Kontemporaryong Isyu
REVIEW: 2. Pagsasagawa ng kaukulang pananaliksik
● Kontemporaryo: ginagamit upang upang malaman ang saklaw ng isyung
ilarawan ang kasalukuyan o pinag-uusapan & kung paano ito
makabagong panahon naganap
● Pangkarapatan: aspekto na nabibilang 3. Pagsusuri sa mga konsepto/kaalamang
ang human trafficking kaugnay ng isyung pinag-uusapan
● Territorial Dispute: hindi kabilang sa 4. Pagbubuo ng sariling pananaw ukol sa
aspektong pangkapaligiran isyu na naayon sa katotohanan
● Volunteerism: maiiugnay sa gawaing
pansibiko Kahalagahan ng pag-aaral ng Kontemporaryong
● Vote Buying: ex ng isyung pampolitika Isyu:
● Urbanization: ex ng isyung ● Nakakatulong ito sa paghubog ng
pang-ekonomiya kamalayan ng bawat mamamayan ng
● Media Killings: ex ng isyu sa karapatang bansa & lipunang global
pantao ● Nakapagdudulot ito ng malawak na
● Global Warming: ex ng isyung kaalaman sa tao
pangkapaligiran ● Nagkakaroon ng malalim na kaalaman
● Lahat ng kontemporaryong isyu ay tungkol sa mahalagang paksa
maituturing na negatibo: Hindi wasto ● Nahuhubog ang mahahalagang
● Unemployment: pagtaas ng antas ng damdamin & saloobin o pagpapahalaga
walang trabaho na may kaugnayan sa pagiging
● Ang mga sumusunod ay karaniwang mabuting mamamayan
sumasakop sa kontemporaryong isyu
maliban sa isa: Lumang Pelikula Kalamidad:
● DPWH: nagsasaayos ng mga lansangan, ● Nagdudulot ng malaking pinsala sa
daan, tulay, dike, atbp imprastruktura ng kapaligiran, ari-arian, kalusugan &
pamahalaan na nasisira kapag may buhay ng mga tao sa lipunan
kalamidad ● Natural na proseso ng kalikasan na
pinalalala ng mga gawain ng tao
Kontemporaryo: ika-20 dantaon hanggang
kasalukuyang Uri ng Kalamidad:
1. Bagyo:
Isyu: paksa, tema/suliraning nakaaapekto sa ● Malakas na hanging kumikilos nang
lipunan paikot & madalas ay may kasama pang
malakas & matagal na pag-ulan
Kontemporaryong Isyu: ● 20 o higit pang bagyo kada taon
● Lahat ng nangyayari sa kasalukuyan na ● Mula Mayo-Oktubre
nakaaapekto sa ating pamumuhay
● Hindi lahat ay maituturing negatibo Public Storm Warning Signal: upang malaman ng
mga tao kung gaano kalakas ang paparating na
Katangian ng isang Kontemporaryong Isyu: bagyo
● Mahalaga & makabuluhan sa lipunang
ginagalawan Mga Panganib ng Bagyo: malakas na hangin,
● Malinaw na epekto/impluwensiya sa malakas na ulan, storm surge/daluyong,
lipunan/mamamayan landslide/mudflow
● Nagaganap sa kasalukuyang panahon
● May temang napag-uusapan & Uri ng Bagyo:
maaaring may maganda o positibong a. Tropical depression (Signal #1):
impluwensiya o epekto sa lipunan ● 30-60 kph expected in 36 hrs
● Wave height: 1.25 - 4 m
Uri ng Kontemporaryong Isyu: ● Slight damage to high risk structures &
1. Pangkapaligiran & Pang-ekonomiya: makeshift houses in exposed
climate change, sustainable communities
development, unemployment, Covid-19 ● Banana plants are tilted, trees’ twigs are
2. Pampolitika & Pangkapayapaan: broken, & rice crops in flowering stage
territorial conflict, political dynasty, are significantly damaged
terorisms
3. Karapatang Pantao & Kasarian: human b. Tropical storm (Signal #2):
rights, indigenous group ● 61-120 kph expected in 24 hrs
4. Pang-edukasyon & Pansibiko ● Wave height: 4.1 - 14 m
● Moderate damage to high risk
Mga Proseso sa pag-aaral ng mga structures, old roofs, electric posts &
Kontemporaryong Isyu: poorly constructed signs
1. Pagkilala/pagtukoy kung totoo nga ba ● Banana, mango & ipil-ipil trees are
na nagaganap/nangyayari ang isang broken, coconut trees are tilted, rice &
isyu corn adversely affected
, c. Severe tropical storm (Signal #3): 6) Landslide: pagdausdos ng mga tipak ng
● 121-170 kph expected in 18 hrs bato/debris & putik mula sa matataas na lugar
● Wave height: >14 m dala ng malalakas & tuloy-tuloy na pag-ulan,
● Storm surge at coastal areas pagputok ng bulkan, & paglindol
● Heavy damage to high risk structures &
house of light materials. Old houses of 7) Buhawi/Tornado: mapanira & mapanganib &
medium strength materials are unroofed umiikot na haligi ng hangin na
● Almost all bananas & big trees are dumarapo/sumasayad sa kalupaan na
uprooted. Hybrid coconut trees are karaniwang nabubuo kasama ng thunderstorm
downed & trees w/ heavy foliage blown
off 8) Pagputok ng Bulkan: may 300+ na bulkan sa
Pilipinas & 22+ dito ang aktibo.
