Samenvatting Biologie
§ 3.1 Ordenen vroeger en nu
Bij ordenen let je op de gemeenschappelijke kenmerken van dingen. De tak die zich
bezighoudt met het ordenen van organismen, wordt taxonomie of systematiek genoemd.
De Griekse wetenschapper Aristoteles verdeelde alle organismen in 2 groepen: planten en
dieren. Hij keek naar de manier van eten en drinken en naar het groeien van organismen.
Het onderzoeken van een organisme op kenmerken en het opzoeken van zijn naam, noem je
determineren. Schattingen van het aantal verschillende soorten organismen op aarde zijn
ongeveer 10 tot 200 miljoen. Er bestaan nog veel meer organismen die nog niet ontdekt zijn
die leven bijvoorbeeld in diepe oceanen en in ondoordringbare regenwouden. Veel groepen
organismen zijn ontstaan en veel zijn ook weer verdwenen. Dit komt door de
evolutietheorie. De sterkste soort overleeft en plant zich voort. Tegenwoordig
onderscheiden we vier groepen. Deze groepen noem je Rijken. De 4 Rijken zijn bacteriën,
schimmels, planten en dieren. (Elk organisme behoort tot 1 van de Rijken). De kenmerken
die wij gebruiken hebben betrekking op de bouw van de cellen en de voedingswijze.
Ordening van organismen in 1 van de 4 Rijken gebeurt op basis van de bouw van de cellen
waaruit het organisme is opgebouwd. Bij de bouw wordt gelet op de volgende
celkenmerken: grootte van de cel, de aanwezigheid van een celkern, de aanwezigheid van
een celwand, de aanwezigheid van een vacuole en de aanwezigheid van bladgroenkorrels.
- Zelfvoorzienende organismen hebben eigenschappen om hun eigen voedsel te maken uit
anorganische stoffen. Planten zijn zelfvoorzienende, want ze hebben fotosynthese: ze
maken suiker in hun bladgroenkorrels met behulp van zonlicht, water uit de bodem en
koolstofdioxide uit de lucht. Ze gebruiken de suiker voor de groei van hun organen en als
energiebron. Ze halen anorganische stoffen uit de bodem die ze gebruiken bij het maken van
eiwitten en vetten.
- Afhankelijke organismen moeten andere organismen of delen daarvan opeten (zij kunnen
alleen organische stoffen als voedsel gebruiken).
Er zijn rond de 350.000 soorten kevers op aarde bekend.
Er zijn rond de 4600 zoogdieren op aarde bekend.
, §
3.2 Bacteriën
In de Middeleeuwen dachten ze dat levende wezens uit het niets uit dood materiaal
ontstonden → vliegen uit rottend vlees, vissen uit de modder. Deze theorie noemden ze
spontane generatie. In de 17de eeuw waren er twijfels over deze theorie, bacteriën bleven
een twijfelgeval.
Spallanzani (1729-1799) deed proeven met zaden in 4 grote flessen:
Hij verhitte de flessen en liet ze afkoelen:
- Heel kort verhitten: in alle flessen bacteriën,
maar wel minder bacteriën als de flessen
beter afgesloten waren.
- ½ uur verhitten: geen bacteriën in fles 4,
overige flessen wel.
1 2 3 4
Conclusie: bacteriën verspreiden zich via de lucht en ontstaan niet spontaan.
Bacteriën zijn de kleinste organismen, ongeveer 0,001 millimeter (1 μm).μm).m).
Bacteriën kun je niet met het blote oog zien. Ter vergelijking:
Bacteriën bestaan uit 1 enkele cel:
- Vermenigvuldigen door in tweeën te delen.
- Komen overal op aarde voor: vochtig, droog, koud of
warm.
- Veel bacteriën op je lichaam: 100.00 miljoen! Wegen
samen 1 kg. Zijn goede bacteriën.
- Goede bacteriën nodig voor je gezondheid:
Darmbacteriën: verteren van voedsel.
Op je huid, 8 miljoen bacteriën per cm2
bescherming tegen schadelijke bacteriën van
buiten.
- Slechte bacteriën kunnen je ziek maken door schade aan te brengen aan lichaamswezel
door het te vernietigen of te vergiftigen. Meestal kan je eigen lichaam dit goed afweren.
