Samenvatting Forensische aspecten
van Kindermishandeling
Thema’s van het vak:
1. Slachtoffer van mishandeling: wel of niet vertellen?
2. Betrouwbaarheid van verklaringen van slachtoffers
3. Het kindverhoor
4. Medisch-forensische aspecten
5. Daders (typen, profielen, eigenschappen) & Filicide
6. Cycle of violence
7. Behandeling van daders en recidive
College 1: Thema 1 - Slachtoffer van mishandeling: Wel/Niet vertellen? (Deel A en B)
Hoofdvragen thema 1:
● Hoe vaak komt zwijgen voor?
- Hoe kun je dat onderzoeken?
● Wat zijn de drempels om te vertellen?
Non-disclosure= niet vertellen → (welke drempels?)
Disclosure= wel vertellen
Delayed disclosure= wel vertellen maar pas jaren
later → (Betrouwbaar?)
Thema 1A: Childhood nondisclosure - Hoe vaak komt dit voor?
Summit (1983): alle slachtoffers zwijgen eerst
● Patroon adhv behandeling slachtoffers intrafamiliair misbruik
● Child Sexual Abuse Accomodation Syndrome (CSAAS) → Theorie/Model
→ Londen (2005)
→ Disclosure is a process, not an event!
- Zwijgen om te overleven
Wetenschappelijk onderzoek
- Tussen de 30% en 80% van de slachtoffers doet geen bewuste disclosure van
Child Sexual Abuse voordat ze volwassen zijn
- Dit gegeven is al 20 jaar constant gebleven
1
,Artikel London (2005)
Childhood disclosure rates volgens retrospectieve studies:
- Elke staaf is een onderzoek dat mee is genomen in de analyse van London
- Studies liggen erg uit elkaar qua hoeveelheid disclosure
- Verschillen komen ook door verschillen tussen studies
● Bijv. andere definities (alleen onder 14 jaar meenemen of niet)
● Wanneer was de disclosure → moest dit direct na incident?
Conclusie: ⅔ van de slachtoffers non-disclosure → relatief vaak!
Kritiek:
● Nadeel retrospectieve studies
- Self-reports voor misbruik kindertijd en disclosure
- Hoe betrouwbaar zijn deze verklaringen? → vergeten dat je wel hebt
verteld?
● Wat is nondisclosure?
- Zelf geheim houden of ook ontkennen bij directe vragen?
- Methodologische verschillen
Ander type onderzoek: disclosure als er bewijs/evidentie is voor misbruik
Onderzoek met evidentie voor misbruik
Lawson & Chaffin (1992) → besproken in onderzoek van London
● 28 kinderen met SOA
● Procedure:
1. Diagnose SOA
2. Oproep terug te komen naar ziekenhuis
3. Verzorger informeren over diagnose → gesprek over seksuele
transmissie / mogelijke misbruik → reactie observeren
4. Kind apart geinterviewd → Disclosure of nondisclosure?
Bij 12 kinderen disclosure
Bij 16 kinderen nondisclosure ondanks aanwezig bewijs!
Dus: Bewijs is geen garantie voor disclosure!
● Wel samenhang met disclosure
- Vervolg London
- Disclosure is hoger als evidentie sterker is
2
, - Nondisclosure ondanks evidentie misbruik
- Meestal geen evidentie → lagere disclosure rates
Thema 1B: Drempels om te vertellen - Welke factoren hangen samen met
(non)disclosure?
Factoren die disclosure belemmeren - Ecologisch model disclosure (Bronfenbrenner)
- Interactie met omgeving dus niet alleen het slachtoffer
1. Leeftijd
Jong:
- Verbaal zwakker
- Geen besef dat het verkeerd is →
accidental disclosure
Adolescentie:
- weer afname
- Beseffen van taboe
- Gevolgen kunnen overzien
2. Ontwikkelingsniveau
Kinderen met een beperking: kwetsbare groep! (Hershkowitz, 2007)
1. Vaker slachtoffer
● minder kennis seksualiteit
● Afhankelijk van verzorger
- Meer fysiek contact (aanraking, hygiëne)
- Verzorger belangrijke keuzes → ook seksueel?
- Verzorgers juist vaker dader?
● Kwetsbare groep = doelwit
2. Hogere kans op delayed- of nondisclosure
● Beperking op communicatief gebied (beschrijven van incident)
● Moeilijker stappen ondernemen (justitieel)
● Worden minder serieus genomen
3
, Resultaten (Hershkowitz, 2007)
- Hoe erger de beperking hoe minder disclosure en hoe later disclosure
Overzicht factoren (Lemaigre, 2017)
- 13 studies met N= 752 (kinderen + adolescenten)
Waarom niet vertellen?
- Factoren die ook terugkomen in het Child Sexual Accommodation Syndrome
(CSAAS)
schuld/verantwoordelijk + Angst = geheimhouding
1. Schuld / Verantwoordelijk
● Meewerken ( get it over with / erger voorkomen)
● Niet tegenstribbelen → Freeze
● Fysieke reacties
● Blaming the victim
- Weegt vaak enorm zwaar!
- Therapie met schuldpizza
Victim Blaming
● Vaak subtiel / primaire reactie (waarom ben je daarheen gegaan)
- niet slecht bedoeld!
