Blok 2.4, probleem 5
Leerdoelen:
- Hoe verwerk je structuren in het brein en welke theorieën horen hierbij?
- Hoe werkt object herkenning in het brein?
- Hoe werkt gezichtsherkenning en welkte tekortkomingen zijn er?
Gestalt, objectherkenning en defecten.
Bronnen:
- Goldstein H.5
Gestalt benadering voor object perceptie
Wundt heeft geprobeerd om perceptie te verklaren door middel van structuralisme. Volgens
deze benadering wordt perceptie gevormd door verschillende elementen (sensations) met
elkaar te combineren.
De Gestalt psychologen waren het niet helemaal eens met dat idee, want het structuralisme
kan hiermee niet alles verklaren. In plaats daarvan hadden zij het idee: ‘Het geheel verschilt
van de som van zijn delen.’
Max Wertheimer
Apparent moving: Dit is een illusie waarbij stimuli lijken te bewegen, maat dit niet het geval
is. In dit geval worden twee stimuli op licht verschillende positie achter elkaar geflitst met
juiste timing, hierdoor lijkt het te bewegen.
Is niet te verklaren door structuralisme.
Kurt Kofka en Ivo Kohler zijn twee Gestalt psychologen. Die onderzoek gingen doen naar
fenomenen die niet te beschrijven zijn door structuralisme.
Illusory contours: Dit is een illusie die niet beschreven kan worden door het
structuralisme. De contouren worden als illusionistisch gezien, omdat ze
eigenlijk niet aanwezig zijn in de fysieke stimulus. Dit is lastig om te verklaren
voor de structuralisten, omdat er geen werkelijke contour is, dus er kunnen
geen sensaties zijn waar de contour wordt ervaren.
De Gestalt psychologen hebben een aantal principes voorgesteld, deze noemden zij de
wetten van de perceptuele organisatie.
The Gestalt laws of perceptual organization
Perceptuele organisatie is het groeperen van elementen in een beeld om grotere objecten te
vormen. Er zijn zes wetten van organisatie opgesteld om uit te leggen hoe perceptueel
groeperen plaatsvindt.
- Law of pragnanz (law of good figure): Dit is de centrale wet van de Gestalt
psychologie: elk stimulus patroon wordt gezien op zo’n manier dat de
resulterende structuur zo simpel mogelijk is.
, - Law of similarity: Soortgelijke dingen lijken gegroepeerd te zijn. Vb. cirkels van
dezelfde kleur zullen groeperen. Dit geldt ook voor soortgelijke vorm, grootte, geluid,
etc.
- Law of good continuation: Wanneer punten verbonden zijn resulteert dit in
een rechte of vloeiend gebogen lijn, ze worden gezien als bij elkaar horend
en de lijnen hebben de neiging om zo gezien te worden dat ze het meest
vloeiende pad volgen.
- Law of proximity (of nearness): Dingen die vlakbij elkaar zijn
lijken gegroepeerd te zijn.
- Principle of common region: Elementen die in dezelfde regio
of ruimte aanwezig zijn lijken bij elkaar te horen.
- Principle of uniform connectedness: Een verbonden gebied
van visuele kenmerken, zoals kleur, textuur en beweging,
worden waargenomen als een enkele unit.
- Principle of synchrony: Visuele gebeurtenissen die tegelijk plaatsvinden,
lijken bij elkaar te horen. Vb. lichten die tegelijk knipperen, lijken bij
elkaar te horen.
- Law of common fate: Dingen die in dezelfde richting bewegen, lijken bij
elkaar te horen. Vb. Vogels die in dezelfde richting vliegen, worden als 1
groep gezien.
- Law of familiarity: Dingen die een patroon vormen die
bekend of betekenisvol zijn, worden samen
gegroepeerd. Vb. Patronen in bomen en rotsen die je
herkent als een gezicht als je goed kijkt. Wanneer je
ze eenmaal ziet is het lastig ze niet meer te zien.
Kritiek:
Het zijn geen wetten, maar heuristieken. Het werkt in de meeste gevallen, maar het kan ook
misleiden zijn.
Perceptuele segregatie: hoe objecten gescheiden worden van de achtergrond
De Gestalt psychologen zijn ook geïnteresseerd in het uitleggen van perceptuele segregatie.
Dit is het ene object perceptueel scheiden van het andere object.
Dit wordt ook vaak het probleem van figure-ground segregation genoemd. Wanneer we een
losstaand object (= figure) zien, wordt dit meestal als losstaand van zijn achtergrond (=
ground) gezien. De Gestalt psychologen deden onderzoek naar de eigenschappen van figure
en ground.
De gestalt psychologen deden dit ondezoek aan de hand van reversible figure-ground. Dit
zijn afbeeldingen die op verschillende manieren wargenomen kunnen worden.
