zenuwcellen
Ruggenmerg: beschermd in wervelkanaal en is omgeven door drie ruggenmergvliezen
Hersenen: bescherm in schedel en zijn omgeven door hersenvliezen
Bloed-hersenbarrière
Tight-junctions: Endotheelcellen van haarvaten in hersenen zitten strak tegen elkaar
Om haarvaten heen liggen uitlopers van astrocyten (gliacellen (steuncellen met veel
uitlopers vormen gesloten kring rondom haarvaten)
Bij elkaar vormen ze bloed-hersenbarrière: selectief stoffen door bescherming tegen
schadelijke stoffen
, Functie
Grote hersenen Orden en verwerken informatie
Logische redeneren
Wil/ bewustzijn
Geheugenfuncties
Emoties
Hersenschors Sensorische centra:
hersenschors primaire centrum (bewustwording) secundaire centrum
(interpreteren)
Motorische centra:
Primaire motorische schors (spieren aansturen) verbonden met secundaire
motorische schors (geheugen informatie over spieren/ coördinatie)
Links en rechts andersom
Thalamus Impulsen van zintuigen selecteren naar welk deel van hersenschors gaan
(impulsen remmen)
Hypothalamus Homeostate (aansturen hypofyse)
Thermostaat (lichaamstemperatuur)/ biologische klok
Kleine hersenen Coördineren van bewegingen (samenwerking met grote
hersenen/hersenstam/ruggenmerg)
Hersenstam Rol bij reflexen (zien en horen)
Verbinding grote en kleine hersenen
Tussenstation tussen evenwichtszintuig en kleine hersenen
Verlengde merg verbindt hersenen met ruggenmerg hier kruisen
zenuwbanen
Ruggenmerg
Hersenen met perifere zenuwstelsel
o Rugzijde
Uitlopers van sensorische neuronen (impulsen ruggenmerg)
Cellichamen van schakelneuronen liggen in grijze stof
Spinaal ganglion Verdikking met
cellichamen van
o Buikzijde sensorische neuronen bij
Uitlopers van elkaar motorische neuronen
(ruggenmerg spieren)
Cellichamen van motorische neuronen liggen in grijze stof
o Buiten ruggenmerg
Grensstrengen Aan beide zijden van buitenkant van ruggenmerg/ bestaan uit
zenuwknopen (ganglia)
Vanuit ganglia lopen zenuwen naar organen
