Methodiek
De brede basis van het sociaal werk H7.1 H7.2 p157 - 160
Wat is armoede?= een netwerk van sociale uitsluitingen dat zich uitstrekt over meerdere gebieden van het
individuele en collectieve bestaan. Het scheidt de armen van de algemeen aanvaarde leefpatronen van de
samenleving. Deze kloof kunnen ze niet op eigen kracht overbruggen.
● relatief: In verhouding tot anderen (Verschilt wat de armoede grens is)
● multifactorieel: armoede uit zich in meerdere domeinen (wijk, huis, onderwijs, gezondheid, arbeid)
● structureel: visuele cirkel (je hebt weinig geld, je hebt schulden, je moet lenen, meer schulden)
● gradueel: meerdere gradaties (problematiek is van licht tot zwaar)
Probleemgerichte kijk Krachtgerichte kijk
● Multicomplexe problematiek, crises en de ● Openheid voor het unieke van elk
stress levensverhaal als potentie
● machteloosheid en afhankelijkheid ● aanwezige verbindingen en hulpbronnen
● sociaal isolement/eenzaamheid ● trots/overlevings trots
● gevoelens van wantrouwen ● inzet en drijfveren
● gestoorde communicatie/taal ● loyaliteiten en solidariteit
● onveilige gehechtheid/parentificatie ● overlevingsstrategieën en veerkracht
● berusting en apathie ● vaardigheden en creativiteit
● verbintenis problematiek ● humor
● verloren kapitaal: een vicieuze negatieve ● restanten van vertrouwen/eigenwaarde
spiraal ● zelfsturing en initiatief nemen
De brede basis van het sociaal werk H7.3 p160 - 163
Een model voor krachtgericht werken met mensen in armoede
Rapp en Goscha ontwikkelden een krachtenmodel voor casemanagement.
Uitgangspunt: alle mensen, zowel doelen en talenten als vertrouwen hebben en dat alle omgevingen
zowel bronnen en mensen als mogelijkheden omvatten.
Doel: het model biedt een nieuw perspectief; focus op verbetering van leefkwaliteit door te kijken naar
talenten, kwaliteiten en mogelijkheden van de cliënt en zijn netwerk, buurt en omgeving.
Niches= Mogelijkheidsnest
Krachten van de cliënt
- Aspiraties: wat wil de cliënt?
SW’er: streven, hopen en dromen in kaart
brengen
- Competenties: vaardigheden, houdingen,
kennis, talenten
SW’er: Veerkracht van de mensen in beeld
brengen
- Vertrouwen: Er zijn mensen die veel willen
en kunnen, maar niet durven
- SW’er: groei van vertrouwen, participatief
werken, realiseren van kleine successen
, Krachten uit de omgeving
omgevingsbronnen:
- omgeving: woning, kinderopvang, beschikbaarheid en bereikbaarheid van voorzieningen
- sociale relaties: een breed en divers netwerk biedt vrijetijdsbesteding, werk, uitwisseling, persoonlijke
groei
- mogelijkheden: de gemeenschap en omgeving zijn vaak een onderbenutte bron van mogelijkheden
De brede basis van het sociaal werk H7.5 p166 - 170
Over generalistische sociaal werkers en netwerken
Sociaal werkers worden steeds vaker geconfronteerd met het belang van samenwerken op brede terrein
Kerngedachte: samenwerking tussen verschillende diensten en organisaties biedt voordeel voor zowel de
doelgroep als de samenwerkende organisaties als de sociaal werkers.
generalistische werkende sociaal werkers= sociaal werkers die werken op diverse levensdomeinen
gevolg: dankzij de brede kijk op de cliëntensituatie verwerven zij een belangrijke positie in een
netwerk
Diverse rollen van de generalistische werkende sociaal werker:
- informatieverstrekker
- ondersteuner
- onderhandelaar
De sociaal werker als informatieverstrekker
Sociaal werkers streven een brede kennis na over alle hulpvragen en noden (behoefte) waarmee hun
cliënten worstelen. Deze kennis wordt gebruikt om het verhaal te kaderen binnen de juiste context.
Generalisten vervullen een brugfunctie tussen de cliënt en meer specialistische actoren (instellingen)
- informatie moet concreet en bondig worden overgebracht met goedkeuring van cliënt
- 1ste fase: vergaren van informatie die belangrijk is om de cliënt dichter bij het netwerk van
verschillende diensten te brengen
Informatieversterking is een tweerichtingsproces
1. van cliënt naar de diensten: toelatingseisen voorbereiden voor de clIënt
2. van diensten naar cliënt: toelatingsvoorwaarden, bureaucratische regels en procedures vertalen voor
de cliënt
Mandaat: de bevoegdheid om namens en voor verantwoordelijkheid voor een ander af te nemen
Voordelen van mandaat voor cliënten:
- betrouwbaarheid die de sociaal werker uitstraalt
- sociaal werker leggen makkelijker contact met andere diensten
- sociaal werker stelt zich mede garant voor de afspraken
De sociaal werker als ondersteuner
Ondersteunen bij het contact met andere organisaties
- de drempel om hulp te vragen is vaak te hoog (angst, stress, onpersoonlijk, onvriendelijke reacties)
- de ondersteuning moet afhankelijk zijn van de draagkracht van de cliënt
De sociaal werker als onderhandelaar
De sociaal werker moet met andere organisaties kunnen onderhandelen
- overtuigen van de recht van de cliënt
- onderhandelen vraagt heel wat voorbereidingswerk
● wetgeving
● situatie van de cliënt/gegevens verzamelen
● druk kunnen uitoefenen
1
De brede basis van het sociaal werk H7.1 H7.2 p157 - 160
Wat is armoede?= een netwerk van sociale uitsluitingen dat zich uitstrekt over meerdere gebieden van het
individuele en collectieve bestaan. Het scheidt de armen van de algemeen aanvaarde leefpatronen van de
samenleving. Deze kloof kunnen ze niet op eigen kracht overbruggen.