d. Typhoon (Signal #4):
● 171-220 kph expected in 12 hrs 9) Paglindol/Pagyanig:
● Wave height: >14 m ● Mabilis na paglabas ng enerhiya sa
● Storm surge 2-3 m at coastal areas ilalim ng lupa
● Very heavy damage to medium & ● Subduction Zone: saan nagaganap ang
high-risk structures. Up to 75% of madalas na paglindol
structures in a community are totally
destroyed 10) Matinding Init/Heat Wave: isang hindi
● Banana plants are totally damaged, pangkaraniwang init ng panahon na tumatagal
large trees are broken, coconut, rice & sa 2 o higit pang araw
corn plantations suffer severe losses
e. Super typhoon (Signal #5): National Disaster Risk Reduction & Management
● >220 kph expected in 12 hrs Council (NDRRMC): pagtugon sa usaping
pangkaligtasan sa mga tao tuwing mga
● Wave height: >14 m
kalamidad sa bansa
● Storm surge >3 m at coastal areas
● Heavy damage to all structures,
Epekto ng Kalamidad sa Bansa:
complete roof, window & door damage to
residences & industrial buildings. ● Pagkawala ng buhay ng tao & hayop
Electrical power distribution & ● Pagtaas ng presyo ng mga bilihin
communication services severely ● Pagkalat ng epidemya
disrupted ● Abnormal na daloy ng ekonomiya
● Total damage to banana & coconut ● Problema sa relief operation &
plantations. Most tall trees are broken & rehabilitation efforts
few plants can survive ● Pagkawasak ng mga impraestrakture &
mga ari-arian
Rainfall Advisory:
● Yellow (Monitor): malakas ang pag-ulan Epekto ng Pangunahing Kalamidad:
sa loob ng 1 oras & susunod pang 2 oras 1. Super Typhoon Yolanda/Typhoon Haiyan:
● Orange (Alerto): matindi ang pag-ulan sa ● Isa sa pinakamalakas na bagyo sa
loob ng 1 oras & susunod pang 2 oras daigdig
● Red (Lumikas): walang humpay ang ● Nobyembre 8, 2013
pag-ulan sa loob ng 1 oras & susunod ● Nagdulot ng pinsala sa mga taga-Palot,
pang 2 oras Tacloban, & ibang lugar sa Leyte &
Samar
2) Pagbaha/Flash Flood: nangyayari pag may
malakas na pagbuhos ng ulan na dala ng bagyo 2. Bagyong Ondoy/Typhoon Ketsana:
o monsoon rains ● Isa sa pinakamatinding bagyo na
rumagasa sa bansa
3) El Niño & La Nina: ● Nanalasa sa Rehiyon I-IV & NCR
● El Niño: di pangkaraniwang pag-init ng ● Setyembre 26, 2009
temp ng tubig sa karagatang Pasipiko na
naging sanhi ng pagbabago ng klima 3. Bagyong Uring/Tropical Storm Thelma:
● La Nina: matinding pag-ulan ● Nobyembre 2-7, 1991
● Ormoc Flash Flood
4) Storm Surge: abnormal na pagtaas ng ● Kumtil sa halos 5,100 katao sa Ormoc,
tubig-dagat na may kaugnay sa low pressure Leyte
weather system gaya ng bagyo ● Pinakamalakas na bagyong naitala sa
kasaysayan ng bansa
5) Tsunami: serye na malalaking alon na dala ng
mga pagyanig/paglindol, pagguho ng kalupaan 4. Pagputok ng Bulkang Pinatubo:
& pagsabog ng bulkan sa ilalim ng karagatan o
● Hunyo 15. 1991
pagbagsak ng kometa
REVIEW: 2. Pagsasagawa ng kaukulang pananaliksik
● Kontemporaryo: ginagamit upang upang malaman ang saklaw ng isyung
ilarawan ang kasalukuyan o pinag-uusapan & kung paano ito
makabagong panahon naganap
● Pangkarapatan: aspekto na nabibilang 3. Pagsusuri sa mga konsepto/kaalamang
ang human trafficking kaugnay ng isyung pinag-uusapan
● Territorial Dispute: hindi kabilang sa 4. Pagbubuo ng sariling pananaw ukol sa
aspektong pangkapaligiran isyu na naayon sa katotohanan
● Volunteerism: maiiugnay sa gawaing
pansibiko Kahalagahan ng pag-aaral ng Kontemporaryong
● Vote Buying: ex ng isyung pampolitika Isyu:
● Urbanization: ex ng isyung ● Nakakatulong ito sa paghubog ng
pang-ekonomiya kamalayan ng bawat mamamayan ng
