Samenvatting BuiteNLand 6 vwo aardrijkskunde Flex-boek - Aardrijkskunde, Domein AARDE

‭ .1‬‭Circulatiestromen‬
5
‭Stralingsbalans‬‭:‬‭het‬‭evenwicht‬‭tussen‬‭de‬‭inkomende‬‭straling‬‭en‬‭uitgaande‬
‭straling‬‭op‬‭aarde‬‭is‬‭op‬‭lange‬‭termijn‬‭in‬‭balans.‬
‭-‬ ‭Inkomende‬‭straling‬‭:‬‭straling‬‭van‬‭de‬‭zon‬‭(insolatie),‬‭kortgolvig‬
‭ ‬‭Rond‬‭de‬‭evenaar‬‭is‬‭er‬‭meer‬‭insolatie‬‭omdat‬
→
‭de‬‭zon‬‭hier‬‭loodrecht‬‭op‬‭staat,‬‭daardoor‬‭is‬‭er‬
‭ook‬‭een‬‭relatief‬‭kortere‬‭afstand‬‭door‬‭de‬
‭dampkring‬‭en‬‭is‬‭het‬‭hier‬‭dus‬‭warmer.‬
‭Op‬‭hoge‬‭breedte‬‭moet‬‭de‬‭zon‬‭een‬‭groter‬
‭oppervlak‬‭verwarmen‬‭en‬‭moet‬‭het‬‭een‬‭langere‬
‭reis‬‭door‬‭de‬‭dampkring‬‭maken,‬‭hierdoor‬‭is‬‭het‬
‭kouder.‬
‭-‬ ‭Uitgaande‬‭straling‬‭:‬‭De‬‭straling‬‭die‬‭het‬‭aardoppervlak‬‭geraakt‬‭heeft,‬
‭langgolvig‬
‭→‬‭Als‬‭de‬‭straling‬‭het‬‭oppervlak‬‭raakt,‬‭dan‬‭absorbeert‬‭de‬‭aarde‬‭deze‬‭en‬
‭stoot‬‭het‬‭deze‬‭energie‬‭uit‬‭als‬‭langgolvige‬‭straling,‬‭latente‬‭energie‬‭en‬
‭warmtestraling.‬

‭ ‬‭Niet‬‭alle‬‭inkomende‬‭straling‬‭wordt‬‭geabsorbeerd‬‭door‬‭het‬‭aardoppervlak,‬
→
‭ongeveer‬‭de‬‭helft‬‭wordt‬‭direct‬‭teruggekaatst‬‭door‬‭stof,‬‭wolken‬‭of‬‭bij‬
‭bijvoorbeeld‬‭ijsgebieden‬‭op‬‭het‬‭aardoppervlak,‬‭dit‬‭is‬‭het‬‭albedo‬‭.‬
‭→‬‭Over‬‭het‬‭algemeen‬‭is‬‭er‬‭tussen‬‭de‬‭40’NB‬‭en‬‭40’ZB‬‭te‬‭veel‬‭straling‬‭en‬‭op‬‭de‬
‭andere‬‭gebieden‬‭is‬‭er‬‭te‬‭weinig‬‭waardoor‬‭het‬‭over‬‭het‬‭algemeen‬‭weer‬‭in‬
‭balans‬‭is.‬

‭ tmosferische‬‭circulatie‬‭:‬‭hoe‬‭de‬‭lucht‬‭zich‬‭verplaatst‬‭op‬‭de‬‭aarde.‬
A
‭De‬‭lucht‬‭stroomt‬‭van‬‭hoge‬‭druk‬‭naar‬‭lage‬‭druk,‬
‭met‬‭een‬‭afwijking‬‭(‭d
‬ e‬‭wet‬‭van‬‭buys‬‭ballot‬‭).‬

‭-‬ ‭Het‬‭ITCZ,‬‭het‬
l‭agedrukgebied‬‭rond‬
‭de‬‭evenaar‬‭verschuift‬
‭met‬‭de‬‭seizoenen,‬‭in‬
‭de‬‭juni‬‭staat‬‭het‬‭ITCZ‬
‭op‬‭het‬‭noordelijk‬‭half-‬
‭rond‬‭en‬‭in‬‭december‬
‭op‬‭het‬‭zuidelijk‬‭half-‬
‭rond.‬‭Maar‬‭als‬‭de‬‭wind‬
‭de‬‭evenaar‬‭passeert‬
‭dan‬‭verandert‬‭de‬‭af-‬
‭wijking‬‭waarmee‬‭de‬
‭wind‬‭waait,‬‭zo‬‭ontstaan‬‭er‬‭moessons‬‭.‬‭De‬‭winden‬‭die‬‭standaard‬‭waaien‬‭tussen‬
‭0’‬‭en‬‭30'‬‭zijn‬‭de‬‭passaten‬‭.‬‭(Noord-Oost‬‭en‬‭Zuid-Oost‬‭passaten.)‬


‭ ceanische‬‭circulatie‬‭:‬
O
‭de‬‭thermohaliene‬‭circulatie‬
‭en‬‭de‬‭driftstromen‬‭(wind).‬

, ‭ .2‬‭Klimaten‬
5
‭Om‬‭grenzen‬‭te‬‭trekken‬‭in‬‭de‬‭klimaten‬‭gebruiken‬‭we‬‭de‬‭klimaatclassificatie‬‭van‬
‭Köppen‬‭.‬