● relatief: In verhouding tot anderen (Verschilt wat de armoede grens is)
● multifactorieel: armoede uit zich in meerdere domeinen (wijk, huis, onderwijs, gezondheid, arbeid)
● structureel: visuele cirkel (je hebt weinig geld, je hebt schulden, je moet lenen, meer schulden)
● gradueel: meerdere gradaties (problematiek is van licht tot zwaar)
Probleemgerichte kijk Krachtgerichte kijk
● Multicomplexe problematiek, crises en de ● Openheid voor het unieke van elk
stress levensverhaal als potentie
● machteloosheid en afhankelijkheid ● aanwezige verbindingen en hulpbronnen
● sociaal isolement/eenzaamheid ● trots/overlevings trots
● gevoelens van wantrouwen ● inzet en drijfveren
● gestoorde communicatie/taal ● loyaliteiten en solidariteit
● onveilige gehechtheid/parentificatie ● overlevingsstrategieën en veerkracht
● berusting en apathie ● vaardigheden en creativiteit
● verbintenis problematiek ● humor
● verloren kapitaal: een vicieuze negatieve ● restanten van vertrouwen/eigenwaarde
spiraal ● zelfsturing en initiatief nemen
De brede basis van het sociaal werk H7.3 p160 - 163
Een model voor krachtgericht werken met mensen in armoede
Rapp en Goscha ontwikkelden een krachtenmodel voor casemanagement.
Uitgangspunt: alle mensen, zowel doelen en talenten als vertrouwen hebben en dat alle omgevingen
zowel bronnen en mensen als mogelijkheden omvatten.
Doel: het model biedt een nieuw perspectief; focus op verbetering van leefkwaliteit door te kijken naar
talenten, kwaliteiten en mogelijkheden van de cliënt en zijn netwerk, buurt en omgeving.
Niches= Mogelijkheidsnest
Krachten van de cliënt
- Aspiraties: wat wil de cliënt?
SW’er: streven, hopen en dromen in kaart
brengen
- Competenties: vaardigheden, houdingen,
kennis, talenten
SW’er: Veerkracht van de mensen in beeld
brengen
- Vertrouwen: Er zijn mensen die veel willen
en kunnen, maar niet durven
- SW’er: groei van vertrouwen, participatief
werken, realiseren van kleine successen
, Krachten uit de omgeving
omgevingsbronnen:
- omgeving: woning, kinderopvang, beschikbaarheid en bereikbaarheid van voorzieningen
- sociale relaties: een breed en divers netwerk biedt vrijetijdsbesteding, werk, uitwisseling, persoonlijke
groei
- mogelijkheden: de gemeenschap en omgeving zijn vaak een onderbenutte bron van mogelijkheden
De brede basis van het sociaal werk H7.5 p166 - 170
Over generalistische sociaal werkers en netwerken
Sociaal werkers worden steeds vaker geconfronteerd met het belang van samenwerken op brede terrein
Kerngedachte: samenwerking tussen verschillende diensten en organisaties biedt voordeel voor zowel de
doelgroep als de samenwerkende organisaties als de sociaal werkers.
generalistische werkende sociaal werkers= sociaal werkers die werken op diverse levensdomeinen
gevolg: dankzij de brede kijk op de cliëntensituatie verwerven zij een belangrijke positie in een
netwerk
Diverse rollen van de generalistische werkende sociaal werker:
- informatieverstrekker
- ondersteuner
- onderhandelaar
De sociaal werker als informatieverstrekker
Sociaal werkers streven een brede kennis na over alle hulpvragen en noden (behoefte) waarmee hun
cliënten worstelen. Deze kennis wordt gebruikt om het verhaal te kaderen binnen de juiste context.
Generalisten vervullen een brugfunctie tussen de cliënt en meer specialistische actoren (instellingen)
- informatie moet concreet en bondig worden overgebracht met goedkeuring van cliënt
- 1ste fase: vergaren van informatie die belangrijk is om de cliënt dichter bij het netwerk van
verschillende diensten te brengen
Informatieversterking is een tweerichtingsproces
1. van cliënt naar de diensten: toelatingseisen voorbereiden voor de clIënt
2. van diensten naar cliënt: toelatingsvoorwaarden, bureaucratische regels en procedures vertalen voor
de cliënt
Mandaat: de bevoegdheid om namens en voor verantwoordelijkheid voor een ander af te nemen
Voordelen van mandaat voor cliënten:
- betrouwbaarheid die de sociaal werker uitstraalt
- sociaal werker leggen makkelijker contact met andere diensten
- sociaal werker stelt zich mede garant voor de afspraken
De sociaal werker als ondersteuner
Ondersteunen bij het contact met andere organisaties
- de drempel om hulp te vragen is vaak te hoog (angst, stress, onpersoonlijk, onvriendelijke reacties)
- de ondersteuning moet afhankelijk zijn van de draagkracht van de cliënt
De sociaal werker als onderhandelaar
De sociaal werker moet met andere organisaties kunnen onderhandelen
- overtuigen van de recht van de cliënt
- onderhandelen vraagt heel wat voorbereidingswerk
● wetgeving
● situatie van de cliënt/gegevens verzamelen
● druk kunnen uitoefenen
1