Leerdoelen:
- Hoe verwerk je structuren in het brein en welke theorieën horen hierbij?
- Hoe werkt object herkenning in het brein?
- Hoe werkt gezichtsherkenning en welkte tekortkomingen zijn er?
Gestalt, objectherkenning en defecten.
Bronnen:
- Goldstein H.5
Gestalt benadering voor object perceptie
Wundt heeft geprobeerd om perceptie te verklaren door middel van structuralisme. Volgens
deze benadering wordt perceptie gevormd door verschillende elementen (sensations) met
elkaar te combineren.
De Gestalt psychologen waren het niet helemaal eens met dat idee, want het structuralisme
kan hiermee niet alles verklaren. In plaats daarvan hadden zij het idee: ‘Het geheel verschilt
van de som van zijn delen.’
Max Wertheimer
Apparent moving: Dit is een illusie waarbij stimuli lijken te bewegen, maat dit niet het geval
is. In dit geval worden twee stimuli op licht verschillende positie achter elkaar geflitst met
juiste timing, hierdoor lijkt het te bewegen.
Is niet te verklaren door structuralisme.
Kurt Kofka en Ivo Kohler zijn twee Gestalt psychologen. Die onderzoek gingen doen naar
fenomenen die niet te beschrijven zijn door structuralisme.
Illusory contours: Dit is een illusie die niet beschreven kan worden door het
structuralisme. De contouren worden als illusionistisch gezien, omdat ze
eigenlijk niet aanwezig zijn in de fysieke stimulus. Dit is lastig om te verklaren
voor de structuralisten, omdat er geen werkelijke contour is, dus er kunnen
geen sensaties zijn waar de contour wordt ervaren.
De Gestalt psychologen hebben een aantal principes voorgesteld, deze noemden zij de
wetten van de perceptuele organisatie.
The Gestalt laws of perceptual organization
Perceptuele organisatie is het groeperen van elementen in een beeld om grotere objecten te
vormen. Er zijn zes wetten van organisatie opgesteld om uit te leggen hoe perceptueel
groeperen plaatsvindt.
- Law of pragnanz (law of good figure): Dit is de centrale wet van de Gestalt
psychologie: elk stimulus patroon wordt gezien op zo’n manier dat de
resulterende structuur zo simpel mogelijk is.
, - Law of similarity: Soortgelijke dingen lijken gegroepeerd te zijn. Vb. cirkels van
dezelfde kleur zullen groeperen. Dit geldt ook voor soortgelijke vorm, grootte, geluid,
etc.
- Law of good continuation: Wanneer punten verbonden zijn resulteert dit in
een rechte of vloeiend gebogen lijn, ze worden gezien als bij elkaar horend
en de lijnen hebben de neiging om zo gezien te worden dat ze het meest
vloeiende pad volgen.
- Law of proximity (of nearness): Dingen die vlakbij elkaar zijn
lijken gegroepeerd te zijn.
- Principle of common region: Elementen die in dezelfde regio
of ruimte aanwezig zijn lijken bij elkaar te horen.
- Principle of uniform connectedness: Een verbonden gebied
van visuele kenmerken, zoals kleur, textuur en beweging,
worden waargenomen als een enkele unit.
- Principle of synchrony: Visuele gebeurtenissen die tegelijk plaatsvinden,
lijken bij elkaar te horen. Vb. lichten die tegelijk knipperen, lijken bij
elkaar te horen.
- Law of common fate: Dingen die in dezelfde richting bewegen, lijken bij
elkaar te horen. Vb. Vogels die in dezelfde richting vliegen, worden als 1
groep gezien.
- Law of familiarity: Dingen die een patroon vormen die
bekend of betekenisvol zijn, worden samen
gegroepeerd. Vb. Patronen in bomen en rotsen die je
herkent als een gezicht als je goed kijkt. Wanneer je
ze eenmaal ziet is het lastig ze niet meer te zien.
Kritiek:
Het zijn geen wetten, maar heuristieken. Het werkt in de meeste gevallen, maar het kan ook
misleiden zijn.
Perceptuele segregatie: hoe objecten gescheiden worden van de achtergrond
De Gestalt psychologen zijn ook geïnteresseerd in het uitleggen van perceptuele segregatie.
Dit is het ene object perceptueel scheiden van het andere object.
Dit wordt ook vaak het probleem van figure-ground segregation genoemd. Wanneer we een
losstaand object (= figure) zien, wordt dit meestal als losstaand van zijn achtergrond (=
ground) gezien. De Gestalt psychologen deden onderzoek naar de eigenschappen van figure
en ground.
De gestalt psychologen deden dit ondezoek aan de hand van reversible figure-ground. Dit
zijn afbeeldingen die op verschillende manieren wargenomen kunnen worden.
