Week 1
Wetenschap vs. pseudowetenschap
- Duidelijke operationalisatie van begrippen
- Falsifieerbaar
- Actiemechanismen
3 belangrijke punten
1. Een samenhang betekend niet persé een oorzakelijk verband
2. Niet iedere theorie is te toetsen
3. Niet iedere test is een goed test (wees kritisch)
- Observer-expectancy effect: ongewenste beïnvloeding van het resultaat door de
onderzoeker
- Subject-expectancy effect: ongewenste beïnvloeding van het resultaat door de proefpersoon
Professor Wouter Buikhuisen: genetische aanleg voor crimineel gedrag
Week 2
Darwin
Fittest wijst naar “best aangepast” en niet “sterkste”
Het doel van het leven is overleven en voortplanten
Het boek The origin of species is de basis voor het functionalisme
Genen
2 soorten:
Coding genes zorgen dat juiste eiwit wordt geproduceerd
Regulatory genes regelen activatie van de coding genes
Verschillen in DNA kunnen niet alles verklaren
- Variatie binnen een groep: genetisch
- Variatie tussen groepen: omgeving
Zenuwstelsel
- Centrale zenuwstelsel bevat brein en ruggenmerg (interneuronen, die informatie
verwerken, liggen hier ook)
- Perifeer zenuwstelsel bevat zenuwen die centrale zenuwstelsel met zintuigen, spieren en
klieren
Dit zijn niet 2 aparte systemen, ze werken altijd samen!
Somatisch deel van motor systeem kan je zelf beïnvloeden, zoals arm optillen (skeletspieren)
Autonoom deel van het motor systeem kan je niet zelf beïnvloeden, zoals hartslag
, Week 3
Sensory deprivation tank: een zoutoplossing waar je in blijft drijven, dan gaat de klep dicht, waardoor
je bijna geen sensorische input meer hebt
Aristoteles zei we hebben 5 zintuigen: reuk, smaak, tast, gehoor en zicht
Zintuigen zijn ontstaan om gedrag te sturen en nodig om te overleven
Waarneming
Stimulus fysiologisch respons (chemisch of elektrische activiteit veroorzaakt door de stimulus
sensorische ervaring (subjectieve ervaring van waarneming)
1. Sensorische receptoren zetten fysieke stimuli om in elektrische signalen (transductie)
2. Deze elektrische signalen veroorzaken actiepotentialen in sensorische neuronen
3. Deze sturen informatie naar verschillende sensorische gebieden
Relevante informatie over een stimulus moet worden gecodeerd in neurale informatie
2 eigenschappen stimulus
- Kwalitatieve eigenschappen (wat wordt er waargenomen)
Specifieke frequentie in bepaalde neuronen per eigenschap
- Kwantitatieve eigenschappen (hoeveel wordt er waargenomen)
Hoe meer, hoe hoger de absolute frequentie van actiepotentialen
Psychofysica
Psychofysica bestudeert de relatie tussen de fysieke eigenschappen van een stimulus en de
waarneming en subjectieve beleving van die stimulus
Absolute drempelwaarde stimulusintensiteit waarbij in 50% van gevallen de stimulus wordt
waargenomen (afhankelijk van zintuigen, maar ook van besliscriterium van de specifieke persoon)
Drempelwaarde van verschil minimale verschil in intensiteit tussen 2 stimuli waarbij een verschil
wordt waargenomen (dit wordt just noticeable difference genoemd)
Wet van Weber Tussen de absolute en relatieve drempelwaarde waarden is een lineair verband
Wet van Fechner er is een logaritmisch verband tussen de waargenomen intensiteit en de
absolute intensiteit van een stimulus (S = c log M)
Het verdubbelen van de absolute intensiteit leidt tot een constante verhoging van de waargenomen
intensiteit
Chemische zintuigen
Reuk
- Geurmoleculen lossen op in neusslijmvlies getransporteerd naar reukkolf (omzetten naar
actiepotentialen) verder naar limbisch systeem, niet direct naar cortex
- Welke geur we ruiken wordt bepaald door de verhouding tussen de activatie van receptoren
- Totale activatie bepaalt de intensiteit van de geur
- Via nasofarynx kunnen geuren vanuit de mond het neusslijmvlies bereiken
- Reukzin van vrouwen is superieur aan mannen tussen menarche en menopauze voor het
kiezen van partner, vermijden gif tijdens zwangerschap en band met baby’s opbouwen