● Media Killings: ex ng isyu sa karapatang bansa & lipunang global
pantao ● Nakapagdudulot ito ng malawak na
● Global Warming: ex ng isyung kaalaman sa tao
pangkapaligiran ● Nagkakaroon ng malalim na kaalaman
● Lahat ng kontemporaryong isyu ay tungkol sa mahalagang paksa
maituturing na negatibo: Hindi wasto ● Nahuhubog ang mahahalagang
● Unemployment: pagtaas ng antas ng damdamin & saloobin o pagpapahalaga
walang trabaho na may kaugnayan sa pagiging
● Ang mga sumusunod ay karaniwang mabuting mamamayan
sumasakop sa kontemporaryong isyu
maliban sa isa: Lumang Pelikula Kalamidad:
● DPWH: nagsasaayos ng mga lansangan, ● Nagdudulot ng malaking pinsala sa
daan, tulay, dike, atbp imprastruktura ng kapaligiran, ari-arian, kalusugan &
pamahalaan na nasisira kapag may buhay ng mga tao sa lipunan
kalamidad ● Natural na proseso ng kalikasan na
pinalalala ng mga gawain ng tao
Kontemporaryo: ika-20 dantaon hanggang
kasalukuyang Uri ng Kalamidad:
1. Bagyo:
Isyu: paksa, tema/suliraning nakaaapekto sa ● Malakas na hanging kumikilos nang
lipunan paikot & madalas ay may kasama pang
malakas & matagal na pag-ulan
Kontemporaryong Isyu: ● 20 o higit pang bagyo kada taon
● Lahat ng nangyayari sa kasalukuyan na ● Mula Mayo-Oktubre
nakaaapekto sa ating pamumuhay
● Hindi lahat ay maituturing negatibo Public Storm Warning Signal: upang malaman ng
mga tao kung gaano kalakas ang paparating na
Katangian ng isang Kontemporaryong Isyu: bagyo
● Mahalaga & makabuluhan sa lipunang
ginagalawan Mga Panganib ng Bagyo: malakas na hangin,
● Malinaw na epekto/impluwensiya sa malakas na ulan, storm surge/daluyong,
lipunan/mamamayan landslide/mudflow
● Nagaganap sa kasalukuyang panahon
● May temang napag-uusapan & Uri ng Bagyo:
maaaring may maganda o positibong a. Tropical depression (Signal #1):
impluwensiya o epekto sa lipunan ● 30-60 kph expected in 36 hrs
● Wave height: 1.25 - 4 m
Uri ng Kontemporaryong Isyu: ● Slight damage to high risk structures &
1. Pangkapaligiran & Pang-ekonomiya: makeshift houses in exposed
climate change, sustainable communities
development, unemployment, Covid-19 ● Banana plants are tilted, trees’ twigs are
2. Pampolitika & Pangkapayapaan: broken, & rice crops in flowering stage
territorial conflict, political dynasty, are significantly damaged
terorisms
3. Karapatang Pantao & Kasarian: human b. Tropical storm (Signal #2):
rights, indigenous group ● 61-120 kph expected in 24 hrs
4. Pang-edukasyon & Pansibiko ● Wave height: 4.1 - 14 m
● Moderate damage to high risk
Mga Proseso sa pag-aaral ng mga structures, old roofs, electric posts &
Kontemporaryong Isyu: poorly constructed signs
1. Pagkilala/pagtukoy kung totoo nga ba ● Banana, mango & ipil-ipil trees are
na nagaganap/nangyayari ang isang broken, coconut trees are tilted, rice &
isyu corn adversely affected
, c. Severe tropical storm (Signal #3): 6) Landslide: pagdausdos ng mga tipak ng
● 121-170 kph expected in 18 hrs bato/debris & putik mula sa matataas na lugar
● Wave height: >14 m dala ng malalakas & tuloy-tuloy na pag-ulan,
● Storm surge at coastal areas pagputok ng bulkan, & paglindol
● Heavy damage to high risk structures &
house of light materials. Old houses of 7) Buhawi/Tornado: mapanira & mapanganib &
medium strength materials are unroofed umiikot na haligi ng hangin na
● Almost all bananas & big trees are dumarapo/sumasayad sa kalupaan na
uprooted. Hybrid coconut trees are karaniwang nabubuo kasama ng thunderstorm
downed & trees w/ heavy foliage blown
off 8) Pagputok ng Bulkan: may 300+ na bulkan sa
Pilipinas & 22+ dito ang aktibo.
