Samenvatting KENNISLIJN OP2 LEERJAAR 1

BLOK 1
VPK 1

Gezondheidsgedrag: gedragingen van het individu die een positieve of negatieve invloed
hebben op de gezondheid
- Deels bewuste keuze
- Op basis van gevoel
- Automatisme of gewoonte

Gezondheidsvaardigheden: vaardigheden van het individu om informatie te verwerven over
gezondheid, inclusief het begrijpen, beoordelen en gebruiken van deze informatie

Marc Lalonde (Canadees politicus)
“We hebben de beste gezondheidszorg denkbaar, en toch worden mensen steeds weer
opnieuw ziek of kwetsbaar”.
“Kennelijk doen we niet het goede om gezondheid te behouden.

“Door beter in te spelen op factoren die de gezondheid beschermen, en beter om te gaan
met risicofactoren”.

Gezondheidsdeterminanten zijn factoren die duidelijk voorspellend zijn voor de mate van
gezondheid.

Gezondheidsdeterminanten kunnen met onderzoek (demografisch onderzoek,
epidemiologisch onderzoek) geïdentificeerd worden.

Het vroegtijdig herkennen biedt:
 Gezondheidsproblemen te voorkomen
 Effectief gezondheidsgedrag te bevorderen
 Benodigd condities realiseren

Gezondheidsdeterminanten
- Health field concept model (Lalonde)
Gezondheid beïnvloed door 4 zaken:
 Biologische factoren
 Leefstijl
 Sociale/fysieke omgeving
 (Zorg)voorzieningen

, - Sunrise model (Leininger)
Benoemt wel factoren als waarden & normen, cultuur, sociale structuren die het
gezondheidsgedrag beïnvloeden.




- Conceptueel raamwerk relatie etniciteit, cultuur, gezondheid (stronks e.a.)




Risicofactoren zijn gezondheidsdeterminanten met een negatieve invloed op de gezondheid;
er is een verhoogd kans op het ontstaan van gezondheidsproblemen.

Risicofactoren > leefstijl
BRAVO + D
- Bewegen
- Roken
- Alcohol
- Voeding
- Ontspanning
- Drugs

, Meer risico bij specifieke determinanten:
- Bij een hoge welvaart
- Bij een lage sociaal economische status (SES)
- In stedelijk gebied
- In krimp-gebied
- Cultureel etnische achtergrond

VPK 2

Landelijke nota gezondheidsbeleid

Gesignaleerde ontwikkelingen:
 De levensverwachting is de afgelopen 10 jaar sterk gestegen tot 79 jaar voor de
mannen en 83 jaar voor vrouwen en behoort tot de hoogste van de Europese unie.
 Het aantal mensen met een chronische ziekte is wel toegenomen en die stijging zet
naar verwachting door.
 De verschillen in levensverwachting tussen laag en hoog opgeleiden zijn groot. Ook
zijn er verschillen in levensverwachting tussen regio’s en gemeenten.
 In de participatiesamenleving staan participatie, zelfregie en zelfredzaamheid centraal
voor alle burgers. Dit vraagt om gezondheidsbeleid in samenhang met de
doelstellingen in het sociale domein (onderwijs, leefomgeving, werk)
 (De uitvoering van de verzorgingsstaat is niet langer te bekostigen en te bemensen)

Landelijke doelstellingen:
 De gezondheid van mensen bevorderen
 Chronische ziekten voorkomen
 Integrale aanpak (gezondheidsbevordering en participatie) in de omgeving waarin
mensen wonen, werken, leren en leven
 Preventie een prominente plaats geven in de gezondheidszorg
 Gezondheidsbescherming op peil houden en nieuwe bedreigingen het hoofd bieden
 Stabiliseren of terugbrengen van gezondheidsverschillen tussen laag- en
hoogopgeleiden

Nationaal preventieakkoord
Organisaties in het preventieakkoord
 Patiëntenorganisaties
 Zorgaanbieders
 Zorgverzekeraars en hun koepelorganisatie
 Vereniging van Nederlandse gemeenten
 Sportverenigingen en sportbonden
 Koepelorganisaties van horeca en slijterijen
 Ondernemers
 Onderwijsinstellingen en hun koepelorganisaties
 Maatschappelijke organisaties
 Het ministerie van volksgezondheid, welzijn en sport