Wetenschap vs. pseudowetenschap
- Duidelijke operationalisatie van begrippen
- Falsifieerbaar
- Actiemechanismen
3 belangrijke punten
1. Een samenhang betekend niet persé een oorzakelijk verband
2. Niet iedere theorie is te toetsen
3. Niet iedere test is een goed test (wees kritisch)
- Observer-expectancy effect: ongewenste beïnvloeding van het resultaat door de
onderzoeker
- Subject-expectancy effect: ongewenste beïnvloeding van het resultaat door de proefpersoon
Professor Wouter Buikhuisen: genetische aanleg voor crimineel gedrag
Week 2
Darwin
Fittest wijst naar “best aangepast” en niet “sterkste”
Het doel van het leven is overleven en voortplanten
Het boek The origin of species is de basis voor het functionalisme
Genen
2 soorten:
Coding genes zorgen dat juiste eiwit wordt geproduceerd
Regulatory genes regelen activatie van de coding genes
Verschillen in DNA kunnen niet alles verklaren
- Variatie binnen een groep: genetisch
- Variatie tussen groepen: omgeving
Zenuwstelsel
- Centrale zenuwstelsel bevat brein en ruggenmerg (interneuronen, die informatie
verwerken, liggen hier ook)
- Perifeer zenuwstelsel bevat zenuwen die centrale zenuwstelsel met zintuigen, spieren en
klieren
Dit zijn niet 2 aparte systemen, ze werken altijd samen!
Somatisch deel van motor systeem kan je zelf beïnvloeden, zoals arm optillen (skeletspieren)
Autonoom deel van het motor systeem kan je niet zelf beïnvloeden, zoals hartslag
, Week 3
Sensory deprivation tank: een zoutoplossing waar je in blijft drijven, dan gaat de klep dicht, waardoor
je bijna geen sensorische input meer hebt
Aristoteles zei we hebben 5 zintuigen: reuk, smaak, tast, gehoor en zicht
Zintuigen zijn ontstaan om gedrag te sturen en nodig om te overleven
Waarneming
Stimulus fysiologisch respons (chemisch of elektrische activiteit veroorzaakt door de stimulus
sensorische ervaring (subjectieve ervaring van waarneming)
1. Sensorische receptoren zetten fysieke stimuli om in elektrische signalen (transductie)
2. Deze elektrische signalen veroorzaken actiepotentialen in sensorische neuronen
3. Deze sturen informatie naar verschillende sensorische gebieden
Relevante informatie over een stimulus moet worden gecodeerd in neurale informatie
2 eigenschappen stimulus
- Kwalitatieve eigenschappen (wat wordt er waargenomen)
Specifieke frequentie in bepaalde neuronen per eigenschap
- Kwantitatieve eigenschappen (hoeveel wordt er waargenomen)
Hoe meer, hoe hoger de absolute frequentie van actiepotentialen
Psychofysica
Psychofysica bestudeert de relatie tussen de fysieke eigenschappen van een stimulus en de
waarneming en subjectieve beleving van die stimulus
Absolute drempelwaarde stimulusintensiteit waarbij in 50% van gevallen de stimulus wordt
waargenomen (afhankelijk van zintuigen, maar ook van besliscriterium van de specifieke persoon)
Drempelwaarde van verschil minimale verschil in intensiteit tussen 2 stimuli waarbij een verschil
wordt waargenomen (dit wordt just noticeable difference genoemd)
Wet van Weber Tussen de absolute en relatieve drempelwaarde waarden is een lineair verband
Wet van Fechner er is een logaritmisch verband tussen de waargenomen intensiteit en de
absolute intensiteit van een stimulus (S = c log M)
Het verdubbelen van de absolute intensiteit leidt tot een constante verhoging van de waargenomen
intensiteit
Chemische zintuigen
Reuk
- Geurmoleculen lossen op in neusslijmvlies getransporteerd naar reukkolf (omzetten naar
actiepotentialen) verder naar limbisch systeem, niet direct naar cortex
- Welke geur we ruiken wordt bepaald door de verhouding tussen de activatie van receptoren
- Totale activatie bepaalt de intensiteit van de geur
- Via nasofarynx kunnen geuren vanuit de mond het neusslijmvlies bereiken
- Reukzin van vrouwen is superieur aan mannen tussen menarche en menopauze voor het
kiezen van partner, vermijden gif tijdens zwangerschap en band met baby’s opbouwen