● Mate van victim blaming verschilt → onderzocht met vignette-studies
4
van Kindermishandeling
Thema’s van het vak:
1. Slachtoffer van mishandeling: wel of niet vertellen?
2. Betrouwbaarheid van verklaringen van slachtoffers
3. Het kindverhoor
4. Medisch-forensische aspecten
5. Daders (typen, profielen, eigenschappen) & Filicide
6. Cycle of violence
7. Behandeling van daders en recidive
College 1: Thema 1 - Slachtoffer van mishandeling: Wel/Niet vertellen? (Deel A en B)
Hoofdvragen thema 1:
● Hoe vaak komt zwijgen voor?
- Hoe kun je dat onderzoeken?
● Wat zijn de drempels om te vertellen?
Non-disclosure= niet vertellen → (welke drempels?)
Disclosure= wel vertellen
Delayed disclosure= wel vertellen maar pas jaren
later → (Betrouwbaar?)
Thema 1A: Childhood nondisclosure - Hoe vaak komt dit voor?
Summit (1983): alle slachtoffers zwijgen eerst
● Patroon adhv behandeling slachtoffers intrafamiliair misbruik
● Child Sexual Abuse Accomodation Syndrome (CSAAS) → Theorie/Model
→ Londen (2005)
→ Disclosure is a process, not an event!
- Zwijgen om te overleven
Wetenschappelijk onderzoek
- Tussen de 30% en 80% van de slachtoffers doet geen bewuste disclosure van
Child Sexual Abuse voordat ze volwassen zijn
- Dit gegeven is al 20 jaar constant gebleven
1
,Artikel London (2005)
Childhood disclosure rates volgens retrospectieve studies:
- Elke staaf is een onderzoek dat mee is genomen in de analyse van London
- Studies liggen erg uit elkaar qua hoeveelheid disclosure
- Verschillen komen ook door verschillen tussen studies
● Bijv. andere definities (alleen onder 14 jaar meenemen of niet)
● Wanneer was de disclosure → moest dit direct na incident?
Conclusie: ⅔ van de slachtoffers non-disclosure → relatief vaak!
Kritiek:
● Nadeel retrospectieve studies
- Self-reports voor misbruik kindertijd en disclosure
- Hoe betrouwbaar zijn deze verklaringen? → vergeten dat je wel hebt
verteld?
● Wat is nondisclosure?
- Zelf geheim houden of ook ontkennen bij directe vragen?
- Methodologische verschillen
Ander type onderzoek: disclosure als er bewijs/evidentie is voor misbruik
Onderzoek met evidentie voor misbruik
Lawson & Chaffin (1992) → besproken in onderzoek van London
● 28 kinderen met SOA
● Procedure:
1. Diagnose SOA
2. Oproep terug te komen naar ziekenhuis
3. Verzorger informeren over diagnose → gesprek over seksuele
transmissie / mogelijke misbruik → reactie observeren
4. Kind apart geinterviewd → Disclosure of nondisclosure?
Bij 12 kinderen disclosure
Bij 16 kinderen nondisclosure ondanks aanwezig bewijs!
Dus: Bewijs is geen garantie voor disclosure!
● Wel samenhang met disclosure
- Vervolg London
- Disclosure is hoger als evidentie sterker is
2
, - Nondisclosure ondanks evidentie misbruik
- Meestal geen evidentie → lagere disclosure rates
Thema 1B: Drempels om te vertellen - Welke factoren hangen samen met
(non)disclosure?
Factoren die disclosure belemmeren - Ecologisch model disclosure (Bronfenbrenner)
- Interactie met omgeving dus niet alleen het slachtoffer
1. Leeftijd
Jong:
- Verbaal zwakker
- Geen besef dat het verkeerd is →
accidental disclosure
Adolescentie:
- weer afname
- Beseffen van taboe
- Gevolgen kunnen overzien
2. Ontwikkelingsniveau
Kinderen met een beperking: kwetsbare groep! (Hershkowitz, 2007)
1. Vaker slachtoffer
● minder kennis seksualiteit
● Afhankelijk van verzorger
- Meer fysiek contact (aanraking, hygiëne)
- Verzorger belangrijke keuzes → ook seksueel?
- Verzorgers juist vaker dader?
● Kwetsbare groep = doelwit
2. Hogere kans op delayed- of nondisclosure
● Beperking op communicatief gebied (beschrijven van incident)
● Moeilijker stappen ondernemen (justitieel)
● Worden minder serieus genomen
3
, Resultaten (Hershkowitz, 2007)
- Hoe erger de beperking hoe minder disclosure en hoe later disclosure
Overzicht factoren (Lemaigre, 2017)
- 13 studies met N= 752 (kinderen + adolescenten)
Waarom niet vertellen?
- Factoren die ook terugkomen in het Child Sexual Accommodation Syndrome
(CSAAS)
schuld/verantwoordelijk + Angst = geheimhouding
1. Schuld / Verantwoordelijk
● Meewerken ( get it over with / erger voorkomen)
● Niet tegenstribbelen → Freeze
● Fysieke reacties
● Blaming the victim
- Weegt vaak enorm zwaar!
- Therapie met schuldpizza
Victim Blaming
● Vaak subtiel / primaire reactie (waarom ben je daarheen gegaan)
- niet slecht bedoeld!
● Mate van victim blaming verschilt → onderzocht met vignette-studies
4
