1
Het Ongeoorloofd Gebruik van Ritalin: Motieven, Risico’s en Effecten op Cognitieve
Prestaties
Hersenen & Gedrag
825 Woorden
21 Oktober 2024
Het ongeoorloofd gebruik van Ritalin: Motieven, risico’s en effecten op cognitieve
prestaties
Het ongeoorloofd gebruik van Ritalin (methylfenidaat), een medicijn dat wordt
voorgeschreven voor de behandeling van ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder),
komt steeds vaker voor (Storebø et al., 2023). Onderzoek van het Trimbos-instituut (2022)
, 2
toont aan dat 6% van de Nederlandse studenten ooit Ritalin zonder medisch voorschrift heeft
gebruikt. Dit gebruik kan diverse gezondheidsrisico’s met zich meebrengen, waaronder
cardiovasculaire complicaties (Freese, 2012), psychische klachten en de kans op verslaving
(Kalat et al., 2024). Dit leidt tot de vraag waarom individuen Ritalin zonder recept gebruiken.
Ritalin wordt voornamelijk ongeoorloofd gebruikt om cognitieve prestaties te
verbeteren. Uit onderzoek van het Trimbos-instituut (2022) blijkt dat gebruikers Ritalin
inzetten om de concentratie te verhogen en studieprestaties te optimaliseren. Dit is vooral
zichtbaar bij studenten die druk ervaren om academisch succes te behalen (Ilieva & Farah,
2019). Een sociale context die hieraan bijdraagt, is de hoge prestatiedruk die vaak heerst in
academische omgevingen. Studenten worden geconfronteerd met strikte deadlines en hoge
verwachtingen, wat het gebruik van Ritalin ter verbetering van academische prestaties
stimuleert, ondanks de bijbehorende risico's van zelfmedicatie.
Echter, uit onderzoek blijkt dat deze overtuiging niet altijd wordt ondersteund door
objectief bewijs. De studie van Ilieva en Farah (2019) toont aan dat individuen die
ongeoorloofd Ritalin gebruiken, geloven dat ze minder goed presteren op cognitieve taken,
terwijl de prestaties objectief gezien vergelijkbaar zijn met die van niet-gebruikers. Ritalin-
gebruikers rapporteren vaak hogere niveaus van onoplettendheid en impulsiviteit, terwijl de
prestaties op objectieve aandachtstests nauwelijks verschillen van die van niet-gebruikers
(Zie tabel 1). Dit suggereert dat de zelfperceptie van cognitieve functies sterker wordt
beïnvloed door psychologische factoren, zoals motivatie en zelfvertrouwen, dan door de
daadwerkelijke cognitieve prestaties.
Hoewel de subjectieve overtuigingen van Ritalin-gebruikers vaak niet overeenkomen
met de werkelijke prestaties, kan Ritalin wel degelijk invloed uitoefenen op cognitieve
functies, waaronder het werkgeheugen (Agay et al., 2010). In de studie van Agay et al.
ontvingen gezonde deelnemers elk Ritalin of een placebo, om te kijken naar het verschil in
Het Ongeoorloofd Gebruik van Ritalin: Motieven, Risico’s en Effecten op Cognitieve
Prestaties
Hersenen & Gedrag
825 Woorden
21 Oktober 2024
Het ongeoorloofd gebruik van Ritalin: Motieven, risico’s en effecten op cognitieve
prestaties
Het ongeoorloofd gebruik van Ritalin (methylfenidaat), een medicijn dat wordt
voorgeschreven voor de behandeling van ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder),
komt steeds vaker voor (Storebø et al., 2023). Onderzoek van het Trimbos-instituut (2022)
, 2
toont aan dat 6% van de Nederlandse studenten ooit Ritalin zonder medisch voorschrift heeft
gebruikt. Dit gebruik kan diverse gezondheidsrisico’s met zich meebrengen, waaronder
cardiovasculaire complicaties (Freese, 2012), psychische klachten en de kans op verslaving
(Kalat et al., 2024). Dit leidt tot de vraag waarom individuen Ritalin zonder recept gebruiken.
Ritalin wordt voornamelijk ongeoorloofd gebruikt om cognitieve prestaties te
verbeteren. Uit onderzoek van het Trimbos-instituut (2022) blijkt dat gebruikers Ritalin
inzetten om de concentratie te verhogen en studieprestaties te optimaliseren. Dit is vooral
zichtbaar bij studenten die druk ervaren om academisch succes te behalen (Ilieva & Farah,
2019). Een sociale context die hieraan bijdraagt, is de hoge prestatiedruk die vaak heerst in
academische omgevingen. Studenten worden geconfronteerd met strikte deadlines en hoge
verwachtingen, wat het gebruik van Ritalin ter verbetering van academische prestaties
stimuleert, ondanks de bijbehorende risico's van zelfmedicatie.
Echter, uit onderzoek blijkt dat deze overtuiging niet altijd wordt ondersteund door
objectief bewijs. De studie van Ilieva en Farah (2019) toont aan dat individuen die
ongeoorloofd Ritalin gebruiken, geloven dat ze minder goed presteren op cognitieve taken,
terwijl de prestaties objectief gezien vergelijkbaar zijn met die van niet-gebruikers. Ritalin-
gebruikers rapporteren vaak hogere niveaus van onoplettendheid en impulsiviteit, terwijl de
prestaties op objectieve aandachtstests nauwelijks verschillen van die van niet-gebruikers
(Zie tabel 1). Dit suggereert dat de zelfperceptie van cognitieve functies sterker wordt
beïnvloed door psychologische factoren, zoals motivatie en zelfvertrouwen, dan door de
daadwerkelijke cognitieve prestaties.
Hoewel de subjectieve overtuigingen van Ritalin-gebruikers vaak niet overeenkomen
met de werkelijke prestaties, kan Ritalin wel degelijk invloed uitoefenen op cognitieve
functies, waaronder het werkgeheugen (Agay et al., 2010). In de studie van Agay et al.
ontvingen gezonde deelnemers elk Ritalin of een placebo, om te kijken naar het verschil in