§ 3.1 Ordenen vroeger en nu
Bij ordenen let je op de gemeenschappelijke kenmerken van dingen. De tak die zich
bezighoudt met het ordenen van organismen, wordt taxonomie of systematiek genoemd.
De Griekse wetenschapper Aristoteles verdeelde alle organismen in 2 groepen: planten en
dieren. Hij keek naar de manier van eten en drinken en naar het groeien van organismen.
Het onderzoeken van een organisme op kenmerken en het opzoeken van zijn naam, noem je
determineren. Schattingen van het aantal verschillende soorten organismen op aarde zijn
ongeveer 10 tot 200 miljoen. Er bestaan nog veel meer organismen die nog niet ontdekt zijn
die leven bijvoorbeeld in diepe oceanen en in ondoordringbare regenwouden. Veel groepen
organismen zijn ontstaan en veel zijn ook weer verdwenen. Dit komt door de
evolutietheorie. De sterkste soort overleeft en plant zich voort. Tegenwoordig
onderscheiden we vier groepen. Deze groepen noem je Rijken. De 4 Rijken zijn bacteriën,
schimmels, planten en dieren. (Elk organisme behoort tot 1 van de Rijken). De kenmerken
die wij gebruiken hebben betrekking op de bouw van de cellen en de voedingswijze.
Ordening van organismen in 1 van de 4 Rijken gebeurt op basis van de bouw van de cellen
waaruit het organisme is opgebouwd. Bij de bouw wordt gelet op de volgende
celkenmerken: grootte van de cel, de aanwezigheid van een celkern, de aanwezigheid van
een celwand, de aanwezigheid van een vacuole en de aanwezigheid van bladgroenkorrels.
- Zelfvoorzienende organismen hebben eigenschappen om hun eigen voedsel te maken uit
anorganische stoffen. Planten zijn zelfvoorzienende, want ze hebben fotosynthese: ze
maken suiker in hun bladgroenkorrels met behulp van zonlicht, water uit de bodem en
koolstofdioxide uit de lucht. Ze gebruiken de suiker voor de groei van hun organen en als
energiebron. Ze halen anorganische stoffen uit de bodem die ze gebruiken bij het maken van
eiwitten en vetten.
- Afhankelijke organismen moeten andere organismen of delen daarvan opeten (zij kunnen
alleen organische stoffen als voedsel gebruiken).
Er zijn rond de 350.000 soorten kevers op aarde bekend.
Er zijn rond de 4600 zoogdieren op aarde bekend.
, §
3.2 Bacteriën
In de Middeleeuwen dachten ze dat levende wezens uit het niets uit dood materiaal
ontstonden → vliegen uit rottend vlees, vissen uit de modder. Deze theorie noemden ze
spontane generatie. In de 17de eeuw waren er twijfels over deze theorie, bacteriën bleven
een twijfelgeval.
Spallanzani (1729-1799) deed proeven met zaden in 4 grote flessen:
Hij verhitte de flessen en liet ze afkoelen:
- Heel kort verhitten: in alle flessen bacteriën,
maar wel minder bacteriën als de flessen
beter afgesloten waren.
- ½ uur verhitten: geen bacteriën in fles 4,
overige flessen wel.
1 2 3 4
Conclusie: bacteriën verspreiden zich via de lucht en ontstaan niet spontaan.
Bacteriën zijn de kleinste organismen, ongeveer 0,001 millimeter (1 μm).μm).m).
Bacteriën kun je niet met het blote oog zien. Ter vergelijking:
Bacteriën bestaan uit 1 enkele cel:
- Vermenigvuldigen door in tweeën te delen.
- Komen overal op aarde voor: vochtig, droog, koud of
warm.
- Veel bacteriën op je lichaam: 100.00 miljoen! Wegen
samen 1 kg. Zijn goede bacteriën.
- Goede bacteriën nodig voor je gezondheid:
Darmbacteriën: verteren van voedsel.
Op je huid, 8 miljoen bacteriën per cm2
bescherming tegen schadelijke bacteriën van
buiten.
- Slechte bacteriën kunnen je ziek maken door schade aan te brengen aan lichaamswezel
door het te vernietigen of te vergiftigen. Meestal kan je eigen lichaam dit goed afweren.
