Pathologie H10 – Stoornissen in het zuur-base evenwicht
Inleiding
-Normaal waarde is tussen 7,35-7,45 en is nodig voor is noodzakelijk voor het normaal functioneren van
de lichaamsfysiologie.
-Het zuur-base evenwicht in ons lichaam wordt beïnvloed door o.a. de CO2 en zuurresten uit onze
stofwisseling wat wordt opgevangen en gecorrigeerd door bufferstoffen in het lichaam en de werking
van de longen en nieren.
-De bicarbonaatbuffer is de belangrijkste regulator omdat die direct op zowel de zuur pool (H2CO3) als
de basische pool (HCO3) kan reageren.
In de bicarbonaatbuffer staat de volgende reactie centraal:
Na + + HCO 3 - (alkalireserve) + H + ↔ Na + + H 2CO 3 ↔ CO 2 + H 2O
-Let op: de inleiding beschrijft nog enkele scheikundige processen aangaande het zuur-base evenwicht
die ik hier niet verder uitgewerkt heb
10.2 verstoring zuur-base evenwicht
-Acidose = verzuring = Ph lager dan 7,35
-Alkalose = verzeping = Ph hoger dan 7,45
-Acidose komt vaker voor dan Alkalose
-Kunnen beide zowel metabole (stofwisseling) als respiratoire (gaswisseling) oorzaken hebben
-Arteriële bloedgasanalyse kan in beide gevallen uitsluitsel geven over de aard van de verstoring en
aanwijzingen geven over een mogelijke oorzaak.
Acidose – respiratoire acidose
-Ontstaat door respiratoire insufficiëntie (longfalen) waardoor er te weinig CO2 wordt uitgestoten en
verzuring optreedt
Oorzaken: alle situaties waarbij in de longen de diffusie, ventilatie of perfusie (bloeddoorstroming) of
een combinatie daarvan verstoord zijn, kunnen respiratoire insufficiëntie geven. Voorbeelden:
acute en chronische longziekte
longoedeem ten gevolge van decompensatio cordis (hartfalen)
stoornissen in de functie van het ademcentrum door neurologische aandoeningen of
bijvoorbeeld na een overdosering van geneesmiddelen (morfine)
neurologische aandoeningen of spierziekten waardoor ademhalingsspieren slecht functioneren
instabiliteit van de thoraxwand (ribfracturen)
gevolg: nieren zullen reageren dmv metabole compensatie (wat een normale Ph waarde in een
bloedgasanalyse kan geven)
Acidose – metabole acidose
Oorzaken:
toegenomen hoeveelheid melkzuur (lactaat) in het lichaam als gevolg van:
o hypoxie, bij gebrek aan zuurstof schakelt de stofwisseling over naar een anaerobe vorm
waarbij melkzuur (lactaat) wordt geproduceerd. Komt ook voor bij shock en uitdroging.
o Tekort schieten in de afbraak van melkzuur, zoals bij leverinsufficiëntie of
alcoholintoxicatie (acute leverbeschadiging)
o extreme of onoordeelkundige inspanningen, geeft melkzuurproductie in de spieren
Inleiding
-Normaal waarde is tussen 7,35-7,45 en is nodig voor is noodzakelijk voor het normaal functioneren van
de lichaamsfysiologie.
-Het zuur-base evenwicht in ons lichaam wordt beïnvloed door o.a. de CO2 en zuurresten uit onze
stofwisseling wat wordt opgevangen en gecorrigeerd door bufferstoffen in het lichaam en de werking
van de longen en nieren.
-De bicarbonaatbuffer is de belangrijkste regulator omdat die direct op zowel de zuur pool (H2CO3) als
de basische pool (HCO3) kan reageren.
In de bicarbonaatbuffer staat de volgende reactie centraal:
Na + + HCO 3 - (alkalireserve) + H + ↔ Na + + H 2CO 3 ↔ CO 2 + H 2O
-Let op: de inleiding beschrijft nog enkele scheikundige processen aangaande het zuur-base evenwicht
die ik hier niet verder uitgewerkt heb
10.2 verstoring zuur-base evenwicht
-Acidose = verzuring = Ph lager dan 7,35
-Alkalose = verzeping = Ph hoger dan 7,45
-Acidose komt vaker voor dan Alkalose
-Kunnen beide zowel metabole (stofwisseling) als respiratoire (gaswisseling) oorzaken hebben
-Arteriële bloedgasanalyse kan in beide gevallen uitsluitsel geven over de aard van de verstoring en
aanwijzingen geven over een mogelijke oorzaak.
Acidose – respiratoire acidose
-Ontstaat door respiratoire insufficiëntie (longfalen) waardoor er te weinig CO2 wordt uitgestoten en
verzuring optreedt
Oorzaken: alle situaties waarbij in de longen de diffusie, ventilatie of perfusie (bloeddoorstroming) of
een combinatie daarvan verstoord zijn, kunnen respiratoire insufficiëntie geven. Voorbeelden:
acute en chronische longziekte
longoedeem ten gevolge van decompensatio cordis (hartfalen)
stoornissen in de functie van het ademcentrum door neurologische aandoeningen of
bijvoorbeeld na een overdosering van geneesmiddelen (morfine)
neurologische aandoeningen of spierziekten waardoor ademhalingsspieren slecht functioneren
instabiliteit van de thoraxwand (ribfracturen)
gevolg: nieren zullen reageren dmv metabole compensatie (wat een normale Ph waarde in een
bloedgasanalyse kan geven)
Acidose – metabole acidose
Oorzaken:
toegenomen hoeveelheid melkzuur (lactaat) in het lichaam als gevolg van:
o hypoxie, bij gebrek aan zuurstof schakelt de stofwisseling over naar een anaerobe vorm
waarbij melkzuur (lactaat) wordt geproduceerd. Komt ook voor bij shock en uitdroging.
o Tekort schieten in de afbraak van melkzuur, zoals bij leverinsufficiëntie of
alcoholintoxicatie (acute leverbeschadiging)
o extreme of onoordeelkundige inspanningen, geeft melkzuurproductie in de spieren