d. Typhoon (Signal #4):
● 171-220 kph expected in 12 hrs 9) Paglindol/Pagyanig:
● Wave height: >14 m ● Mabilis na paglabas ng enerhiya sa
● Storm surge 2-3 m at coastal areas ilalim ng lupa
● Very heavy damage to medium & ● Subduction Zone: saan nagaganap ang
high-risk structures. Up to 75% of madalas na paglindol
structures in a community are totally
destroyed 10) Matinding Init/Heat Wave: isang hindi
● Banana plants are totally damaged, pangkaraniwang init ng panahon na tumatagal
large trees are broken, coconut, rice & sa 2 o higit pang araw
corn plantations suffer severe losses
e. Super typhoon (Signal #5): National Disaster Risk Reduction & Management
● >220 kph expected in 12 hrs Council (NDRRMC): pagtugon sa usaping
pangkaligtasan sa mga tao tuwing mga
● Wave height: >14 m
kalamidad sa bansa
● Storm surge >3 m at coastal areas
● Heavy damage to all structures,
Epekto ng Kalamidad sa Bansa:
complete roof, window & door damage to
residences & industrial buildings. ● Pagkawala ng buhay ng tao & hayop
Electrical power distribution & ● Pagtaas ng presyo ng mga bilihin
communication services severely ● Pagkalat ng epidemya
disrupted ● Abnormal na daloy ng ekonomiya
● Total damage to banana & coconut ● Problema sa relief operation &
plantations. Most tall trees are broken & rehabilitation efforts
few plants can survive ● Pagkawasak ng mga impraestrakture &
mga ari-arian
Rainfall Advisory:
● Yellow (Monitor): malakas ang pag-ulan Epekto ng Pangunahing Kalamidad:
sa loob ng 1 oras & susunod pang 2 oras 1. Super Typhoon Yolanda/Typhoon Haiyan:
● Orange (Alerto): matindi ang pag-ulan sa ● Isa sa pinakamalakas na bagyo sa
loob ng 1 oras & susunod pang 2 oras daigdig
● Red (Lumikas): walang humpay ang ● Nobyembre 8, 2013
pag-ulan sa loob ng 1 oras & susunod ● Nagdulot ng pinsala sa mga taga-Palot,
pang 2 oras Tacloban, & ibang lugar sa Leyte &
Samar
2) Pagbaha/Flash Flood: nangyayari pag may
malakas na pagbuhos ng ulan na dala ng bagyo 2. Bagyong Ondoy/Typhoon Ketsana:
o monsoon rains ● Isa sa pinakamatinding bagyo na
rumagasa sa bansa
3) El Niño & La Nina: ● Nanalasa sa Rehiyon I-IV & NCR
● El Niño: di pangkaraniwang pag-init ng ● Setyembre 26, 2009
temp ng tubig sa karagatang Pasipiko na
naging sanhi ng pagbabago ng klima 3. Bagyong Uring/Tropical Storm Thelma:
● La Nina: matinding pag-ulan ● Nobyembre 2-7, 1991
● Ormoc Flash Flood
4) Storm Surge: abnormal na pagtaas ng ● Kumtil sa halos 5,100 katao sa Ormoc,
tubig-dagat na may kaugnay sa low pressure Leyte
weather system gaya ng bagyo ● Pinakamalakas na bagyong naitala sa
kasaysayan ng bansa
5) Tsunami: serye na malalaking alon na dala ng
mga pagyanig/paglindol, pagguho ng kalupaan 4. Pagputok ng Bulkang Pinatubo:
& pagsabog ng bulkan sa ilalim ng karagatan o
● Hunyo 15. 1991
pagbagsak ng kometa
