Communicatie en samenwerking.
Kennistoets 4.2.
Les 3.1: Communiceren met mensen met psychiatrische kwetsbaarheden
Na deze les kun je:
- drie fasen van het model van Egan benoemen
Beschrijf in maximaal vier zinnen globaalde kenmerken van de volgende vier ziektebeelden: een
psychose, depressie, borderline en een angststoornis.
Ziektebeeld Wat is het? Wijze van communiceren
Depressie Een depressie: gedurende een - bespreek suïcidale
langere periode een gedachten
abnormale somberheid en/of - reageer positief
een abnormale lusteloosheid, - geven van structuur
verlies van interesse of een en steun
onvermogen om ergens van - stimuleren van
te genieten. Bij manisch contact
depressiviteit last van sterk - dagprogramma
wisselende stemming (sterk opstellen
uitgelaten – sterk somber) - als patiënt boos
wordt gaan
onderhandelen
Borderline Mensen met borderline- - neutrale houding
persoonlijkheidsstoornis - toon begrip
(kortweg BPS of borderline) - behoud eigen
vertonen hun leven lang een verantwoordelijkhei
patroon van heen en weer d zoveel mogelijk
zwalkende emoties, van patiënt
chaotische relaties en een - klein verschil tussen
onduidelijke identiteit. Ze BPS en ASPS (bij de
gedragen zich impulsief en laatste niet over
woede-uitbarstingen en crises emoties praten, de
komen veel voor nadruk leg je meer
- zwart/wit denken op het gedrag)
- automutilatie - duidelijk zijn
antisociale
persoonlijkheidsstoornis
(hechtingsstoornis, sterk
manipuleren, soms
impulisiviteit)
Angststoornis Een angststoornis is een -
psychische aandoening die
zich kenmerkt door
angstaanvallen. Als
een angst geen reële grond
heeft en de betrokken
persoon er sociale problemen
door ondervindt, is er sprake
van een stoornis. Angst is een
fysieke en emotionele reactie
, op stressvolle
situaties. ... Angst kent
verschillende gradaties.
Psychose Een psychose is een stoornis - Zorg voor rustige
in het waarnemen van de omgeving en vermijd
realiteit. Als u een prikkels
psychose heeft kunt u geen - Vermijd stress
goed onderscheid maken - Bied structuur
tussen gedachten en de - Toon begrip
werkelijkheid. Er kan sprake - Bied veiligheid
zijn van hallucinaties of - Niet in discussie
wanen. Bij een psychose is de - Wees concreet door
werking van de hersenen korte zinnen
ernstig verstoord.
Kenmerken psychotische stoornissen:
- Contact met de werkelijkheid grotendeels kwijt
- Hoort, ziet en ruikt dingen die er niet zijn
- Waandenkbeelden
- De hersenen werken niet zoals ze zouden moeten werken
Drie fasen gespreksmodel Egan:
1. Probleemverheldering: contact leggen en duidelijker beeld krijgen van welke problemen
er eigenlijk zijn en hoe de cliënt deze beleeft.
de hulpverlener luisterd; de cliënt merkt dat hij vrijuit mag praten of, als hij dat nog niet
durft, dat hij ook nog wat om de hete brij heen mag draaien. De hulpverlener is hier
vooral vertrouwensfiguur, detective. Het procesdoel in deze fase is gericht op
bevordering van de exploratie door de cliënt van zijn gedachten, gevoelens en
handelingen die met het probleem te maken hebben. ‘’Kijk op de cliënt’’, niet op het
probleem.
2.
Probleemnuancering: herformuleren en/of ordenen en/of kiezen van (deel)problemen als
oplossing of ter voorbereiding van oplossingen. Het doel wordt de cliËnt te helpen een
genuanceerder en overzichtelijker beeld te krijgen van zijn probleem. Er bestaat weleens
de misvatting dat steeds verder analyseren en exploreren ertoe leidt dat men dichter bij
de ‘kern’ van het probleem komt. Dit is een gevaarlijke veronderstelling waar het gaat
om het oplossen van persoonlijke problemen. Hulpverlener heeft rol als docent. In deze
fase is de doelstelling: bijdragen tot zodanige verduidelijking en verandering van
Kennistoets 4.2.
Les 3.1: Communiceren met mensen met psychiatrische kwetsbaarheden
Na deze les kun je:
- drie fasen van het model van Egan benoemen
Beschrijf in maximaal vier zinnen globaalde kenmerken van de volgende vier ziektebeelden: een
psychose, depressie, borderline en een angststoornis.
Ziektebeeld Wat is het? Wijze van communiceren
Depressie Een depressie: gedurende een - bespreek suïcidale
langere periode een gedachten
abnormale somberheid en/of - reageer positief
een abnormale lusteloosheid, - geven van structuur
verlies van interesse of een en steun
onvermogen om ergens van - stimuleren van
te genieten. Bij manisch contact
depressiviteit last van sterk - dagprogramma
wisselende stemming (sterk opstellen
uitgelaten – sterk somber) - als patiënt boos
wordt gaan
onderhandelen
Borderline Mensen met borderline- - neutrale houding
persoonlijkheidsstoornis - toon begrip
(kortweg BPS of borderline) - behoud eigen
vertonen hun leven lang een verantwoordelijkhei
patroon van heen en weer d zoveel mogelijk
zwalkende emoties, van patiënt
chaotische relaties en een - klein verschil tussen
onduidelijke identiteit. Ze BPS en ASPS (bij de
gedragen zich impulsief en laatste niet over
woede-uitbarstingen en crises emoties praten, de
komen veel voor nadruk leg je meer
- zwart/wit denken op het gedrag)
- automutilatie - duidelijk zijn
antisociale
persoonlijkheidsstoornis
(hechtingsstoornis, sterk
manipuleren, soms
impulisiviteit)
Angststoornis Een angststoornis is een -
psychische aandoening die
zich kenmerkt door
angstaanvallen. Als
een angst geen reële grond
heeft en de betrokken
persoon er sociale problemen
door ondervindt, is er sprake
van een stoornis. Angst is een
fysieke en emotionele reactie
, op stressvolle
situaties. ... Angst kent
verschillende gradaties.
Psychose Een psychose is een stoornis - Zorg voor rustige
in het waarnemen van de omgeving en vermijd
realiteit. Als u een prikkels
psychose heeft kunt u geen - Vermijd stress
goed onderscheid maken - Bied structuur
tussen gedachten en de - Toon begrip
werkelijkheid. Er kan sprake - Bied veiligheid
zijn van hallucinaties of - Niet in discussie
wanen. Bij een psychose is de - Wees concreet door
werking van de hersenen korte zinnen
ernstig verstoord.
Kenmerken psychotische stoornissen:
- Contact met de werkelijkheid grotendeels kwijt
- Hoort, ziet en ruikt dingen die er niet zijn
- Waandenkbeelden
- De hersenen werken niet zoals ze zouden moeten werken
Drie fasen gespreksmodel Egan:
1. Probleemverheldering: contact leggen en duidelijker beeld krijgen van welke problemen
er eigenlijk zijn en hoe de cliënt deze beleeft.
de hulpverlener luisterd; de cliënt merkt dat hij vrijuit mag praten of, als hij dat nog niet
durft, dat hij ook nog wat om de hete brij heen mag draaien. De hulpverlener is hier
vooral vertrouwensfiguur, detective. Het procesdoel in deze fase is gericht op
bevordering van de exploratie door de cliënt van zijn gedachten, gevoelens en
handelingen die met het probleem te maken hebben. ‘’Kijk op de cliënt’’, niet op het
probleem.
2.
Probleemnuancering: herformuleren en/of ordenen en/of kiezen van (deel)problemen als
oplossing of ter voorbereiding van oplossingen. Het doel wordt de cliËnt te helpen een
genuanceerder en overzichtelijker beeld te krijgen van zijn probleem. Er bestaat weleens
de misvatting dat steeds verder analyseren en exploreren ertoe leidt dat men dichter bij
de ‘kern’ van het probleem komt. Dit is een gevaarlijke veronderstelling waar het gaat
om het oplossen van persoonlijke problemen. Hulpverlener heeft rol als docent. In deze
fase is de doelstelling: bijdragen tot zodanige verduidelijking en verandering van
