Samenvatting theorie - Cursus 'Baby's in de kinderopvang'

Samenvatting theorie Babycursus Partou

De 4 opvoedingsdoelen (pedagogische doelen) volgens Marianne Riksen-Walraven:
1. Bieden van emotionele veiligheid
2. Ondersteunen en stimuleren ontwikkeling van eigen persoonlijkheid
3. Ontwikkeling van sociale competenties stimuleren
4. Overbrengen waarden en normen

De 6 interactievaardigheden:
1. Sensitieve responsiviteit  het oppikken van signalen en hier juist op reageren
2. Respect voor de autonomie  ruimte geven aan een baby, stimuleren om iets zelf, op eigen
manier, te laten doen
3. Structureren en grenzen stellen  juist en duidelijk laten weten wat er gaat komen en wat
de verwachtingen zijn
4. Praten en uitleggen  op de juiste manier praten tegen de baby en dingen uitleggen
5. Ontwikkelingsstimulering  baby op de juiste manier, afgestemd op de baby, stimuleren in
ontwikkeling.
6. Begeleiden van interacties  het stimuleren van relaties tussen kinderen in de groep

Een baby is van naturen competent en nieuwsgierig:
 Competent: de baby heeft alles in zich om iets te kunnen
 Nieuwsgierig: de baby heeft een zelfstandige drang tot ontdekken, leren en ontwikkelen
 Je hoeft dus niet te oefenen met de baby. Je hoeft alleen maar te stimuleren
o Bijv. een veilige omgeving bieden met passende materialen

Ontwikkeling van het babybrein:
 De hersenen gaan verbindingen maken
 Hoe meer de verbinding gebruikt wordt hoe sterker ze worden
 Verbindingen die niet gebruikt worden, trekken zich terug
 Emotionele veiligheid: juiste zorg en aandacht is dus heel belangrijk!

Gehechtheid = de affectieve band tussen een baby en zijn vaste verzorgers, waardoor hij zich veilig
voelt.
 De 6 interactievaardigheden zijn voor het vormen van veilige gehechtheid heel belangrijk.
 Een baby heeft veilige gehechtheid nodig om te kunnen ontdekken en zelfstandig te worden.

Prikkelreductie = het verminderen van zintuigelijke prikkels en een goede balans vinden tussen
stimulering en rust.
 Een baby ervaart de wereld in de eerste levensmaanden als een geheel en heeft dan nog
geen prikkelfilter. Wij moeten dus helpen bij het filteren van deze prikkels

Kenmerken van een overprikkelde baby:
 Bleek worden
 Wegkijken
 Gapen
 In de ogen wrijven/aan de oren friemelen
 ‘Piepen’ / jengelen
 Overactief worden



4 ontwikkelingsgebieden:

, 1. Cognitieve ontwikkeling = de ontwikkeling van de hersenen wordt ook wel ‘verstandelijke
ontwikkeling’ genoemd. Bij alles wat we doen, ervaren en leren, gebruiken we onze
hersenen.
2. Motorische ontwikkeling = de ontwikkeling van het ‘bewegen’. We onderscheiden twee
soorten motoriek:
o Grove motoriek = grote bewegingen
o Fijne motoriek = kleine bewegingen
3. Sociaal-emotionele ontwikkeling = de ontwikkeling hoe iemand leert omgaan met anderen,
met emoties en met zichzelf.
4. Taalontwikkeling = de ontwikkeling waarin iemand zich een taal heeft eigen gemaakt en
daarmee kan communiceren. Taalontwikkeling is een onderdeel van de cognitieve
ontwikkeling maar wordt vaak apart uitgelicht.

Cognitieve ontwikkeling stimuleren, hoe kan je dat doen?:
- 3-6 maanden: Speel zintuigelijke spelletjes, zoals kriebelen op de buik tijdens verschonen of
verschillende materialen vasthouden.
- 6-9 maanden: Help de baby om een lichte beker met een klein beetje drinken vast te
houden.
- 9-12 maanden: Speel spelletjes zoals verstoppertje, etc.

Motorische ontwikkeling stimuleren, hoe kan je dat doen?:
- 3-6 maanden: Leg de baby in een grote (hand)doek en trek vervolgens zachtjes aan één kant
van de doek. Zo rolt de baby er rustig uit. Doe dit op een zachte ondergrond.
- 6-9 maanden: Geef de baby in beide handen een voorwerp. Eerst in de ene hand en daarna
in de andere hand. In het begin is dit lastig voor de baby, maar met een beetje oefening gaat
dit al snel beter. Geef verschillende of juist dezelfde voorwerpen in de handen. De baby zal
ze graag tegen elkaar slaan.
- 9-12 maanden: Maak een hindernisbaan met verschillende (zachte) materialen of een tunnel
van grote kartonnen dozen. Hier kan de baby overheen en doorheen tijgeren of kruipen.

Sociaal-emotionele ontwikkeling stimuleren, hoe kan je dat doen?:
- 3-6 maanden: Veel knuffelen en zingen. Voer grappige gesprekjes met gekke geluiden en trek
‘gekke bekken’. Geef de baby tijd om terug te reageren. Tel inwendig rustig tot 8, zoveel tijd
heeft de baby nodig om een reactie voor te bereiden.
- 6-9 maanden: Stimuleer de baby om verschillende gebaren mee te doen zoals klappen en
zwaaien. Stimuleer de baby allerlei klanken zoals dieren geluiden te imiteren en geniet
samen van al die mooie geluiden.
- 9-12 maanden: Kruip achter elkaar aan. Speel een ‘vangspelletje’. Bied de baby steeds een
stukje brood aan door dit voor hem neer te leggen. De baby kan dit nu zelf pakken en in zijn
mond stoppen

3 verschillende soorten temperament:
1. Makkelijk temperament = baby reageert over het algemeen positief. Huilt weinig en past zich
gemakkelijk aan de omstandigheden aan.
2. Moeilijk temperament = baby is snel van slag, huilt snel en past zich moeilijk aan nieuwe
situaties aan. Baby is niet gemakkelijk af te leiden, of te troosten, en is snel gespannen. 10%
van de baby’s heeft een moeilijk temperament.
3. Langzame starters = een soort tussenpositie van het bovengenoemde. Als alles volgens plan
en regel verloopt, is het een gemakkelijke baby. Wordt er afgeweken van het plan heeft de
baby moeite daarmee. Vertoont minder extreem gedrag in dit soort situaties dan een baby
met een moeilijk temperament.
Taalontwikkeling stimuleren, hoe kan je dat doen?: